Η συζήτηση για τη λίστα των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς αυξάνονται οι πιέσεις για μεταφορά ορισμένων σκευασμάτων από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ προς την ιδιωτική αγορά. Το παράδοξο είναι ότι στη συγκεκριμένη λίστα 1B περιλαμβάνονται φάρμακα με ιδιαίτερα χαμηλή αξία - ακόμη και 10 ή 20 ευρώ - γεγονός που οδηγεί πολλούς φορείς της αγοράς να ζητούν επαναξιολόγηση του μοντέλου διάθεσής τους.

Συγκεκριμένα, η λίστα των 1Β ΦΥΚ ανέρχεται στα 1.077 φάρμακα. Από αυτά, 23 φάρμακα έχουν τιμή κάτω των 50 ευρώ, ενώ υπάρχουν και 37 φάρμακα με τιμή (αποζημίωσης) από 50 έως 100 ευρώ.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένα απολύτως σαφές και διαφανές θεσμικό πλαίσιο που να καθορίζει με αντικειμενικά κριτήρια ποια φάρμακα εντάσσονται στη λίστα των ΦΥΚ και ποια διατίθενται μέσω της ιδιωτικής αγοράς. Η κατηγοριοποίηση συχνά προκύπτει ιστορικά ή διοικητικά, χωρίς σταθερούς κανόνες που να λαμβάνουν υπόψη το κόστος, τη θεραπευτική αξία, την ανάγκη παρακολούθησης ή τις συνθήκες διακίνησης.

Οι πηγές μας αναφέρουν πως - από τη μία πλευρά - η μεταφορά μέρους των ΦΥΚ στα ιδιωτικά φαρμακεία θα μπορούσε να βελτιώσει ουσιαστικά την πρόσβαση των ασθενών. Η Ελλάδα διαθέτει περισσότερα από 10.500 ιδιωτικά φαρμακεία, έναντι περιορισμένου αριθμού φαρμακείων ΕΟΠΥΥ, όπου συχνά καταγράφονται ουρές και καθυστερήσεις. Ήδη ο ΕΟΠΥΥ έχει επεκτείνει τη δυνατότητα παραλαβής ΦΥΚ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων και υπηρεσιών κατ’ οίκον διανομής, με στόχο τη διευκόλυνση των χρονίως πασχόντων.

Παράλληλα, η αλλαγή θα ενίσχυε τον κύκλο εργασιών της εφοδιαστικής αλυσίδας - φαρμακαποθήκες και φαρμακεία - ενώ αρκετές φαρμακευτικές εταιρείες εκτιμούν ότι θα μειώνονταν οι επιβαρύνσεις από τα υψηλά clawbacks και paybacks που συνδέονται με την κατηγορία των ΦΥΚ.

Ο αντίλογος

Ωστόσο, υπάρχουν και σοβαρές επιφυλάξεις. Η μεταφορά φαρμάκων στην ιδιωτική αγορά ενδέχεται να οδηγήσει σε συμμετοχή των ασθενών, κάτι που πολιτικά δύσκολα θα επιλεγεί σε προεκλογική περίοδο. Επιπλέον, η ένταξη περισσότερων σκευασμάτων στο κανάλι του retail αυξάνει τον κίνδυνο παράλληλων εξαγωγών, με πιθανές συνέπειες στην επάρκεια της αγοράς και στις ελλείψεις.

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Υγείας θεωρεί ότι το υφιστάμενο μοντέλο βελτιώνεται ήδη μέσω της κατ’ οίκον διανομής και της συνεργασίας με ιδιωτικά φαρμακεία, χωρίς να απαιτείται πλήρης ανατροπή του πλαισίου.

Το δίλημμα, επομένως, δεν είναι απλό. Ανάμεσα στην καλύτερη πρόσβαση, τη βιωσιμότητα της αγοράς, τη δημοσιονομική ισορροπία και την προστασία των ασθενών, το υπουργείο καλείται να ισορροπήσει σε μια ιδιαίτερα λεπτή γραμμή.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Γύρος επαφών
Χρόνια νεφρική νόσος: Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Πώς θα προλάβουμε τον διαβήτη