Η αποτύπωση του "μονοπατιού" που ακολουθεί ο ασθενής στις υπηρεσίες Υγείας είναι μια τεκμηριωμένη, βάσει στοιχείων, εργαλειοθήκη που μπορεί να εντοπίσει κενά και αδυναμίες στον σχεδιασμό και στην οργάνωση διαδικασιών, οδηγώντας σε προτάσεις βελτίωσης.

Μια ενδιαφέρουσα μελέτη στην Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας Ογκολογικών Ασθενών του νοσοκομείου Παπαγεωργίου, στη Θεσσαλονίκη, "χαρτογράφησε" βήμα προς βήμα αυτή τη διαδρομή, από την προσέλευση του ασθενούς μέχρι την αποχώρησή του. Μέτρησε και κατέγραψε λεπτομερή δεδομένα για τη δυναμικότητα της Μονάδας, το είδος και τη διάρκεια των θεραπειών, τα ποσοστά κάλυψης των καθισμάτων/κλινών σε διαφορετικά διαστήματα, τις νοσηλευτικές ώρες για την χορήγηση θεραπείας, καθώς και τους χρόνους αναμονής των ασθενών σε κάθε ένα από τα επιμέρους στάδια του «μονοπατιού». Επίσης, αξιολόγησε διάφορα σενάρια αλλαγών και τον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να βελτιώσουν τις δυνατότητες της Μονάδας.

Τα ευρήματα συνοδεύονται από προτάσεις προς τη διοίκηση του νοσοκομείου για βελτιωτικές κινήσεις, σε μια χρονική συγκυρία που μπαίνει σε λειτουργία η νέα, σύγχρονη, πτέρυγα, που εγκαινίασε πρόσφατα ο υπουργός Υγείας. 

Δυναμικότητα, κάλυψη κλινών, χρόνοι θεραπείας

Η Ογκολογική Μονάδα Βραχείας Νοσηλείας του νοσοκομείου Παπαγεωργίου λειτουργεί από τις 7 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα, με εξαίρεση την Παρασκευή που σταματά τη λειτουργία της στις 3 το μεσημέρι. Όπως ανέφερε η νοσηλεύτρια, προϊσταμένη της Μονάδας, Αναστασία Τσιβίκη (φωτογραφία), παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεραπευτικής του Καρκίνου, διαθέσιμες για τη χορήγηση θεραπειών είναι οι 35 από τις 52 ώρες εβδομαδιαίας λειτουργίας, δηλαδή το 67% του χρόνου των 28 κλινών θεραπείας (σ.σ. αυξήθηκαν σε 36 κλίνες στη νέα πτέρυγα). Από τον πραγματικό εργασιακό χρόνο των 14 νοσηλευτών προκύπτει ένα ποσοστό νοσηλευτικού χρόνου αφιερωμένου στη χορήγηση θεραπείας 79,73%, που είναι κοντά στο μέσο ευρωπαϊκό όρο. 

Το τυπικό μοτίβο αντίστοιχων Μονάδων σε παγκόσμιο επίπεδο ακολουθεί και η κάλυψη των κλινών θεραπείας στη διάρκεια της ημέρας, η οποία ξεκινάει αργά, με τα ποσοστά να αυξάνονται σταδιακά, φτάνοντας στο 100% στις μεσημβρινές και πρώτες απογευματινές ώρες. Σύμφωνα με την κ. Τσιβίκη, αυτό υποδηλώνει τρία συστημικά προβλήματα:

  1. Σημαντικούς χρόνους αναμονής για τους ασθενείς.
  2. Καταπονημένο νοσηλευτικό προσωπικό κατά τις ώρες αιχμής.
  3. Εξυπηρέτηση λιγότερων από το αναμενόμενο ασθενών, λόγω της χαμηλότερης αξιοποίησης πόρων.

Η καταγραφή ανά τύπο θεραπείας σε 415 περιστατικά που μελετήθηκαν έδειξε πως 20% αφορούσαν καρκίνο πνεύμονα, 16% παχέος εντέρου και πρωκτού, 15% μαστού, 12% γυναικολογικούς καρκίνους και 10% καρκίνο της ουροδόχου κύστης. 

Ως προς τους χρόνους θεραπείας και νοσηλευτικής απασχόλησης 8 νοσηλευτών (αφαιρέθηκαν οι 6 που εργάζονται εκτός αίθουσας θεραπείας), προέκυψε ότι:

  • 226 ήταν θεραπείες βραχείας διάρκειας με μέσο όρο κατάληψης πολυθρόνας τα 60 λεπτά και μέσο όρο νοσηλευτικής απασχόλησης τα 30 λεπτά.
  • 115 θεραπείες ενδιάμεσης διάρκειας με μέσο όρο κατάληψης πολυθρόνας τα 180 λεπτά και μέσο όρο νοσηλευτικής απασχόλησης τα 80 λεπτά.
  • 14 μακράς διάρκειας με μέσο όρο κατάληψης πολυθρόνας τα 270 λεπτά και νοσηλευτική απασχόληση 110 λεπτά. 

Πόσες ώρες περιμένει ο ασθενής

Χαρτογραφώντας το μονοπάτι του ασθενούς, οι μελετητές μέτρησαν τη συνολική διάρκεια παραμονής του στη Μονάδα, αλλά και τους χρόνους αναμονής μεταξύ των επιμέρους σταθμών της διαδρομής: Προσέλευση - αιμοληψία - ιατρική εκτίμηση - παραγγελία θεραπείας στο φαρμακείο - παράδοση θεραπείας - έναρξη - διάρκεια θεραπείας – αποχώρηση.

Τα μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα αναμονής είναι αυτά μεταξύ αιμοληψίας και ιατρικής εκτίμησης (μέσος όρος 1 ώρα και 32 λεπτά και μέγιστη τιμή οι 5,5 ώρες) και το διάστημα μεταξύ παραγγελίας του φαρμάκου και παράδοσής του από το φαρμακείο (μέσος όρος 1 ώρα και 42 λεπτά και μέγιστη τιμή τις 3 ώρες και 35 λεπτά). 

Ο μέσος χρόνος από την προσέλευση ως την έναρξη της θεραπείας είναι 3 ώρες και 46 λεπτά με μέγιστη τιμή 7 ώρες και 27 λεπτά.

Ο συνολικός χρόνος παραμονής τους από τη στιγμή προσέλευσης μέχρι τη στιγμή της αποχώρησης από το νοσοκομείο είναι κατά μέσο όρο 5 ώρες και 31 λεπτά και μέγιστη τιμή κοντά στις 10 ώρες.

Από την περαιτέρω ποιοτική ανάλυση των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι οι ασθενείς που προσέρχονταν στο νοσοκομείο με έτοιμα εργαστηριακά αποτελέσματα κέρδιζαν μόνο μισή ώρα αναμονής μέχρι την ιατρική εκτίμηση. Από την άλλη πλευρά, παρατηρήθηκε ότι η αναμονή για την παράδοση της θεραπείας από το φαρμακείο ήταν ανεξάρτητη από τον τύπο θεραπείας και αν αυτή είναι βραχείας, μέσης ή μακράς διάρκειας. Το γεγονός, σύμφωνα με τους συγγραφείς, υποδηλώνει ότι δεν υπάρχει κάποια διαδικασία fast track ως προς την προετοιμασία και την προτεραιοποίηση των θεραπειών. Αντίθετα, φαίνεται ότι ο χρόνος αναμονής για την ιατρική εκτίμηση είναι μικρότερος για τις θεραπείες μικρής διάρκειας ή για τις υποδόριες χορηγήσεις.

Ανάγκη ενίσχυσης με νοσηλευτικό προσωπικό

Τα ευρήματα του Capacity Insights Tool, που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση, καταδεικνύουν ως κεντρική λειτουργική πρόκληση την έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς η ζήτηση για υπηρεσίες υπερβαίνει συστηματικά τη δυνατότητα εξυπηρέτησης. 

"Με βάση τον εβδομαδιαίο αριθμό των περιστατικών, η Μονάδα λειτουργούσε την περίοδο των μετρήσεων με έλλειμα σχεδόν 4 νοσηλευτών, ενώ οι απαιτήσεις για τα επόμενα 5 χρόνια, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και έναν ρυθμό αύξησης των περιστατικών κατά 3% ανά έτος, αφορούν την τοποθέτηση 5 με 6 επιπλέον νοσηλευτών", ανέφερε η κ.Τσιβίκη. 

Αξιολογώντας, μάλιστα, τη σχέση ζήτησης - δυναμικότητας της Μονάδας με βάση τις 36 κλίνες της νέας πτέρυγας που εγκαινιάστηκε πρόσφατα, οι μελετητές κατέληξαν στο ότι η αύξηση των κλινών θεραπείας δεν λύνει το πρόβλημα. 

Διαφορετικά σενάρια αλλαγών, όπως η αύξηση του νοσηλευτικού προσωπικού, η τροποποίηση του ωραρίου λειτουργίας της Μονάδας ή αλλαγές στη ροή των εργασιών στο φαρμακείο, χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να εκτιμηθούν οι επιδράσεις τους. Όπως παρατήρησε η κ. Τσιβίκη, έχει μετρηθεί πως τα σενάρια αυτά μπορούν να βελτιώσουν τις δυνατότητες της Μονάδας έως και κατά 40%.

"Οι προκλήσεις είναι σημαντικές, αλλά και οι ευκαιρίες για αναβάθμιση της φροντίδας των ασθενών μας είναι ακόμη μεγαλύτερες. Οι δυσκολίες για αλλαγή της κουλτούρας και η ανάγκη για πόρους είναι υπαρκτές. Όμως η προσήλωσή μας στη συνεχή βελτίωση και τη συλλογική προσπάθεια είναι αυτή που θα μετατρέψει κάθε εμπόδιο σε ένα σταθερό βήμα προς την αριστεία", κατέληξε η προϊσταμένη της Μονάδας.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Long covid : Αντικαταθλιπτικό φάρμακο μειώνει την κόπωση [μελέτη]
Καρδιακή προσβολή: Οι βήτα αποκλειστές ενδεχομένως δεν χρειάζονται δια βίου
Κυβερνοχονδρίαση: Ψάχνοντας στο Google μέχρι να χρειαστείς γιατρό...