Πριν από λίγες ημέρες, με αφορμή τα στοιχεία για τη μακροχρόνια φροντίδα στη χώρα μας, άνοιξε μια πολύ ουσιαστική συζήτηση. Μια συζήτηση που δεν αφορά μόνο το ύψος των δημόσιων δαπανών ή τη θέση της Ελλάδας σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Αφορά κάτι βαθύτερο, το πώς αντιλαμβανόμαστε τελικά τη φροντίδα των ανθρώπων που ζουν με μια χρόνια νόσο ή που συνεχίζουν τη ζωή τους μετά από μια σοβαρή ασθένεια, όπως ο καρκίνος.

Εδώ ακριβώς αρχίζει η πραγματική έννοια της μακροχρόνιας φροντίδας.

Για πολλά χρόνια, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, κ. Γιώργο Καπετανάκη (φωτογραφία), τα συστήματα Υγείας οργανώθηκαν γύρω από τις επιμέρους νόσους και τις ιατρικές ειδικότητες. Οπως λέει ενώ δημιουργήσαμε εξαιρετικούς γιατρούς, αναπτύξαμε επιστημονική γνώση, επενδύσαμε σε νέες θεραπείες, ο  ασθενής περνούσε από τον έναν επαγγελματία στον άλλο, από το ένα ιατρείο στο επόμενο, συχνά έχοντας ο ίδιος την ευθύνη να συνδέσει τα κομμάτια της φροντίδας του. Σήμερα γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι αυτό το μοντέλο δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν με πολύπλοκες ή μακροχρόνιες καταστάσεις υγείας.

Η πραγματικότητα της Ογκολογίας έχει αλλάξει ριζικά. Σήμερα, χάρη στην πρόοδο της επιστήμης, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι ζουν για πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση του καρκίνου. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της σύγχρονης ιατρικής. Ταυτόχρονα, όμως, κατά τον ίδιο δημιουργεί μια νέα ευθύνη για τα συστήματα υγείας. Δεν αρκεί πλέον να θεραπεύουμε τον καρκίνο. Πρέπει να διασφαλίζουμε ότι οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να ζουν με όσο το δυνατόν καλύτερη υγεία, λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής.

Εκεί βρίσκεται, κατά τη γνώμη του, η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών. Η φροντίδα του μέλλοντος δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Πρέπει να είναι συντονισμένη, διεπιστημονική και οργανωμένη γύρω από τον άνθρωπο και όχι γύρω από τη διάγνωση.

Ίσως κανένα πεδίο δεν εκφράζει καλύτερα αυτή τη μετάβαση από την καρδιο-ογκολογία, η οποία δεν δημιουργήθηκε επειδή εμφανίστηκε μία νέα ασθένεια. Δημιουργήθηκε επειδή οι επιτυχίες της Ογκολογίας ανέδειξαν μια νέα πραγματικότητα. Ορισμένες ογκολογικές θεραπείες μπορεί να επηρεάσουν το καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ πολλοί άνθρωποι που ολοκληρώνουν τη θεραπεία τους χρειάζονται μακροχρόνια παρακολούθηση όχι μόνο για τον καρκίνο αλλά και για τη συνολική τους υγεία. Η προστασία της καρδιάς δεν είναι πλέον μια παράλληλη διαδικασία. Είναι μέρος της ογκολογικής φροντίδας.

Γι' αυτό και η πρόσφατη κοινή πρωτοβουλία - Σύμπραξη, της Ελληνικής Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων (ΕΟΠΕ), της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για μια συνεργασία τριών φορέων. Είναι μια διαφορετική αντίληψη για το πώς πρέπει να σχεδιάζεται η φροντίδα.

Οι επιστημονικές εταιρείες και η οργανωμένη κοινότητα των ασθενών δεν λειτουργούν παράλληλα. Συνδιαμορφώνουν κοινές προτεραιότητες, με στόχο ένα σύστημα που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο και όχι ως άθροισμα επιμέρους παθήσεων.

Συνεργασία

Η φιλοσοφία της πρωτοβουλίας, όπως μας εξηγεί ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ βασίζεται στην πρόληψη, στην έγκαιρη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, στη συνεργασία των επαγγελματιών υγείας, στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και, κυρίως, στην ενδυνάμωση του ίδιου του ασθενούς. Και το σπουδαίο είναι ότι η προσέγγιση αυτή δεν αφορά μόνο την Καρδιο-ογκολογία. Μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για πολλές άλλες χρόνιες παθήσεις. Γιατί η πραγματική πρόκληση των επόμενων ετών δεν θα είναι να δημιουργήσουμε περισσότερες μεμονωμένες υπηρεσίες. Θα είναι να δημιουργήσουμε καλύτερες γέφυρες μεταξύ των υπηρεσιών που ήδη υπάρχουν.

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει την αξία αυτού του μοντέλου είναι η δυνατότητά του να περιορίσει τις ανισότητες στην υγεία. Σήμερα, η πρόσβαση των ασθενών σε εξειδικευμένη παρακολούθηση εξαρτάται συχνά από το πού κατοικούν, σε ποιο νοσοκομείο παρακολουθούνται ή ακόμη και από το πόσο ενημερωμένοι είναι οι ίδιοι ή οι επαγγελματίες υγείας που τους φροντίζουν. Το αποτέλεσμα είναι διαφορετικές εμπειρίες και, πολλές φορές, διαφορετικά αποτελέσματα για ανθρώπους με τις ίδιες ανάγκες.

Οι άνθρωποι που κατοικούν σε νησιωτικές, ορεινές ή απομακρυσμένες περιοχές, όσοι αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ή όσοι δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα είναι εκείνοι που πλήττονται περισσότερο από την έλλειψη δομημένης φροντίδας. Η ανάπτυξη συντονισμένων διαδρομών φροντίδας, διεπιστημονικών ομάδων και ψηφιακών εργαλείων μπορεί να περιορίσει αυτές τις διαφοροποιήσεις, διασφαλίζοντας ότι κάθε άνθρωπος θα έχει πρόσβαση στην ίδια ποιότητα φροντίδας, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του ή την οικονομική του κατάσταση. Και αυτό είναι ίσως η σημαντικότερη διάσταση μιας πραγματικά ανθρωποκεντρικής προσέγγισης, σημειώνει ο Γ. Καπετανάκης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου, η Αποστολή της Ε.Ε. για τον Καρκίνο και η πρωτοβουλία Safe Hearts προωθούν ολοένα και περισσότερο μοντέλα ολοκληρωμένης πρόληψης και φροντίδας, αναγνωρίζοντας ότι ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα μοιράζονται κοινούς παράγοντες κινδύνου, κοινές προκλήσεις και πολλές κοινές λύσεις.

Ευκαιρία

Για την Ελλάδα, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η ανάπτυξη των ψηφιακών εργαλείων, η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και η αυξανόμενη έμφαση στην πρόληψη δημιουργούν μια μοναδική ευκαιρία να περάσουμε από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα πραγματικά ολοκληρωμένο μοντέλο φροντίδας.

Η μετάβαση αυτή, όμως, δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στις πρωτοβουλίες της επιστημονικής κοινότητας ή των οργανώσεων ασθενών. Αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της Πολιτείας.

Είναι η Πολιτεία που οφείλει να δημιουργήσει το θεσμικό πλαίσιο, να οργανώσει ολοκληρωμένες διαδρομές φροντίδας, να επενδύσει στη διεπιστημονική συνεργασία, να αξιοποιήσει τα ψηφιακά εργαλεία και να διασφαλίσει ότι η πρόληψη, η παρακολούθηση και η μακροχρόνια φροντίδα δεν θα εξαρτώνται από την περιοχή στην οποία κατοικεί κάποιος ή από το νοσοκομείο στο οποίο παρακολουθείται.

Η ανάπτυξη του νέου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, αναφέρει ο ίδιος, αποτελεί ίσως την σημαντικότερη ευκαιρία να ενσωματωθεί αυτή η φιλοσοφία στον σχεδιασμό του ίδιου του συστήματος υγείας και όχι να παραμείνει μια σειρά αποσπασματικών πρωτοβουλιών.

Η μακροχρόνια φροντίδα δεν είναι απλώς μια κοινωνική πολιτική. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία απαντά στο ερώτημα τι σημαίνει να ζεις με ή μετά από μια σοβαρή ασθένεια.

Αρα, υπογραμμίζει ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ "Αν θέλουμε πραγματικά να μιλήσουμε για μεταρρύθμιση στην ογκολογική φροντίδα, δεν αρκεί να προσθέτουμε νέες υπηρεσίες.

Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται οι υπάρχουσες. Η Καρδιο-ογκολογία δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο. Έναν δρόμο όπου η γνώση δεν διαχωρίζεται σε ειδικότητες, αλλά συνδυάζεται προς όφελος του ανθρώπου. Γιατί, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να θεραπεύουμε καλύτερα μια νόσο. Είναι να φροντίζουμε καλύτερα τον άνθρωπο που ζει μαζί της και, ευτυχώς, ολοένα και συχνότερα, πέρα από αυτήν". 

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Mε το σταγονόμετρο
Νεογέννητο και καλοκαίρι: 7 πράγματα που πρέπει να ξέρεις πριν βγείτε από το σπίτι
Ανακοινώνεται τη Δευτέρα προσωρινό προεδρείο στον ΠΙΣ - Αντιδράσεις στην ενέργεια του υπουργείου