Ραγδαία αύξηση στις διαγνώσεις αυτισμού καταγράφονται την τελευταία δεκαετία, με αποτέλεσμα να εντείνεται η πίεση στα συστήματα Υγειας, εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας. 

Αυτό επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, σε σημερινή έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Σύμφωνα με τους συντάκτες της σε όλες τις χώρες που παρείχαν στοιχεία στον Οργανισμό (δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα), το ποσοστό ανίχνευσης διαταραχών στο φάσμα του αυτισμού έχει εκτιναχθεί.

Η αύξηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο αυτισμός γίνεται ολοένα και πιο συχνός. Αντίθετα, αντανακλά τα εξελισσόμενα κριτήρια, τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και τη μείωση του κοινωνικού στίγματος.

Η παγκόσμια συχνότητα εμφάνισης διαταραχών στο φάσμα του αυτισμού εκτιμάται σε 1% - 2% με σχετική συνέπεια σε όλες τις διεθνείς μελέτες, γεγονός που καθιστά ο αυτισμός είναι μια από τις πιο συχνές νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Στις περισσότερες χώρες καταγράφεται μέση ετήσια αύξηση από 6% έως 10%, η οποία αποδίδεται στους εξής παράγοντες: στην εξέλιξη των διαγνωστικών κριτηρίων και στην επέκταση της ευαισθητοποίησης για τον αυτισμό, στη μείωση του στιγματισμού, την αναπτυξιακή παρακολούθηση και τις ευρύτερες ερμηνείες του τι αποτελεί το φάσμα του αυτισμού.

Ως αποτέλεσμα, η ζήτηση για διαγνωστικές αξιολογήσεις έχει αυξηθεί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει συνοδευτεί από αυξανόμενη ζήτηση για οικονομική υποστήριξη και εξειδικευμένες υπηρεσίες, ιδιαίτερα στις αρχικές παρεμβάσεις κατά την παιδική ηλικία και εξατομικευμένη εκπαιδευτική παροχή.

Οι δυνατότητες των δημόσιων διαγνωστικών συστημάτων δεν συμβαδίζουν πάντα με την αυξανόμενη ζήτηση.

Πολλές χώρες αναφέρουν μεγάλους χρόνους αναμονής και έλλειψη εκπαιδευμένων επαγγελματιών στον δημόσιο τομέα.

Από τα υπάρχοντα δεδομένα προκύπτει σταθερά ότι οι υποδομές διάγνωσης τείνουν να ευνοούν οικογένειες με υψηλότερα επίπεδα υγειονομικής παιδείας, γλωσσική επάρκεια και πόρους για την πλοήγηση μέσα στο σύστημα.

Σε αρκετές χώρες, οι χρόνοι αναμονής και οι ελλείψεις προσωπικού έχουν οδηγήσει τις οικογένειες στον ιδιωτικό τομέα, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με την προσβασιμότητα.

Ανισότητες

Οι ανισότητες στα ποσοστά διάγνωσης παραμένουν, ανεξάρτητα από το φύλο, τις κοινωνικοοικονομικές και άλλες ομάδες του πληθυσμού.

Κορίτσια και γυναίκες παραμένουν συχνά χωρίς διάγνωση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ παρόμοια εικόνα επικρατεία και σε παιδιά από μειονεκτούσες οικογένειες ή μειονότητες.

Οι ειδικοί του ΟΟΣΑ τονίζουν πως οι ανισότητες υπογραμμίζουν τη σημασία διαμόρφωσης δομημένων, υψηλής ποιότητας και δίκαιων διαγνωστικών οδών.

Όπως αναφέρουν, τα διεθνή διαγνωστικά πλαίσια έχουν υποστεί σημαντικούς μετασχηματισμούς τις τελευταίες δεκαετίες, επιτρέποντας τη διάγνωση ακόμη και όταν τα συμπτώματα είναι λιγότερο εμφανή.

Η διαγνωστική πρακτική είναι πλέον πιο διεπιστημονική, και συνήθως περιλαμβάνει αναπτυξιολόγους παιδίατρους, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές και άλλους ειδικούς.

Διάγνωση

Η διάγνωση του αυτισμού έχει υποστεί μια βαθιά μεταμόρφωση. Κάποτε θεωρούνταν μια σπάνια πάθηση και ήταν ταξινομημένη ως παιδική σχιζοφρένεια.

Αναγνωρίζεται πλέον ως μια κοινή νευροαναπτυξιακή διαταραχή διαταραχή με εξαιρετικά ποικίλες παρουσιάσεις.

Η διάγνωση σήμερα είναι πιο δομημένη και διεπιστημονική, συνδυάζοντας την κλινική παρατήρηση με συμβολή των φροντιστών και τυποποιημένα εργαλεία.

Αυτές οι αλλαγές έχουν βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση του αυτισμού, αν και πολλά παιδιά εξακολουθούν να διαγιγνώσκονται αργά, συχνά μετά την είσοδό τους στο σχολείο.

Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει κρίσιμη, καθώς η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα αναπτυξιακά αποτελέσματα.

Τα τελευταία 20 χρόνια, ο αριθμός των ατόμων που έχουν διαγνωστεί έχει αυξηθεί παγκοσμίως, αλλά δεν είναι σαφές εάν η αύξηση του αριθμού των ατόμων που διαγιγνώσκονται με αυτισμό δείχνουν μια "πραγματική" αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης του αυτισμού.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Eurostat: 22.000 Έλληνες πεθαίνουν ετησίως από αποφεύξιμες αιτίες θανάτου [πίνακας]
Υγεία: Η πρώτη πλήρως ρομποτική επέμβαση ''Beyond-TME'' (bTME) στην Ελλάδα
Η ΕΕ προχωρά σε περιορισμό των "αιώνιων χημικών" PFAS με πιθανές εξαιρέσεις