Το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού, το σημαντικότερο παγκοσμίως αίτιο καρκίνου του στομάχου, ενδέχεται να εμπλέκεται και στην ανάπτυξη καρκίνου του παχέος εντέρου.

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο eGastroenterology αξιολογεί τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία και επιχειρεί να εκτιμήσει ποιο ποσοστό των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου παγκοσμίως και σε επιμέρους περιοχές θα μπορούσε να σχετίζεται με το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού.

Χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες μέχρι η επιστημονική κοινότητα να αποδεχθεί ότι το βακτήριο, το οποίο εντοπίστηκε στο στομάχι το 1983, δεν προκαλεί μόνο έλκη αλλά μπορεί να οδηγήσει και σε καρκίνο.

Σήμερα, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσει το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού ως αποδεδειγμένα καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες, το βακτήριο ενδέχεται να ευθύνεται για το 75%-89% των περιστατικών καρκίνου του στομάχου.

Το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού εγκαθίσταται κυρίως στο όξινο περιβάλλον του στομάχου, όπου έχει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι άλλων μικροοργανισμών. Στο έντερο εντοπίζεται σπάνια. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να διαδραματίζει ρόλο και στην εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου.

Σε πειράματα σε ποντίκια, ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Markus Gerhard από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου (TUM) κατάφερε να προκαλέσει καρκίνο του εντέρου μέσω στοχευμένης λοίμωξης από το βακτήριο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Gut το 2023.

Η γαστρεντερολόγος Shailja Shah από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο είχε εντοπίσει σε προηγούμενη μελέτη επιδημιολογικές ενδείξεις για πιθανή σύνδεση. Αμερικανοί βετεράνοι που είχαν βρεθεί θετικοί στο ελικοβακτηρίδιο πυλωρού εμφάνιζαν συχνότερα καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ η εκρίζωση του βακτηρίου συσχετιζόταν με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. 

Στη νέα ανάλυση, η Shah και συνεργάτες της από την Κίνα και την Ολλανδία επιχείρησαν να εκτιμήσουν τον παγκόσμιο κίνδυνο. Για τους υπολογισμούς τους συνδύασαν στοιχεία σχετικά με τον επιπολασμό του ελικοβακτηρίδιο πυλωρού σε διάφορες χώρες με τα αντίστοιχα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Συνολικά αξιολογήθηκαν δεδομένα από 43 επιδημιολογικές μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν 48,7 εκατομμύρια άνθρωποι. Η ανάλυση κατέληξε σε εκτιμώμενο σχετικό κίνδυνο 1,59, με 95% διάστημα εμπιστοσύνης 1,36-1,87. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα που είχαν μολυνθεί από ελικοβακτηρίδιο πυλωρού εμφάνιζαν περίπου 59% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο να αναπτύξουν αργότερα καρκίνο του παχέος εντέρου.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η λανθάνουσα περίοδος μεταξύ της λοίμωξης και της πιθανής εμφάνισης καρκίνου μπορεί να ξεπερνά τα 10 χρόνια.

Ωστόσο, η μεγάλη ετερογένεια των μελετών, η οποία ανήλθε στο 92,6%, περιορίζει σημαντικά την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Παράλληλα, ο λεγόμενος "E-value" ήταν 2,56, γεγονός που υποδηλώνει ότι ένας μη καταγεγραμμένος παράγοντας κινδύνου αντίστοιχης ισχύος θα μπορούσε θεωρητικά να εξηγήσει τη συγκεκριμένη συσχέτιση.

Με βάση πρόσθετους υπολογισμούς, η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι, λόγω της μεγάλης εξάπλωσης του H. pylori παγκοσμίως, το βακτήριο θα μπορούσε να σχετίζεται με περίπου 22% των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, μειώνεται σημαντικά στο 11,9% όταν εξαιρούνται οι μελέτες τύπου case-control, οι οποίες θεωρούνται περισσότερο ευάλωτες σε μεθοδολογικές στρεβλώσεις, και λαμβάνονται υπόψη μόνο 14 μελέτες υψηλότερης ποιότητας, βασισμένες στον γενικό πληθυσμό.

Τα ιδιαίτερα ευρεία διαστήματα εμπιστοσύνης αποτελούν ακόμη μία ένδειξη ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις είναι εξαιρετικά αβέβαιες.

Στην Ευρώπη και ειδικότερα στη Γερμανία, όπου το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού είναι λιγότερο διαδεδομένο, ο πιθανός αντίκτυπος εκτιμάται ότι είναι μικρότερος. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Shah, λιγότερο από το 10% των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου στη Γερμανία θα μπορούσε να αποδοθεί στο βακτήριο. Αντίθετα, η εκτίμηση ανέρχεται σε 36,1% στη Μογγολία και 26,4% στην Κίνα.

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ειδικοί που κλήθηκαν να σχολιάσουν τη μελέτη από το ισπανικό Science Media Centre εμφανίζονται επιφυλακτικοί.

Ο γαστρεντερολόγος Iago Rodríguez-Lago από το Νοσοκομείο Galdácano στο Μπιλμπάο επισημαίνει ότι η λοίμωξη από H. pylori μπορεί να αποτελεί δείκτη των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και των συνθηκών υγιεινής κατά την παιδική ηλικία. Οι παράγοντες αυτοί συνδέονται με τη διατροφή, το κάπνισμα, την παχυσαρκία και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Επομένως, η παρουσία του ελικοβακτηρίδιο πυλωρού ενδέχεται να αποτυπώνει ευρύτερες συνθήκες ζωής που σχετίζονται με τον καρκίνο, χωρίς το ίδιο το βακτήριο να αποτελεί απαραίτητα την άμεση αιτία.

Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι το ελικοβακτηρίδιο πυλωρού μπορεί να αποτελεί έναν μέχρι σήμερα υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Ωστόσο, οι σημαντικές μεθοδολογικές αδυναμίες και η μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ των μελετών δεν επιτρέπουν ακόμη την εξαγωγή ασφαλούς αιτιώδους συμπεράσματος.

Με άλλα λόγια, η λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο πυλωρού φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί καρκίνο του παχέος εντέρου. Απαιτούνται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες για να διευκρινιστεί αν η εκρίζωση του βακτηρίου μπορεί πράγματι να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Σχεδόν ένας στους δύο μαθητές αντιμετωπίζει προβλήματα ύπνου [έρευνα]
Τον ιστότοπο inosi.gr παρουσίασε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία
Γεωργιάδης στην κηδεία Μαζωνάκη: Συγγνώμη που το σύστημα δεν μπόρεσε να τον προστατέψει