Στη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα ο επεμβατικός ακτινολόγος έχει αναβαθμισμένο ρόλο, που δεν περιορίζεται στην απεικόνιση της βλάβης. Με τη βοήθεια σύγχρονου εξοπλισμού και νέων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην καθοδήγηση της χειρουργικής θεραπείας, στον καυτηριασμό επιλεγμένων μεταστατικών βλαβών, στην παρηγορική θεραπεία ασθενών με προχωρημένη νόσο, ακόμη και στην ολική καταστροφή του όγκου, σε ορισμένες περιπτώσεις που δεν συνιστάται η χειρουργική παρέμβαση. 

Ο κ. Ευάγγελος Πετσατώδης (φωτογραφία), επεμβατικός ακτινολόγος, επιμελητής α στο Κέντρο Επεμβατικής Ακτινολογίας του νοσοκομείου "Γ. Παπανικολάου" της Θεσσαλονίκης, μιλά στο iatronet.gr για τις νέες δυνατότητες παρέμβασης, εστιάζοντας στον καρκίνο του μαστού, όπου η συγκεκριμένη εξειδίκευση αναδεικνύεται σε σημαντικό κρίκο της αλυσίδας αντιμετώπισης. Η συνεισφορά της ξεκινά από την ακριβή διάγνωση και μπορεί να φτάσει μέχρι και την οριστική θεραπεία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ανεγχείρητων ασθενών, πάντα στο πλαίσιο αποφάσεων του ογκολογικού συμβουλίου.

Βιοψία υψηλής ακρίβειας

Η βιοψία για μια ύποπτη βλάβη που θα εντοπιστεί στον ετήσιο προληπτικό έλεγχο, μπορεί να γίνει από ακτινολόγο με εμπειρία στο μαστό και από επεμβατικό ακτινολόγο που έχει πάρει τη συγκεκριμένη εξειδίκευση έπειτα από εκπαίδευση δύο ετών. "Πολλές φορές ο ακτινολόγος παρακάμπτεται και η βιοψία - διάγνωση γίνεται στο ιατρείο ενός χειρουργού μαστού ο οποίος δεν γνωρίζει την ειδικότητα και συχνά δεν έχει κατάλληλης ακρίβειας μηχανήματα", παρατηρεί ο κ. Πετσατώδης και προσθέτει: "Συμβαίνει να μας έρχονται περιπτώσεις που έχουν υποεκτιμηθεί από χειρουργούς για αυτούς τους λόγους".

Ο επεμβατικός ακτινολόγος, όπως λέει, χάρη στην εμπειρία του αλλά και στα σύγχρονα υψηλής ευκρίνειας απεικονιστικά μηχανήματα, μπορεί να εντοπίσει ακόμη και μια πολύ μικρή βλάβη 6 - 7 χιλιοστών, και να προλάβει έναν καρκίνο σχεδόν στη γέννησή του. 

Η βλάβη στοχεύεται συνήθως με τον υπέρηχο και με μια τομή 1 - 2 χιλιοστών λαμβάνεται αρκετό υλικό βιοψίας, από το οποίο θα κριθεί και όλη η πορεία της θεραπείας. Μετά τη διάκριση πως πρόκειται για καρκινική βλάβη, το δείγμα θα πάει στον παθολογοανατόμο, που θα βγάλει την τελική διάγνωση για τον ακριβή τύπο του καρκίνου. Στη συνέχεια το ογκολογικό συμβούλιο θα αποφασίσει για τη θεραπευτική στρατηγική. 

Σήμανση της περιοχής πριν τη χημειοθεραπεία 

Πριν από το χειρουργείο ο επεμβατικός ακτινολόγος θα οριοθετήσει με markers (μεταλλικά σημάδια) την ακριβή περιοχή της βλάβης, καθοδηγώντας τον χειρουργό που θα την αφαιρέσει. Η συγκεκριμένη σήμανση έχει ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις που η χημειοθεραπεία προηγείται του χειρουργείου, με σκοπό τη συρρίκνωση του όγκου. 

"Επειδή ο όγκος μπορεί να σμικρυνθεί τόσο που να μην είναι ορατός ούτε κι από εμάς, έξι ή και οκτώ μήνες μετά που θα γίνει το χειρουργείο, βάζουμε τους markers πριν από τη χημειοθεραπεία, οριοθετώντας τη βλάβη στον μαστό", επισημαίνει, προσθέτοντας: "Την ημέρα του χειρουργείου και πριν από αυτό, βάζουμε ένα σύρμα στην οριοθετημένη περιοχή, το οποίο θα αφαιρέσει ο χειρουργός μαζί με όλο το τμήμα που περικλείεται από τους markers, στα αρχικά όρια της βλάβης". 

Αντιμετώπιση μεταστάσεων

Σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές δίνουν τη δυνατότητα στον επεμβατικό ογκολόγο να παρεμβαίνει καίρια για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων μεταστάσεων που θα εμφανιστούν μετεγχειρητικά, σε συνδυασμό με νέα συστηματική θεραπεία από τους ογκολόγους και πάντα με απόφαση ογκολογικού συμβουλίου.

"Μπορεί ο ασθενής από μια οστική μετάσταση που έχει στην σπονδυλική στήλη να πάθει ένα παθολογικό κάταγμα σε έναν σπόνδυλο. Εμείς μπορούμε να κάνουμε σπονδυλοπλαστική: με μια βελόνα από τομές χιλιοστών πάμε στον σπόνδυλο και σταθεροποιούμε το κάταγμα το οποίο έχει υποστεί τη βλάβη από τη μετάσταση. Ο ασθενής ανακουφίζεται άμεσα από τον πόνο του, την επόμενη μέρα, γίνεται λειτουργικός και μπορεί να συνεχίσει τη θεραπεία", σημειώνει ο κ. Πετσατώδης.

Σε περιπτώσεις που ο ασθενής έχει ήδη μεταστάσεις και κριθεί ανεγχείρητος, μπορεί να γίνει καταστροφή της μετάστασης με καυτηριασμό (ablation) και σταθεροποίηση, με σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα. 

"Ακόμη και σε προχωρημένες καταστάσεις, παρηγορικά, έχουμε εργαλεία πλέον, που μπορεί να αντιμετωπίσουν τον πόνο των συγκεκριμένων ασθενών με τοπική θεραπεία και να βελτιώσουμε πολύ την ποιότητα ζωής τους", αναφέρει ο κ. Πετσατώδης.

Καυτηριασμός όγκου ή μετάστασης

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μικρών μεταστάσεων σε κρίσιμα όργανα όπως το συκώτι, και αφού έχει προηγηθεί συστηματική θεραπεία με καλό αποτέλεσμα, ο επεμβατικός ακτινολόγος μπορεί να προτείνει στο ογκολογικό συμβούλιο την καταστροφή του όγκου με καυτηριασμό, αντί για χειρουργείο. "Βάζουμε ένα ηλεκτρόδιο μέσα στο συκώτι, καυτηριάζουμε τη βλάβη και η ασθενής επιστρέφει σε δύο ώρες στο σπίτι, θεραπευμένη πλήρως από τη νόσο", σημειώνει, διευκρινίζοντας πως η παρέμβαση αφορά ολιγομεταστατική ή ολιγοπροοδευτική μεταστατική νόσο.

Με την ελάχιστα επεμβατική μέθοδο του καυτηριασμού μπορεί να αντιμετωπιστεί ακόμη και ο ίδιος ο όγκος στο μαστό, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ασθενών που δεν συστήνεται να χειρουργηθούν, λόγω μεγάλης ηλικίας και συννοσηροτήτων. Προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί έλεγχος που εντοπίζει τη βλάβη μόνο στον μαστό. "Βάζουμε ηλεκτρόδια μέσα στον όγκο και θεραπεύουμε τον ίδιο τον καρκίνο, με εξαιρετικά αποτελέσματα, αντίστοιχα του χειρουργείου", υπογραμμίζει ο κ. Πετσατώδης, προσθέτοντας πως η νέα αυτή επιλογή εφαρμόζεται τα τελευταία δύο χρόνια σε επιλεγμένες περιπτώσεις στο νοσοκομείο "Γ. Παπανικολάου". 

Κέντρο Επεμβατικής Ακτινολογίας ΓΝΘ "Γ. Παπανικολάου"

Μέσα στους επόμενους μήνες το Κέντρο Επεμβατικής Ακτινολογίας του νοσοκομείου "Γ. Παπανικολάου" θα αποκτήσει τη "σφραγίδα" διεθνούς πιστοποίησης, πρώτο από τα τρία που λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη. 

Στελεχώνεται  από τρεις πιστοποιημένους επεμβατικούς ακτινολόγους και διαθέτει αίθουσα αξονικού τομογράφου (CT) με προηγμένα συστήματα καθοδήγησης, όπως ηλεκτρομαγνητική πλοήγηση, που επιτρέπουν ακριβείς και ασφαλείς επεμβάσεις. Επίσης, διαθέτει  έναν υπερσύγχρονο αγγειογράφο και δύο μηχανήματα υπερήχων υψηλής ανάλυσης.

Από το 2023 το τμήμα αναγνωρίστηκε μετά από έγκριση του ΚΕΣΥ ως κατάλληλο κέντρο εκπαίδευσης στην επεμβατική ακτινολογία, δίνοντας τη δυνατότητα εκπαίδευσης νέων συναδέλφων.

Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας για τον καρκίνο του μαστού, το Κτίριο Διοίκησης του νοσοκομείου θα φωταγωγηθεί με ροζ χρώμα στις 25 Οκτωβρίου.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Παράνομα ωράρια στα νοσοκομεία - Τι καταγγέλλεται από την ΠΑΣΟΝΟΠ
Μήπως τελικά τα smartphones ευθύνονται για την κατάρρευση των γεννήσεων;
Χρηματοδοτήθηκε και από τη UNICEF η Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης