Έναν μέχρι σήμερα άγνωστο μηχανισμό, μέσω του οποίου μια ιδιαίτερα επιθετική μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου καταφέρνει να αποφεύγει την επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος, εντόπισαν ερευνητές του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) και του Ινστιτούτου Βλαστοκυττάρων HI-STEM.

Η μελέτη ρίχνει νέο φως στους βιολογικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για την επιθετικότητα συγκεκριμένων όγκων του παχέος εντέρου και ανοίγει τον δρόμο για τη διερεύνηση νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Περίπου 55.000 άνθρωποι διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στη Γερμανία με καρκίνο του παχέος εντέρου. Περίπου ένα στα τέσσερα περιστατικά εκτιμάται ότι προέρχεται από μια ειδική μορφή πολυπόδων, γνωστή ως οδοντωτές βλάβες (serrated lesions).

Οι προκαρκινικές αυτές αλλοιώσεις συχνά φέρουν μεταλλάξεις στο γονίδιο BRAF και μπορούν να εξελιχθούν σε ιδιαίτερα επιθετικούς όγκους, οι οποίοι παρουσιάζουν περιορισμένη ανταπόκριση στις υπάρχουσες θεραπευτικές επιλογές.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν ήταν πλήρως κατανοητό ποια μοριακά γεγονότα οδηγούν στη μετατροπή αυτών των βλαβών σε κακοήθεις όγκους και γιατί η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου εμφανίζει τόσο επιθετική συμπεριφορά.

Η ερευνητική ομάδα του René Jackstadt από το DKFZ και το HI-STEM διαπίστωσε ότι η ενεργοποίηση του μονοπατιού WNT αποτελεί καθοριστικό βήμα στη διαδικασία της κακοήθους μετατροπής και της ανάπτυξης του όγκου.

Το WNT είναι ένα σημαντικό σύστημα κυτταρικής σηματοδότησης που ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη, τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και την ανάπτυξη των ιστών.

Για να μελετήσουν τον μηχανισμό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια, μοντέλα οργανοειδών και σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης μεμονωμένων κυττάρων. Με τον τρόπο αυτό παρακολούθησαν τις αλλαγές που προκαλεί η ενεργοποίηση του WNT στο μικροπεριβάλλον του όγκου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ενεργοποίηση του συγκεκριμένου μονοπατιού προκαλεί σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση και στη λειτουργία των κυττάρων που περιβάλλουν τον όγκο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο ρόλος του CCL20, ενός μορίου-αγγελιοφόρου που συμβάλλει στην προσέλκυση ανοσοκυττάρων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μετά την ενεργοποίηση του WNT, τα καρκινικά κύτταρα παράγουν πολύ μικρότερες ποσότητες CCL20. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προσελκύονται λιγότερα ανοσοκύτταρα στην περιοχή του όγκου.

Με τον τρόπο αυτό, τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν ένα σημαντικό πλεονέκτημα: μπορούν να αποφεύγουν ευκολότερα την ανοσολογική άμυνα του οργανισμού, γεγονός που διευκολύνει την ανάπτυξη και την εξέλιξη του όγκου.

Μάλιστα, στα πειραματικά μοντέλα, όταν οι ερευνητές αποκατέστησαν την παραγωγή CCL20, παρατηρήθηκε σημαντική επιβράδυνση της ανάπτυξης των όγκων.

"Τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο στενά συνδέονται συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος", αναφέρει ο επικεφαλής της μελέτης René Jackstadt.

Όπως σημειώνει, η έρευνα παρέχει μια εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο οι όγκοι του παχέος εντέρου με μετάλλαξη στο BRAF μπορούν να διαφεύγουν από την ανοσολογική άμυνα.

Ελπίδες για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις

Τα νέα ευρήματα αναδεικνύουν το μονοπάτι WNT ως έναν πιθανό θεραπευτικό στόχο για τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου.

Αρκετοί αναστολείς του WNT βρίσκονται ήδη σε στάδιο κλινικής ανάπτυξης, όμως μέχρι σήμερα κανένα φάρμακο αυτής της κατηγορίας δεν έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του καρκίνου.

Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο συνδυασμού της αναστολής του WNT με ανοσοθεραπευτικές προσεγγίσεις, με στόχο να ενισχυθεί εκ νέου η ανοσολογική απόκριση απέναντι στα καρκινικά κύτταρα.

Προς το παρόν, πάντως, οι συγκεκριμένες προσεγγίσεις παραμένουν σε ερευνητικό στάδιο. Το αν μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελεσματικές θεραπείες για τους ασθενείς θα πρέπει να αποδειχθεί μέσα από περαιτέρω προκλινικές και κλινικές μελέτες.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Βιοεπιστήμες για μικρούς και μεγάλους - Το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ στη βραδιά ερευνητή
Ερευνητής εντοπίζει τις αιτίες των σπάνιων κληρονομικών παθήσεων
Οι προτεραιότητες για τα Σπάνια Νοσήματα έως το τέλος του 2026 και η ατζέντα για το 2027