Νέα διεθνής επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η γενετική ποικιλότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επιβίωση των φυτικών ειδών απέναντι στις ακραίες περιβαλλοντικές μεταβολές. Μέσα από ένα δεκαετές πείραμα σε τρεις ηπείρους, οι ερευνητές κατέγραψαν σε πραγματικό χρόνο τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά εξελίσσονται ώστε να ανταποκριθούν στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε το φυτό "Arabidopsis thaliana", γνωστό στη βιολογία ως πρότυπο οργανισμός για γενετικές μελέτες.

Από το 2017, εκατοντάδες δείγματα σπόρων από περισσότερες από διακόσιες γενετικές γραμμές του φυτού διανεμήθηκαν σε τριάντα διαφορετικές τοποθεσίες στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δημιουργήθηκαν πειραματικοί πληθυσμοί υπό διαφορετικές κλιματικές συνθήκες.

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την ανάπτυξη των φυτών για έως και πέντε χρόνια, συλλέγοντας κάθε χρόνο γενετικό υλικό.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε περιοχές με ήπιες ή μέτριες περιβαλλοντικές πιέσεις, οι πληθυσμοί κατάφεραν να επιβιώσουν και να προσαρμοστούν τοπικά. Οι γενετικές αλλαγές εντοπίστηκαν κυρίως σε γονίδια που σχετίζονται με την αντοχή στην ξηρασία και τον χρόνο άνθησης.

Η μελέτη καταγράφει ότι η εξελικτική προσαρμογή μπορεί να συντελεστεί μέσα σε μόλις τρία έως πέντε χρόνια, εφόσον υπάρχει επαρκής γενετική δεξαμενή. Για πρώτη φορά, οι ερευνητές παρατήρησαν άμεσα την επικράτηση συγκεκριμένων ευνοϊκών γενετικών παραλλαγών μέσα σε φυσικούς πληθυσμούς.

Ωστόσο, η εικόνα δεν ήταν ίδια παντού. Σε περιοχές με ακραία υψηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένη ξηρασία, πολλοί πληθυσμοί κατέρρευσαν μέσα σε τρία χρόνια, αφήνοντας τις πειραματικές επιφάνειες χωρίς αναπαραγωγική συνέχεια. Η γενετική ανάλυση έδειξε έντονες διακυμάνσεις και απουσία σταθερής εξελικτικής κατεύθυνσης, στοιχείο που υποδηλώνει ότι σε ακραία περιβάλλοντα ακόμη και η εξέλιξη έχει όρια.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε συνθήκες επιταχυνόμενης κλιματικής αλλαγής. Σπάνια φυτικά είδη με μικρούς πληθυσμούς και περιορισμένη γενετική ποικιλότητα εμφανίζουν σαφώς μειωμένη ικανότητα προσαρμογής, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εξαφάνισης.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν αφορά μόνο την προστασία των οικοσυστημάτων, αλλά και τη διασφάλιση της εξελικτικής δυνατότητας των ειδών να ανταποκριθούν στις περιβαλλοντικές αλλαγές. Σε έναν κόσμο που θερμαίνεται, η ποικιλία παραμένει η ισχυρότερη άμυνα της ζωής

Πηγές:
Ινστιτούτο Max Planck

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Μικρόβια σε όγκους επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των θεραπειών
Παραιτήθηκε ο Δ. Βαρτζόπουλος
Πρωτοποριακή επέμβαση καρδιάς στην Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του ΕΚΠΑ στο ''Σωτηρία''