Οι αποφάσεις στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) πρέπει συχνά να λαμβάνονται μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Ένα νέο εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, φιλοδοξεί να προσφέρει στους γιατρούς πολύτιμο χρόνο, εντοπίζοντας έγκαιρα κρίσιμες μεταβολές στην κατάσταση των ασθενών.

Τιμές ζωτικών σημείων, εργαστηριακές εξετάσεις, ιατρικές σημειώσεις και θεραπευτικά σχήματα: στις ΜΕΘ παράγονται διαρκώς τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Η αξιοποίηση αυτού του "θησαυρού" πληροφοριών και η μετατροπή του σε κατανοητές και τεκμηριωμένες προτάσεις για την κλινική πράξη αποτελούν τον στόχο του νέου ερευνητικού προγράμματος REACT, το οποίο συντονίζεται από την Charité – Πανεπιστημιακή κλινική του Βερολίνου και φέρνει κοντά ειδικούς από τον χώρο της ιατρικής και της ιατρικής πληροφορικής.

Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος θα αναλύουν και θα αξιολογούν δεδομένα που προκύπτουν κατά τη συνήθη νοσηλεία. Η τελική κλινική ευθύνη, ωστόσο, θα παραμένει στους γιατρούς. Η τεχνολογία θα λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης, βοηθώντας τους να αναγνωρίζουν νωρίτερα πιθανές επιπλοκές και να λαμβάνουν πιο έγκαιρες και τεκμηριωμένες αποφάσεις.

"Η έγκαιρη αναγνώριση μιας επικείμενης αιμοδυναμικής αστάθειας μπορεί να καθορίσει την πορεία μιας νόσου. Στόχος μας είναι ένα σύστημα που θα κάνει ορατά τα κρίσιμα προειδοποιητικά σημάδια πολύ νωρίτερα από ό,τι είναι σήμερα δυνατό και ταυτόχρονα θα δείχνει με διαφάνεια σε ποια στοιχεία βασίζεται η εκτίμησή του", εξηγεί η δρ. Mirja Mittermaier, επιστήμονας στον Τομέα Λοιμωξιολογίας, Πνευμονολογίας και Εντατικής Ιατρικής της Charité και κλινική επικεφαλής του νέου ερευνητικού προγράμματος REACT.

Μέχρι σήμερα, τα δεδομένα που συλλέγονται στις ΜΕΘ αξιοποιούνται συχνά μεμονωμένα και με βάση προκαθορισμένα όρια. Ως αποτέλεσμα, μια επιδείνωση της κατάστασης ενός ασθενούς μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να γίνει αντιληπτή μόλις σε προχωρημένο στάδιο.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν, όμως, και οι πληροφορίες που δεν αποτυπώνονται σε αριθμούς. "Μεγάλο μέρος της πιο πολύτιμης κλινικής πληροφορίας δεν βρίσκεται σε αριθμητικά δεδομένα, αλλά σε κείμενα – στα ιατρικά σημειώματα, στις καταγραφές της πορείας του ασθενούς και στα αποτελέσματα των εξετάσεων", επισημαίνει ο δρ. René Hosch από το Ινστιτούτο Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ιατρική (IKIM) του Έσσεν.

Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές δημιουργούν μια υποδομή που θα μπορεί να αξιοποιεί τόσο τα δομημένα όσο και τα μη δομημένα δεδομένα και να τα μετατρέπει σε ένα ενιαίο, τυποποιημένο format. Η επεξεργασία θα βασίζεται στο διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο διαλειτουργικότητας FHIR (Fast Healthcare Interoperability Resources), μια κοινή "γλώσσα" για την ανταλλαγή και αξιοποίηση δεδομένων υγείας.

Κεντρικό ερώτημα του προγράμματος είναι ποια δεδομένα χρειάζονται πραγματικά οι γιατροί των ΜΕΘ, ποια στοιχεία καταγράφονται συστηματικά, πώς συνδέονται μεταξύ τους τα διαφορετικά ευρήματα και ποια από αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν τεχνικά.

Για τον σκοπό αυτό, κλινικοί γιατροί και ειδικοί στην ιατρική πληροφορική της Charité συνεργάζονται στενά με ειδικούς στην εφαρμοσμένη τεχνητή νοημοσύνη από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Έσσεν.

Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός εργαλείου υποστήριξης κλινικών αποφάσεων που θα παρέχει στους θεράποντες γιατρούς, σε πραγματικό χρόνο, κατανοητές και τεκμηριωμένες προτάσεις, χωρίς να υποκαθιστά την ιατρική κρίση.

Αρχικά προβλέπεται η ανάπτυξη δύο εφαρμογών που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη.

Η πρώτη θα είναι ένα dashboard για την αντιβιοτική θεραπεία, το οποίο θα συγκρίνει τις προγραμματισμένες θεραπείες με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες, συμβάλλοντας στην πιο υπεύθυνη και ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών.

Η δεύτερη εφαρμογή θα είναι ένα dashboard έγκαιρης προειδοποίησης για επικείμενη αιμοδυναμική αστάθεια, με στόχο να εντοπίζει νωρίς ενδείξεις ότι η κατάσταση ενός ασθενούς ενδέχεται να επιδεινωθεί.

Για την ανάπτυξη και δοκιμή των συστημάτων θα αξιοποιηθεί μία από τις μεγαλύτερες εναρμονισμένες συλλογές δεδομένων εντατικής θεραπείας στην Ευρώπη, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία από περίπου 200.000 νοσηλείες σε ΜΕΘ.

"Δημιουργούμε μια κοινή τεχνική βάση, πάνω στην οποία η υποστήριξη των κλινικών αποφάσεων θα μπορεί να εφαρμόζεται με αξιοπιστία, διαφάνεια και δυνατότητα μεταφοράς από το ένα νοσοκομείο στο άλλο", τονίζει ο δρ. Elias Grünewald, ο οποίος συντονίζει το πρόγραμμα νέων ερευνητών στη Charité.

Μετά την ολοκλήρωση της κλινικής πιλοτικής φάσης, σημαντικά τμήματα του έργου – από την υποδομή διαχείρισης των δεδομένων έως τα δύο dashboards – πρόκειται να διατεθούν ως λογισμικό ανοικτού κώδικα (open source).

Με αυτόν τον τρόπο, και άλλα νοσοκομεία στη Γερμανία θα μπορούν να αξιοποιήσουν τις λύσεις που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του REACT.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πανώλη στη Ρωσία: Ο ΠΟΥ ζητεί στοιχεία για δεύτερο κρούσμα πνευμονίας
Όταν οι χημικές αντιδράσεις αποκτούν "προτίμηση"
Έρευνα για τους αιωνόβιους στη Σαρδηνία - Νέα πιθανή "Μπλε Ζώνη"