Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αγροκτήματα εμφανίζουν μικρότερο κίνδυνο να αναπτύξουν άσθμα και αλλεργικές παθήσεις. Το ερώτημα, όμως, παρέμενε για χρόνια: ποιος είναι ο λόγος αυτής της προστατευτικής επίδρασης;

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα κατάφερε τώρα να αποκαλύψει ένα σημαντικό μέρος του "φαινομένου του αγροκτήματος", εστιάζοντας σε συγκεκριμένα βακτήρια από τον αέρα των στάβλων, στα προϊόντα του μεταβολισμού τους και σε δύο υποδοχείς των ανθρώπινων κυττάρων του αναπνευστικού.

Εδώ και αρκετά χρόνια οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αγροτικό περιβάλλον παρουσιάζουν σπανιότερα άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα και ατοπική δερματίτιδα.

Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες είναι ότι η συχνή επαφή με μια πλούσια και ποικιλόμορφη μικροβιακή κοινότητα – ιδιαίτερα στους στάβλους με αγελάδες – ενισχύει την ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές ποιοι ακριβώς μικροοργανισμοί ευθύνονται για αυτή την προστατευτική δράση.

Διεθνής ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Δρ. Markus Ege, επιστήμονα του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας Πνευμόνων (DZL) στο Κέντρο Ολοκληρωμένης Πνευμονολογίας του Μονάχου (CPC-M), μελέτησε τον μηχανισμό αυτό. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό "New England Journal of Medicine – Evidence".

Τα μικρόβια πίσω από την προστατευτική δράση

Για τη μελέτη αναλύθηκαν δείγματα και δεδομένα υγείας από περισσότερα από 1.000 παιδιά που συμμετείχαν σε ευρωπαϊκές ερευνητικές μελέτες. Οι επιστήμονες εξέτασαν, μεταξύ άλλων, δείγματα από τη μύτη των παιδιών, δείγματα σκόνης από το περιβάλλον κατοικίας τους, καθώς και δείγματα σκόνης από στάβλους αγελάδων.

Με τη χρήση σύγχρονων γονιδιακών και μεταβολικών αναλύσεων εντοπίστηκαν συγκεκριμένα βακτήρια που συνδέονται στενά με μειωμένο κίνδυνο άσθματος και αλλεργικών ασθενειών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Romboutsia timonensis και Glutamicibacter arilaitensis.

Τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν στη συνέχεια με δεδομένα από μελέτες στη Γαλλία και τη Φινλανδία. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, τα συγκεκριμένα gram-θετικά βακτήρια εξηγούν σημαντικό μέρος του "φαινομένου του αγροκτήματος": περίπου τα δύο τρίτα της προστατευτικής επίδρασης έναντι του άσθματος και περίπου το ήμισυ της επίδρασης έναντι της αλλεργικής ρινίτιδας και της ατοπικής δερματίτιδας.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι απλώς η παρουσία των βακτηρίων, αλλά κυρίως οι ουσίες που παράγουν κατά τον μεταβολισμό τους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κινολινικό οξύ (kynurenine), η ξανθίνη, το άλφα-λινολενικό οξύ και το στεαριδονικό οξύ. Οι ουσίες αυτές μπορούν να μεταφερθούν μέσω του αέρα του στάβλου και να αλληλεπιδράσουν με τα κύτταρα των αεραγωγών.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έχουν δύο κυτταρικοί υποδοχείς, οι AhR και PPARγ, οι οποίοι συμμετέχουν στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και ενδέχεται να συμβάλλουν στην αποτροπή υπερβολικών φλεγμονωδών αντιδράσεων.

Έτσι, οι ερευνητές μπορούν πλέον να περιγράψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την αλυσίδα των βιολογικών διεργασιών που συνδέουν το αγροτικό περιβάλλον με την προστασία από αλλεργίες:

"Με τη νέα μας μελέτη μπορούμε να προσδιορίσουμε τα επιμέρους στάδια της πιθανής αιτιώδους αλυσίδας", δήλωσε ο Markus Ege.

Τα νέα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τους μοριακούς μηχανισμούς του "φαινομένου του αγροκτήματος". Μακροπρόθεσμα, οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναπτυχθούν τρόποι μίμησης αυτού του φυσικού προστατευτικού μηχανισμού, για παράδειγμα μέσω θεραπειών που θα στοχεύουν συγκεκριμένες μικροβιακές μεταβολικές οδούς ή κυτταρικούς υποδοχείς.

Το "φαινόμενο του αγροκτήματος" ενδέχεται έτσι να πάψει να θεωρείται απλώς μια επιδημιολογική παρατήρηση και να αποτελέσει ένα μοντέλο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το μικροβιακό περιβάλλον επηρεάζει την εμφάνιση του άσθματος και των αλλεργικών νοσημάτων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΙΣΑ: Ζητεί διευκρινιστική εγκύκλιο για αναβολή στράτευσης ιατρών που βρίσκονται σε αναμονή για ειδικότητα
Απώλεια οστικής πυκνότητας στην εμμηνόπαυση: Όσα πρέπει να γνωρίζετε
Νέα οδοντόκρεμα "φρενάρει" τα βακτήρια που προκαλούν περιοδοντίτιδα