Μετρώντας μόλις 1,5 μήνα εφαρμογής του στην Ελλάδα, το μοντέλο χορήγησης Φαρμάκων Υψηλού Κόστους από τα ιδιωτικά φαρμακεία δεν έχει αξιολογηθεί ακόμη επαρκώς ως προς την αποδοτικότητά του. Εκπρόσωποι του φαρμακευτικού κλάδου, από το βήμα του 12ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη έκαναν μια θετική πρώτη αποτίμηση, χαρακτηρίζοντας ως μεγάλο κερδισμένο τον ασθενή, που μπορεί πλέον να προμηθεύεται με ασφάλεια το φάρμακό του "διά χειρός φαρμακοποιού", χωρίς να συνωστίζεται στις "ουρές της ντροπής". 

Ο "οικοδεσπότης" του συνεδρίου, πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Διονύσιος Ευγενίδης, επεσήμανε, ωστόσο, την καθυστέρηση ενός μήνα στην ένταξη νέων κατηγοριών ΦΥΚ, όπως των βιολογικών παραγόντων για την αντιμετώπιση συστηματικών φλεγμονωδών νοσημάτων.

Από την πλευρά της η φαρμακοποιός Εύη Κορωνίδου (φωτογραφία), αναπληρωματικό μέλος του ΙΦΕΕ και εκλέκτορας στον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, παρουσίασε έναν «χάρτη» με τα μοντέλα διάθεσης ΦΥΚ στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και τα ευρήματα μιας μελέτης στην Πορτογαλία ως προς την αξία της διάθεσής τους από τα φαρμακεία της κοινότητας.

Το παράδειγμα της Πορτογαλίας

Στην Πορτογαλία, όπου η χορήγηση των περισσότερων ΦΥΚ για σοβαρές νόσους πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω νοσοκομειακών φαρμακείων, η κυβέρνηση επέτρεψε προσωρινά τη μεταφορά της χορήγησης σε κοινοτικά φαρμακεία στη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας. 

Μελέτη που ακολούθησε, με τη συμμετοχή 603 ατόμων κατέδειξε μεταξύ άλλων ότι: 

  • Η ήδη υψηλή συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία βελτιώθηκε σημαντικά.
  • Υπολογίστηκε ένα ετήσιο ποσό εξοικονόμησης 262,1 ευρώ ανά άτομο, που προέκυψε από τα έξοδα μετακίνησης και τις ώρες απουσίας από την εργασία.
  • Οι συμμετέχοντες ανέφεραν σημαντική αύξηση στα επίπεδα ικανοποίησης σε όλους τους αξιολογημένους τομείς (εύκολη και γρήγορη πρόσβαση, ώρες λειτουργίας του φαρμακείου, διαθεσιμότητα του φαρμακοποιού, χρόνο αναμονής, ιδιωτικότητα).

Το 91% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι προτιμά να συνεχίσει να λαμβάνει όλα τα φάρμακά του στο φαρμακείο της κοινότητας σε ένα μεταπανδημικό σενάριο. Παρόλα αυτά, η Πορτογαλία επέστρεψε στο νοσοκομειακό μοντέλο.

Τι ισχύει στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Όπως ανέφερε η κ. Κορωνίδου, με εξαίρεση τη Γερμανία που έχει ως μοναδικό κανάλι διάθεσης ΦΥΚ τα 19.500 φαρμακεία της κοινότητας οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης έχουν είτε μικτό μοντέλο (φαρμακεία κοινότητας - νοσοκομεία - ασφαλιστικός φορέας) είτε καθαρά νοσοκομειακό μοντέλο. Ενδεικτικά:

Γερμανία: Ο ασθενής με την ηλεκτρονική ή έντυπη συνταγή από τον γιατρό μπορεί να πάει σε φαρμακείο της επιλογής του, το οποίο προμηθείει όλα σχεδόν τα φάρμακα, ακόμη και τα πολύ ακριβά ή καινοτόμα. Τα ταμεία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους. Ο ασθενής πληρώνει μια συμμετοχή 10% (με πλαφόν στα πολύ ακριβά). Το φαρμακείο αγοράζει τα φάρμακα και αποζημιώνεται με σταθερή αμοιβή υπηρεσίας ανά εκτέλεση συνταγής (8-9 ευρώ), συν μικρό ποσοστό επί τις τιμής, που δεν μπορεί να ξεπερνάει το 3%.

Γαλλία: Εφαρμόζει μικτό σύστημα, με νοσοκομειακό και εξωνοσοκομειακό κανάλι. Σε συγκεκριμένα φάρμακα γίνεται έναρξη της θεραπείας στο νοσοκομείο, σταθεροποίηση του ασθενούς και στη συνέχεια μεταφορά διάθεσης σε φαρμακείο της κοινότητας. Το φαρμακείο αγοράζει τα φάρμακα και αμείβεται με 15 ευρώ ανά συνταγή ή κουτί, συν ένα κλιμακωτό ποσοστό κέρδος, που μειώνεται όσο αυξάνεται η τιμή του ΦΥΚ. Ο ασθενής έχει σχεδόν μηδενική συμμετοχή. 

Ισπανία: Τα ΦΥΚ διατίθενται από τα φαρμακεία των νοσοκομείων, ακόμα και για εξωτερικούς ασθενείς. Σε ορισμένες περιφέρειες εφαρμόζεται το μικτό σύστημα: Το φάρμακο αγοράζεται και ελέγχεται από το νοσοκομείο, ενώ η διάθεση γίνεται μέσω κοινοτικού φαρμακείου κοντά στον ασθενή, με ισχυρό συντονισμό μεταξύ νοσοκομειακών φαρμακοποιών, κοινοτικών φαρμακοποιών και φαρμακαποθηκών. Τα φαρμακεία αποζημιώνονται με ποσοστό επί της τιμής, που μειώνεται όσο αυξάνεται η τιμή των ΦΥΚ.

Ιταλία: Σε ένα ιδιαίτερο μικτό σύστημα, τα Φάρμακα Υψηλού Κόστους διατίθενται είτε απευθείας από τα νοσοκομειακά φαρμακεία, είτε από ιδιωτικά φαρμακεία, για λογαριασμού του δημοσίου, το οποίο αγοράζει τα ΦΥΚ και τα διαθέτει μέσω της κοινότητας, με «ενδιάμεσο διανομέα» τα φαρμακεία και με ένα fixed ποσοστό κέρδους ανά συνταγή.

Ηνωμένο Βασίλειο: Εφαρμόζεται ένα τριπλό μοντέλο, με νοσοκομειακά φαρμακεία να χορηγούν ενέσιμα ογκολογικά φάρμακα και βιολογικές θεραπείες, με διανομή κατ΄ οίκον για αυτοχορηγούμενα φάρμακα και χρόνια νοσήματα, αλλά και μέσω ιδιωτικών φαρμακείων που έχουν συμβόλαιο με το NHS. 

Η Ιρλανδία έχει επίσης μικτό μοντέλο, με τα φαρμακεία να αγοράζουν τα φάρμακα και να λαμβάνουν αποζημίωση από τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ ο ασθενής πληρώνει μια μικρή συμμετοχή

Οι σκανδιναβικές χώρες (Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Νορβηγία) εφαρμόζουν κυρίως νοσοκομειακό μοντέλο. 

"Στην Ελλάδα, το μοντέλο δεν έχει τεσταριστεί ακόμα, αλλά θεωρώ ότι είναι αρκετά ικανοποιητικό, προσαρμοσμένο στις δικές μας ανάγκες, δεδομένου ότι τα περισσότερα φαρμακεία δεν είναι σε θέση να αγοράζουν τα φάρμακα των 5.000 ή των 10.000 ευρώ", παρατήρησε η κ. Κορωνίδου, προσθέτοντας πως "αυτό διευκολύνει την ισότιμη πρόσβαση στα ΦΥΚ και στους ασθενείς αλλά και μια ‘δικαιοσύνη’ για μας τους φαρμακοποιούς για να δουλεύουμε και να προσφέρουμε στους ασθενείς μας επί ίσοις όροις". 

Δ. Ευγενίδης: Καθυστερεί η ένταξη νέων κατηγοριών  

Για καθυστέρηση ενός μήνα στην έναρξη διάθεσης βιολογικών παραγόντων από τα ιδιωτικά φαρμακεία για την αντιμετώπιση συστηματικών φλεγμονωδών νοσημάτων έκανε λόγο ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για καινοτόμα ΦΥΚ που επιτυγχάνουν στοχευμένη θεραπεία με υψηλή αποτελεσματικότητα στη χρόνια φλεγμονή που προκαλούν ασθένειες όπως η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η ψωρίαση. 

Όπως είπε ο κ. Ευγενίδης, μιλώντας στην τελετή έναρξης του 12ου ΠΣΕΦ, παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του υπουργείου Υγείας, ακόμη δεν έχουν ενταχθεί στην ειδική λίστα με τα ΦΥΚ, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να βρίσκονται στην αναμονή, προσδοκώντας σύντομα να έχουν τη δυνατότητα να τα προμηθεύονται από το φαρμακείο της γειτονιάς.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Καρδιοπάθειες: Μεγάλες περιφερειακές διαφορές λόγω κακής διατροφής
Δύσκολη υπόθεση η ευτυχία - Η Ελλάδα στην 85η θέση σε σύνολο 147 χωρών
Σκευάσματα μαγνησίου