Υπό τη σκιά ανεκπλήρωτων διεκδικήσεων που έχουν πληγώσει πρωτίστως την καινοτομία, τα μεγέθη, αλλά και την εικόνα του κύρους που πρέπει να έχει μια θυγατρική εταιρεία στη μητρική ετοιμάζεται το Pharma Innovation Forum (PIF) για τις εκλογές του στις 15 Μαΐου, από την κάλπη των οποίων θα αναδειχθεί η ίδια ή άλλη διάδοχη κατάσταση.

Και όπως λέει ο καλός παίκτης, τίποτα δεν είναι δεδομένο και όλα παίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή και βεβαίως κανείς δεν μπορεί να κάνει με σιγουριά προγνωστικά για το τελικό αποτέλεσμα.  

Το κλίμα πάντως σε αυτή τη εκλογική μάχη δείχνει να είναι πιο βαρύ από ποτέ, επιβεβαιώνοντας ότι οι αντοχές των ηγετών τελείωσαν και η ώρα των αποφάσεων ένθεν και ένθεν έφτασε. Εικόνα που αποτυπώνεται σε λόγια στελεχών της αγοράς, τα οποία αν και ποικίλουν μεταξύ τους φαίνεται ξεκάθαρα ότι το clawback είναι το νούμερο 1 πρόβλημα και αυτό θα κρίνει το αποτέλεσμα της εξίσωσης.

Κάποιες ριπές...

  1. "Το clawback πνίγει την καινοτομία".
  2. "Τα κονδύλια στον προϋπολογισμό δεν τα βάζεις εκ των υστέρων αλλά εκ των προτέρων".
  3. "Είμαστε στα μέσα του 2026 και αναμένουμε το clawback του 2025, το οποίο από τη στιγμή που κανείς δεν ελέγχει είναι και πάλι ανεβασμένο. Στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ πάει για 67% και όχι 63% που λέγεται και στα νοσοκομεία σε τιμές τιμοκαταλόγου είναι στο 74% και σε ex factor τιμές στο 79%".
  4. "Ποιος πληρώνει το ΙΦΕΤ; Το κράτος ή οι εταιρείες; Αποτελεί οργανισμό κάλυψης έκτακτων αναγκών; ή έχει εξελιχθεί σε κανόνικο κανάλι διάθεσης καινοτόμων φαρμάκων";
  5. "Είμαστε διατεθειμένοι να φέρουμε τα καινοτόμα σκευάσματα στην Ελλάδα με μία λογική έκπτωση και εφόσον η αξιολόγηση βασίζεται στο κλινικό όφελος και όχι στην τιμή".
  6. "Οι αποφάσεις που έχουν θεσπιστεί να υλοποιούνται άμεσα. Οι βιοδείκτες, αν και ψηφίστηκαν τον Οκτώβριο του 2025, ακόμη και σήμερα εκκρεμούν".
  7. "Με ένα clawback που κινείται στα επίπεδα άνω του 75%, οι πολυεθνικές δεν θέλουν να φέρουν τα προϊόντα τους στην ελληνική αγορά, ενώ την ίδια στιγμή κινδυνεύουν με ακύρωση και υπάρχουσες συμφωνίες. Διανύουμε περίοδο επαναξιολόγησης παρουσιών αλλά και φαρμάκων στην ελληνική αγορά".
  8. "Η ελληνική πολιτεία να προετοιμαστεί και για άλλες αποσύρσεις καινοτόμων φαρμάκων".

Πολλές είναι οι κατηγορίες πια και η γκρίνια, ενώ και οι αντοχές έχουν στερέψει, γεγονός που όπως ακούγεται έχουν γνωστοποιήσει και διοικήσεις πολυεθνικών που κατά καιρούς έχουν επισκεφτεί τη χώρα μας. 

'Ομως, η εκλογική αναμέτρηση θα δοθεί και το ζητούμενο είναι ένα η ουσιαστική στήριξη της Καινοτομίας μέσω της επιβράβευσης της αξίας που φέρνει στους ασθενείς.

Οι υποψήφιοι που, σύμφωνα με πληροφορίες - η υποβολή υποψηφιοτήτων κλείδωσε τα μεσάνυχτα της Τρίτης - κατεβαίνουν στην αρένα είναι οι Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη (AbbVie), Ελισάβετ Προδρόμου (BMS), Κavita Patel (Roche), Lizzy Champion (GSK), Θωμαΐς Κωνσταντοπούλου (Daiichi Sankyo), Υβόννη Παπαστελάτου (Medison Pharma), Ιωάννης Κόκκοτος (UCB) - μέχρι την ώρα που γράφτηκε το κομμάτι δεν είχε καταθέσει την υποψήφιότητά του - και ο Daniel Paksy (J&J).

Εφόσον κλειδώσει η λίστα των υποψηφίων διαβιβάζεται στη γραμματέα του Οργάνου, κα. Ε. Προδρόμου, η οποία και αναλαμβάνει να ενημερώσει τις εταιρείες - μέλη του Pif. 

"Yποθετικός" αντίλογος...

Και μπορεί οι μητρικές εταιρείες να έχουν βάλει πολλάκις νερό στο κρασί τους και να ισχυρίζονται ότι η καινοτομία εκδιώχνεται από την ελληνική αγορά, όμως για να μην κρυβόμαστε, η αναίμακτη μάχη ανάμεσα σε τοπικές παραγωγές και ξένους παίκτες είναι παντού και πάντα η ίδια, ενώ και το έλλειμμα πόρων χρηματοδότησης πλήττει ουκ ολίγες αγορές, ακόμη και δυνατά κράτη. Επίσης, αν φύγουν κάποια φάρμακα θα αντικατασταθούν= εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν! 

"Eνδεχόμενη" απάντηση 

Τα κενά της χρηματοδότησης τα έχουν επ' ώμου εδώ και πολλά χρόνια οι φαρμακοβιομηχανίες με αποτέλεσμα τη συνεχή και δυσανάλογη αύξηση κατά 20% ετησίως των υποχρεωτικών επιστροφών, που έχουν ξεπεράσει πλέον το 58% κατά μέσο όρο. 

Από την άλλη, οι υπερβολικές επιστροφές είχαν επίπτωση στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες. Μόνο 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσαν να έρθουν στην Ελλάδα είναι σήμερα διαθέσιμο (36 από τα 178 που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ την περίοδο 2021–2024). Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνονται και από τη μελέτη EFPIA/IQVIA Patients W.A.I.T. (2024), που δείχνει ότι μόλις 44 από τα 173 νέα φάρμακα της περιόδου 2020–2023 είναι πλήρως διαθέσιμα μέσω της κανονικής οδού αποζημίωσης στη χώρα μας.

Το αποτέλεσμα στους ώμους των ασθενών

Οι απειλές των εταιρειών δεν είναι απειλές, όπως και οι κίνδυνοι που φωνάζουν εδώ και καιρό για την ελληνική αγορά φαρμάκου. Και αυτό επιβεβαιώνεται και από τις πρόσφατες αποσύρσεις σκευασμάτων και από τις συρρικνώσεις τμημάτων που έχουν κάνει κάποιες εταιρείες και από τις μειώσεις του προσωπικού τους. 

Oι εκπρόσωποι του PIF στο Delphi Economic Forum 2026

Η κα. Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, πρόεδρος PIF και πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της AbbVie Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας, θέτοντας το πλαίσιο της συζήτησης, υπογράμμισε ότι οι ανάγκες των ασθενών για καινοτόμες θεραπείες αυξάνονται διαρκώς, την ώρα που η υφιστάμενη φαρμακευτική πολιτική δεν ευνοεί τη διαμόρφωση αποτελεσματικών λύσεων με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης. Παράλληλα, σημείωσε ότι, μέσα στις ταχύτατες διεθνείς εξελίξεις στον τομέα, η Ελλάδα δεν έχει περιθώριο περαιτέρω καθυστέρησης στη θέσπιση μιας συνεκτικής και βιώσιμης φαρμακευτικής πολιτικής και οφείλει να κινηθεί άμεσα, δηλώνοντας: "Ζητάμε την άμεση λήψη μέτρων που θα επιταχύνουν την πρόσβαση των ασθενών σε θεραπείες που είναι αναγκαίες. Η θέσπιση ενός πλαισίου φαρμακευτικής πολιτικής που θα επιβραβεύει την καινοτομία είναι σήμερα πιο κρίσιμη από ποτέ".

Η κα. Calie Sharman, γενική διευθύντρια της Ipsen για Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Ισραήλ, τόνισε ότι η καινοτομία δεν κατανέμεται ισότιμα και απαιτεί ευελιξία στην αξιολόγηση και αποζημίωση, ειδικά σε σπάνια νοσήματα με υψηλή ανάγκη και περιορισμένα δεδομένα. "Η βιωσιμότητα των συστημάτων επιτυγχάνεται με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, συνεργασία και αξιοποίηση της καινοτομίας προς όφελος των ασθενών και όχι με βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις".

Ο κ. Γιώργος Ορθόπουλος, commercial  country lead της Amgen Ελλάδας  αναφερόμενος στα ορφανά νοσήματα, επισήμανε το χάσμα που δημιουργείται όταν το σύστημα δεν ανταποκρίνεται στην αξία της καινοτομίας: "Η πρόσβαση στις νέες θεραπείες πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δείκτης ποιότητας και ανθεκτικότητας ενός συστήματος υγείας. Όταν καθυστερεί η πρόσβαση, χάνεται πολύτιμος χρόνος για τους ασθενείς και για τη χώρα".

Ο κ. Σπύρος Φιλιώτης, ταμίας PIF, αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής Φαρμασέρβ - Λίλλυ ΑΕΒΕ εστιάζοντας στα μεταβολικά νοσήματα, ανέδειξε τον ρόλο της καινοτομίας ως παράγοντα βιωσιμότητας του ίδιου του συστήματος υγείας: "Η επόμενη ημέρα απαιτεί ένα περιβάλλον σταθερότητας και εμπιστοσύνης, όπου η πολιτεία και οι φορείς της αγοράς θα συνδιαμορφώνουν λύσεις με κοινό στόχο τη δημόσια υγεία και την ανάπτυξη". 

Ταμείο Καινοτομίας - Το κερασάκι στην τούρτα

"Δεν μπορείς να μιλάς για Καινοτομία και να μην έχει κληθεί στην Βουλή -αναφορικά με τη δεύτερη συνεδρίαση για το σχέδιο νόμου του υπουργείου Υγείας περί "Σύστασης Ταμείου Καινοτομίας" που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα -  να καταθέσει τις απόψεις του εκπρόσωπος από το Pharma Innovation Forum." Αυτό μας μεταφέρθηκε, αν και κάποιοι άλλοι έκαναν λόγο για πρωτοφανή παράλειψη από την Πολιτεία. 

Το θέμα είναι ότι αν και όλη η αγορά υποστηρίζει ότι το Ταμείο Καινοτομίας είναι ένα σωστό εργαλείο υποστήριξης της καινοτομίας, που μάλιστα άργησε να έρθει στην Ελλάδα συγκριτικά με ό,τι ισχύει σε άλλες αγορές, είναι λάθος δομημένο και εξίσου βασικό, τα 50 εκατ. ευρώ δεν φτάνουν, όταν μιλάμε για σκευάσματα που έχουν αποδεδειγμένο κλινικό όφελος για τον ασθενή. 

Τη στιγμή που το ΙΦΕΤ, που αποτελεί σήμερα τη δεύτερη μεγαλύτερη φαρμακοβιομηχανία της χώρας με πωλήσεις 420 εκατ. ευρώ (2025) και πάει για πάνω από 500 εκατ. ευρώ το 2026, έχει εξελιχθεί στο βασικότερο κανάλι διάθεσης καινοτόμων σκευασμάτων, αλλά όχι για όλους!

Οι αντιρρήσεις όμως για το Ταμείο Καινοτομίας δεν είναι μόνο το διαθέσιμο κονδύλι των 50 εκατ. ευρώ- είναι όπως λέγεται και οι αστοχίες που γίνονται στη λειτουργία του. Παράδειγμα, οι αντικαταστάσεις στο καλάθι αγορών "5 - 11", που προβλέπει πως για να αποζημιωθεί ένα σκεύασμα (μέσω ΣΗΠ) θα πρέπει να κυκλοφορεί σε 11 συγκεκριμένες χώρες αναφοράς και να αποζημιώνεται τουλάχιστον σε 5 εξ αυτών.

Πριν μερικές μέρες βγήκαν από το συγκεκριμένο καλάθι η Γερμανία, η Αυστρία καιη  Ιταλία και θα αντικατασταθούν από τη Σλοβενία, την Πολωνία και την Τσεχία. Όμως, οι νέες αυτές αγορές είναι μικρές, λένε οι πηγές μας, πηγαίνουν πολύ λιγότερα φάρμακα συγκριτικά με άλλα κράτη και οι καθυστερήσεις στις εισαγωγές φαρμάκων ξεπερνούν τον 1 χρόνο.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Διευκρινήσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος
Δωρεά 12 οχημάτων από την Εθνική Ασφαλιστική στην Περιφέρεια Θεσσαλίας
Ο Ε.Ε.Σ. τιμά τις νοσηλεύτριες και τους νοσηλευτές που βρίσκονται διαχρονικά δίπλα στον άνθρωπο