Ποια είναι η ιδανική δόση... φύσης για την ψυχική μας υγεία; Όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα λένε οι επιστήμονες. Ωστόσο, ακόμη και η μέτρια εβδομαδιαία επαφή με τη φύση μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Τα παραπάνω προκύπτουν από νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ (HKU), η οποία είχε στόχο να καθορίσει τα πρώτα συστηματικά εβδομαδιαία σημεία αναφοράς για την έκθεση σε χώρους πρασίνου και την ψυχική υγεία. Η μελέτη βασίστηκε σε 45 χρόνια παγκόσμιας έρευνας και τα ευρήματά της δημοσιεύθηκαν στο Journal of Environmental Psychology.

Οφέλη για την ψυχική υγεία σε 3 επίπεδα: Πόσο συχνά και για πόσον καιρό; 

Για να απαντήσει στο πρακτικό ερώτημα του χρόνου που πρέπει να αφιερώνουν οι άνθρωποι στη φύση, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε στοιχεία που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1980 και 2025. 

Η μετα-ανάλυση επικεντρώθηκε στη συχνότητα και στη συνολική διάρκεια των εβδομαδιαίων επισκέψεων σε χώρους πρασίνου, εξετάζοντας τον αντίκτυπό τους σε ψυχικά προβλήματα, όπως το στρες, το άγχος, η κατάθλιψη και η διάθεση.

Τα ευρήματα αποκάλυψαν μια ξεχωριστή μη γραμμική σχέση, την οποία οι ερευνητές αποτύπωσαν σε τρία βασικά σημεία αναφοράς:

  • 50% του μέγιστου εκτιμώμενου οφέλους: Επιτυγχάνεται με μία μόνο επίσκεψη ή μία ώρα έκθεσης σε πράσινο χώρο ανά εβδομάδα.
  • 90% του μέγιστου εκτιμώμενου οφέλους: Επιτυγχάνεται με περίπου τέσσερις επισκέψεις ή τέσσερις ώρες την εβδομάδα.
  • 99% του μέγιστου εκτιμώμενου οφέλους: Επιτυγχάνεται με περίπου έξι επισκέψεις ή οκτώ ώρες την εβδομάδα.

Τονίζοντας την επιστημονική σημασία των παραπάνω μεγεθών, ο καθηγητής Μπιν Τζιάνγκ σχολίασε: «Η πιο εντυπωσιακή πτυχή για μένα είναι η θεωρητική αξία αυτών των ευρημάτων, τα οποία υποδηλώνουν ότι οι καμπύλες δόσης-απόκρισης στις περισσότερες μελέτες που εξετάστηκαν ακολουθούν ένα αξιοσημείωτα συνεπές μοτίβο. Αυτό υποδηλώνει την πιθανή ύπαρξη ενός αντικειμενικού επιστημονικού νόμου. Για τη δημόσια υγεία, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η φύση δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο αισθητικής εκτίμησης, αλλά ένα δωρεάν, προσβάσιμο «φάρμακο» για την ψυχική υγεία, όπου η δοσολογία έχει σημασία».

O Chris Webster πρόσθεσε: «Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η επαφή με τη φύση ωφελεί την ψυχική υγεία, ούτε ότι υφίσταται μια καμπύλη "δόσης-απόκρισης". Αυτό που παρουσίασε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη μελέτη ήταν η διαπίστωση ενός σταθερού μοτίβου σε διάφορα ιστορικά δεδομένα, καθώς και το σχετικά μικρό μέγεθος της "δόσης" που απαιτείται για την επίτευξη μετρήσιμων οφελών».

Σχολιάζοντας τις κλινικές και αναπτυξιακές προεκτάσεις αυτού του πλαισίου, ο καθηγητής Gunter Schumann δήλωσε: «Από ψυχιατρικής σκοπιάς, το πιο σημαντικό εύρημα είναι ότι τα μεγαλύτερα οφέλη παρατηρούνται σε χαμηλές "δόσεις". Μία ώρα ή μία επίσκεψη την εβδομάδα αρκεί για να επιτευχθεί το μισό της μέγιστης απόκρισης που προβλέπει το μοντέλο. Το όριο αυτό είναι απολύτως ρεαλιστικό για άτομα που βιώνουν πεσμένη διάθεση ή μειωμένα επίπεδα ενέργειας».

Πρακτικές συνήθειες για την καθημερινότητα

Τα παραπάνω σημεία αναφοράς αποτελούν ένα ενθαρρυντικό κίνητρο για την υιοθέτηση απλών συνηθειών στην καθημερινή ρουτίνα του κοινού, όπως μια εβδομαδιαία βόλτα σε ένα πάρκο ή η επιλογή μιας πιο «πράσινης» διαδρομής προς την εργασία ή το πανεπιστήμιο. Τα σημεία αυτά λειτουργούν ως ένας ευέλικτος οδηγός, ο οποίος μπορεί να προσαρμοστεί στο ατομικό πρόγραμμα και τις ανάγκες ευεξίας του καθενός.

Αναφερόμενη στον πρακτικό στόχο της μελέτης, η Δρ. Jiali Li εξήγησε: «Θέλαμε να μετατρέψουμε τη γενική συμβουλή "περάστε περισσότερο χρόνο στη φύση" σε κάτι που οι άνθρωποι μπορούν να αξιοποιήσουν στην καθημερινή τους ζωή. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ακόμη και μια περιορισμένη εβδομαδιαία επαφή με χώρους πρασίνου συνδέεται με σημαντικά οφέλη για την ψυχική υγεία, ενώ τα πρόσθετα οφέλη μειώνονται σε υψηλότερα επίπεδα επαφής».

«Η συμβουλή μου είναι να ξεκινήσετε με μια ρουτίνα που μπορείτε να διατηρήσετε -όπως μια εβδομαδιαία βόλτα σε ένα πάρκο- και να την προσαρμόσετε στις δικές σας ανάγκες και συνθήκες. Αυτά τα σημεία αναφοράς προσφέρουν ένα εφικτό σημείο εκκίνησης, και όχι μια αυστηρή συνταγή που ισχύει για όλους».

Πηγές:
Journal of Environmental Psychology.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Σύλλογος εργαζομένων ΕΟΠΑΕ: Παραίτηση καθηγητή Ι. Διακογιάννη από τη θέση προέδρου επιστημονικού συμβουλίου
Τι προσφέρει η 3D εκτυπωμένη πρόθεση στην αρθροπλαστική γόνατος
Ανορεξία και βουλιμία: Παγκόσμια αύξηση 71% σε 33 χρόνια