Ερευνητές από το γερμανικό κέντρο για την έρευνα των πνευμόνων στο Μόναχο διαπίστωσαν ότι το άσθμα μπορεί να αρχίζει να διαμορφώνεται ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής, πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, το ανοσοποιητικό σύστημα παιδιών που αργότερα εμφανίζουν άσθμα παρουσιάζει μετρήσιμες διαφορές ήδη από τη βρεφική ηλικία σε σύγκριση με υγιή παιδιά.
Η πρώιμη παιδική ηλικία θεωρείται καθοριστική περίοδος για την ανάπτυξη του άσθματος, καθώς τότε ωριμάζουν τόσο οι πνεύμονες όσο και το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ οι φλεγμονώδεις διεργασίες μπορούν να επηρεάσουν μακροπρόθεσμα την υγεία του οργανισμού. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν ήταν σαφές πότε ακριβώς εμφανίζονται οι πρώτες αλλαγές που σχετίζονται με τη νόσο.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες εξέτασαν τη γονιδιακή έκφραση στο αίμα παιδιών που αργότερα διαγνώστηκαν με άσθμα και τη συνέκριναν με εκείνη υγιών παιδιών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ήδη στην ηλικία του ενός έτους τα παιδιά που επρόκειτο να εμφανίσουν άσθμα παρουσίαζαν αυξημένη ενεργοποίηση 42 γονιδίων που σχετίζονται με ουδετεροφιλικές φλεγμονώδεις διεργασίες και με το λεγόμενο NLRP3 inflammasome, έναν βασικό μηχανισμό της έμφυτης ανοσολογικής απόκρισης.
Οι ερευνητές εντόπισαν μάλιστα ένα σαφές γονιδιακό μοτίβο που συνδέεται με την εμφάνιση άσθματος ήδη από αυτή την πολύ πρώιμη ηλικία.
Η εικόνα άλλαξε σημαντικά γύρω στην ηλικία των τεσσεράμισι ετών. Η αρχική ουδετεροφιλική φλεγμονή υποχώρησε και στη θέση της εμφανίστηκε ένα νέο ηωσινοφιλικό γονιδιακό μοτίβο, αποτελούμενο από 40 γονίδια. Η ηωσινοφιλική αυτή "υπογραφή" παρέμεινε αυξημένη μέχρι και την ηλικία των δέκαμισι ετών στα παιδιά με άσθμα.
Παράλληλα, αυξημένες τιμές εκπνεόμενου μονοξειδίου του αζώτου — δείκτη ηωσινοφιλικής φλεγμονής των αεραγωγών — συνδέθηκαν με τα συγκεκριμένα γονιδιακά πρότυπα.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης τον ρόλο της γενετικής προδιάθεσης, καθώς εντοπίστηκαν 86 γενετικές παραλλαγές που επηρεάζουν την έκφραση γονιδίων συνδεδεμένων με την ηωσινοφιλική φλεγμονή και με το γονίδιο κινδύνου για άσθμα GSDMB. Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες δημιούργησαν έναν γενετικό δείκτη κινδύνου, ο οποίος συσχετίστηκε με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης άσθματος.
Τα ευρήματα της έρευνας ενισχύουν την άποψη ότι το άσθμα δεν εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά εξελίσσεται σταδιακά ήδη από τα πρώτα χρόνια ζωής.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η περίοδος μεταξύ του πρώτου και του πέμπτου έτους ζωής αποτελεί ένα ιδιαίτερα κρίσιμο "παράθυρο", κατά το οποίο περιβαλλοντικοί παράγοντες, λοιμώξεις ή αλλεργιογόνα μπορεί να καθορίσουν την πορεία της νόσου.
Στο μέλλον, τέτοιες ανακαλύψεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση παιδιών με αυξημένο κίνδυνο άσθματος, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες στρατηγικές πρόληψης και πιο εξατομικευμένες θεραπείες.
Πηγές:
Γερμανικό κέντρο για την έρευνα των πνευμόνων
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Υπεριώδης ακτινοβολία: Ένα στα δύο παιδικά μπλουζάκια δεν προστατεύουν από τον ήλιο
Ερυθρό δέρμα: Ευαισθησία ή ροδόχρους ακμή;
Η ζέστη απειλεί: Αυξάνονται οι θάνατοι και τα προβλήματα υγείας από τα κύματα καύσωνα