Η προσέλκυση υγειονομικού προσωπικού είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης πενταετίας για το σύστημα Υγείας. Τεράστια κενά σε θέσεις επαγγελματιών Υγείας απειλούν την όποια πρόοδο συντελείται. Ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ψηφιακός φάκελος, ανακαινίσεις και νέος εξοπλισμός δεν μπορούν να λύσουν τα προβλήματα στην καθημερινότητα των ασθενών, όπως οι αναμονές, οι περιφερειακές ανισότητες και τα κενά στην Ψυχική Υγεία, που συνδέονται άρρηκτα με τη στελέχωση.

Μέρα με τη μέρα, το σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με την εξής αντίφαση: υγειονομικοί και λοιπό προσωπικό βγαίνουν στη σύνταξη, την ώρα που όλο και περισσότεροι πολίτες συρρέουν στο ΕΣΥ, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.

Οι ανάγκες είναι ανελαστικές και ό,τι δεν μπορεί να καλύψει το σύστημα, το καλύπτουν οι ασθενείς από την τσέπη τους. Πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει πως η δημόσια δαπάνη Υγείας αντιστοιχεί στο 5,1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), έναντι 8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ιδιωτική δαπάνη στην Ελλάδα φτάνει στο 3,3% του ΑΕΠ, έναντι 1,9% στην Ευρώπη.

Το Health+Care 2026 παρουσιάζει έξι παρεμβάσεις που βελτίωσαν το σύστημα Υγείας και έξι «πληγές» που υπονομεύουν την ύπαρξή του.

Οι βελτιώσεις 

Ψηφιοποίηση υπηρεσιών Υγείας. Η ψηφιακή μετάβαση πραγματοποιείται με ταχείς ρυθμούς: αναπτύχθηκαν τα ψηφιακά ραντεβού και το 2025 ξεκίνησε η καθολική εφαρμογή του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΕΗΦΥ), ο οποίος συγκεντρώνει τα ιατρικά δεδομένα του πολίτη σε ενιαία πλατφόρμα.

Βελτίωση υποδομών. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης (περίπου 1,5 δισ. ευρώ), σύντομα ολοκληρώνονται έργα ανακαίνισης 80 δημόσιων νοσοκομείων και 156 Κέντρων Υγείας. Στα έργα περιλαμβάνονται η βελτίωση των κτιριακών υποδομών, ψηφιακά συστήματα και ανανέωση εξοπλισμού. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οργανωμένη επένδυση στο ΕΣΥ επί αρκετά χρόνια.

Ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Παρά τα σημαντικά προβλήματα, το υπουργείο Υγείας επιχειρεί τη λειτουργία του προσωπικού γιατρού και την αναβάθμιση των Κέντρων Υγείας. Στόχος της παρέμβασης είναι να παρέχεται ποιοτική εξωνοσοκομειακή φροντίδα την ώρα της ανάγκης και να αποσυμφορηθεί η λειτουργία των νοσοκομείων.

«Προλαμβάνω». Χάρη στο πρωτοποριακό για τη χώρα μας πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων, πάνω από 6 εκατομμύρια Έλληνες έχουν κάνει εξετάσεις και πάνω από 200.000 έχουν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, χάρη στα ευρήματα που εντοπίστηκαν. 

Δείκτες ποιότητας. Το 2025, παρουσιάστηκε η Εθνική Στρατηγική Ποιότητας και Ασφάλειας Ασθενών 2025-2030, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και ευρωπαϊκούς φορείς. Στόχος της παρέμβασης είναι η μείωση των ιατρικών λαθών, η εξάλειψη των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και η συνολική αναβάθμιση του ΕΣΥ.

Ψυχική Υγεία. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί περισσότερες δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, κινητές μονάδες ψυχικής υγείας σε ορισμένες νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, υπηρεσίες τηλεψυχιατρικής και νέες προσπάθειες μέτρησης της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας μέσω συνεργασίας του υπουργείου Υγείας με τον ΠΟΥ. Τα προβλήματα, ωστόσο, παραμένουν και είναι σοβαρά.

Τα προβλήματα

Έλλειψη νοσηλευτών και γιατρών. Η ανακαίνιση των νοσοκομείων με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αρκεί για να αλλάξει προς το θετικότερο η εικόνα του ΕΣΥ. Τα κτίρια θα είναι σύντομα σε πολύ καλή κατάσταση, με την εξυπηρέτηση των ασθενών να υστερεί. Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η Ελλάδα έχει αναλογικά πολύ λιγότερους νοσηλευτές ανά κάτοικο από τον μέσο όρο των χωρών του Οργανισμού. Σημαντικές ελλείψεις υπάρχουν σε αναισθησιολόγους, παθολόγους, ψυχιάτρους και νοσηλευτές μονάδων εντατικής θεραπείας.

Μεγάλες αναμονές.  Οι ελλείψεις σε κρίσιμες θέσεις, όπως αναισθησιολόγοι, οδηγούν σε σημαντικές καθυστερήσεις σε τακτικές χειρουργικές επεμβάσεις («ψυχρά» χειρουργεία). Καθυστερήσεις καταγράφονται, επίσης, σε διαγνωστικές εξετάσεις και στην εξυπηρέτηση των ασθενών στα Επείγοντα των νοσοκομείων. Μία σειρά από παρεμβάσεις στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών βελτίωσαν την εικόνα, αλλά ο μέσος χρόνος αναμονής των ασθενών τον Μάιο ήταν 3 ώρες και 40 λεπτά, σύμφωνα με παραδοχή του υπουργού Υγείας.

Ανισότητες Αττικής - Περιφέρειας. Η κατάσταση στα Επείγοντα θα μπορούσε να είναι σημαντικά καλύτερη, στην περίπτωση που τα νοσοκομεία της Περιφέρειας ήταν σε θέση να εξυπηρετήσουν επαρκή αριθμό ασθενών. Αντ’ αυτού, διακομίζονται χιλιάδες ασθενείς σε μεγάλα νοσηλευτικά ιδρύματα της Αττικής, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν την εφημερία τους. Η εξάρτηση της περιφέρειας από τα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής αφορά κυρίως νευροχειρουργικά περιστατικά, περιστατικά επεμβατικής Καρδιολογίας, σύνθετα ογκολογικά περιστατικά, παιδιατρικές υποειδικότητες, μεταμοσχεύσεις και σπάνιες παθήσεις.

Προβλήματα στην Ψυχική Υγεία. Η Παιδοψυχιατρική και η Ψυχική Υγεία εφήβων θεωρούνται από τα πιο αδύναμα σημεία του συστήματος. Υπάρχουν περιορισμένες διαθέσιμες δομές και συχνά ανεπαρκής αριθμός εξειδικευμένων κλινών. Είναι κοινός τόπος πως η ψυχιατρική μεταρρύθμιση δεν έχει ολοκληρωθεί. Το δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών (κέντρα ψυχικής υγείας, κινητές μονάδες, υποστηριζόμενη διαβίωση, κατ' οίκον παρακολούθηση) παραμένει άνισα αναπτυγμένο. Αυτό οδηγεί πολλούς ασθενείς να φτάνουν στο νοσοκομείο όταν η κατάσταση έχει ήδη επιδεινωθεί. Την ίδια ώρα, καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις σε παιδοψυχιάτρους, νοσηλευτές Ψυχικής Υγείας, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα μεγάλες αναμονές ή αναγκαστικές μετακινήσεις ασθενών.

Ιατρικός τουρισμός. Η προσέλκυση ασθενών από άλλες χώρες δεν έχει πάρει τη διάσταση που θα μπορούσε, με βάση την αξία μονάδων και επαγγελματιών Υγείας. Η Ελλάδα υστερεί δραματικά σε σχέση με άλλους προορισμούς, όπως η Τουρκία, εξαιτίας του ΦΠΑ, ο οποίος επιβαρύνει σημαντικά το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η υστέρηση αυτή στερεί από τη χώρα μας κρίσιμο συνάλλαγμα.

Clawback. Το «προσωρινό» μνημονιακό μέτρο των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) παραμένει, οδηγώντας σε αδιέξοδο τους παρόχους. Ενδεικτικό είναι πως το πρώτο εξάμηνο του 2025, το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα ανήλθε στο 80,7%, σημειώνοντας αύξηση σε σύγκριση με το 2024.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Οι δασικές πυρκαγιές αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού και χαμηλού βάρους γέννησης [μελέτη]
ECDC: Μεγάλη ανησυχία από γονιδιακή αλλαγή σε κλεμπσιέλλα - Τι ισχύει με το gram-αρνητικό βακτήριο E. coli
Οι νέοι επιστήμονες επιβαρύνονται ψυχικά (μελέτη)