Με την κοινή παραδοχή των συμμετεχόντων, ότι η αποκατάσταση μετά από ένα έμφραγμα ή ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο δεν μπορεί να σταματά στο εξιτήριο από το νοσοκομείο, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της επιστημονικής ημερίδας με τίτλο «Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στην πρόληψη και αποκατάσταση των καρδιαγγειακών παθήσεων και του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου» που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 7 Νοεμβρίου 2026, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Βουλής των Ελλήνων (Κτίριο Μποδοσάκη).

Η ημερίδα διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Φυσικοθεραπείας 2026, από το Περιφερειακό Τμήμα Αττικής και Κυκλάδων και τα Επιστημονικά Τμήματα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης και Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ. – Ν.Π.Δ.Δ.), υπό την Αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.

Εκπρόσωποι της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, ασθενών, και επαγγελματίες υγείας και φοιτητές, συζήτησαν τις σύγχρονες δυνατότητες της Φυσικοθεραπείας, αλλά και τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην οργανωμένη αποκατάσταση των ασθενών μετά από σοβαρά καρδιαγγειακά και νευρολογικά συμβάντα.

Το μήνυμα που αναδείχθηκε από όλες τις παρεμβάσεις ήταν σαφές: η αποκατάσταση πρέπει να αποτελεί συνέχεια της θεραπείας και δικαίωμα κάθε ασθενούς, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή τις οικονομικές του δυνατότητες.

Πέντε παρεμβάσεις προς την Πολιτεία:

Ιδιαίτερη σημασία είχε η πρόταση του ΠΤ Αττικής & Κυκλάδων προς την Πολιτεία, πέντε συγκεκριμένων παρεμβάσεων που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση, ώστε κανένας ασθενής να μην μένει χωρίς οργανωμένη υποστήριξη μετά το εξιτήριο.

Την πρόταση παρουσίασε ο πρόεδρος ΠΤ Αττικής & Κυκλάδων, κος Λευτέρης Μπουρνουσούζης και περιλαμβάνει τις ακόλουθες παρεμβάσεις:

  1. Εθνική διαδρομή αποκατάστασης μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακό συμβάν, με σαφή χρονικά ορόσημα και οργανωμένη συνέχεια της φροντίδας
  2. Αποζημίωση των οργανωμένων προγραμμάτων καρδιακής αποκατάστασης από τον ΕΟΠΥΥ
  3. Αυτόματη ενημέρωση του ασθενούς κατά το εξιτήριο μέσω SMS για το δικαίωμά του στην πρόσβαση σε υπηρεσίες Φυσικοθεραπείας
  4. Στελέχωση της δημόσιας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με Φυσικοθεραπευτές, ώστε η αποκατάσταση να φτάνει στην κοινότητα και στην γειτονιά
  5. Αναθεώρηση του clawback και αντίστοιχη αύξηση του προϋπολογισμού, για την διασφάλιση της βιωσιμότητας των υπηρεσιών φυσικοθεραπείας.

Με την παρουσία τους τίμησαν την ημερίδα πρωτοπόροι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι που άνοιξαν τον δρόμο για την ακαδημαϊκή Φυσικοθεραπεία στην Ελλάδα και δίδαξαν γενιές Φυσικοθεραπευτών, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Καθηγητής Γεώργιος Γιόφτσος, ο κος Γ. Παπαθανασίου και η κα Βασιλική Σακελλάρη.

Στα προεδρεία και στις ομιλίες συμμετείχαν επίσης η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Πρόεδρος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Πατρών κα Σοφία Λαμπροπούλου, η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κα Άννα Χρηστάκου και ο κος Γεώργιος Μήτσιου, μέλος ΕΔΙΠ του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Η παρουσία τους δίπλα στους νέους συναδέλφους και στους φοιτητές έδωσε στην ημέρα το νήμα της συνέχειας της επιστήμης της Φυσικοθεραπείας.

Χαιρετισμοί 

Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων, κος Λευτέρης Μπουρνουσούζης, κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ευχαρίστησε την Βουλή των Ελλήνων για την παραχώρηση της Αιγίδας της στην εκδήλωση, και την κάλυψη αυτής μέσω του τηλεοπτικού της καναλιού. Αναφέρθηκε στον άνθρωπο που επιστρέφει στο σπίτι μετά από ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό και ο οποίος αναρωτιέται «Και τώρα; Ποιος θα έρθει;», καθώς, μετά την ολοκλήρωση της νοσοκομειακής περίθαλψης, συχνά βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα κενό στη συνέχεια της φροντίδας, χωρίς να γνωρίζει ποιος θα αναλάβει την υποστήριξή του, πού θα απευθυνθεί και πώς θα μπορέσει να συνεχίσει με ασφάλεια την αποκατάστασή του στο οικείο περιβάλλον. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «ο ασθενής κερδίζει το πρώτο ημίχρονο στο νοσοκομείο, με την συμβολή γιατρών, νοσηλευτών και διασωστών, αλλά στο δεύτερο ημίχρονο συχνά βρίσκεται χωρίς την αναγκαία ομάδα υποστήριξης». Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας έγινε και η παρουσίαση των πέντε βασικών προτάσεων προς την Πολιτεία, ενώ ο κος Μπουρνουσούζης έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στην επίσημη κοστολόγηση της συνεδρίας Φυσικοθεραπείας από το Υπουργείο Υγείας, με 44,55 ευρώ για την κατ’ οίκον συνεδρία και 29,70 ευρώ για την συνεδρία στο εργαστήριο, ενώ η πραγματική αποζημίωση περιορίζεται στο 1/3 ή στα 15 και 10 ευρώ αντίστοιχα, μετά τις υποχρεωτικές επιστροφές.

Χαιρέτισε, επίσης, την πρόσκληση χρηματοδότησης ύψους 4 εκατ. ευρώ για το νέο Δίκτυο Εγκεφαλικών της Αττικής, ζητώντας η αποκατάσταση να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του από την πρώτη ημέρα, με την συμμετοχή Φυσικοθεραπευτή στην διεπιστημονική ομάδα και την κατάρτιση σχεδίου αποκατάστασης πριν από το εξιτήριο. Παράλληλα, πρότεινε την δημιουργία πιλοτικού προγράμματος αποκατάστασης στην γειτονιά, σε δήμο της Αττικής, με αξιοποίηση των ΚΑΠΗ, των Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας και του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι» και έκλεισε την ομιλία του με το μήνυμα: «Η αποκατάσταση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα».

Την ανάγκη προστασίας των ασθενών από την αντιποίηση του επαγγέλματος και ενίσχυσης της συνεργασίας του Π.Σ.Φ. με τους ιατρικούς συλλόγους και την Ένωση Ασθενών Ελλάδας, ανέδειξε στον χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, κος Πέτρος Λυμπερίδης, ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στην αύξηση της δαπάνης της Φυσικοθεραπείας από την Πολιτεία, την επανεξέταση του μέτρου του Clawback που πλήττει τους Φυσικοθεραπευτές, καθώς και την εφαρμογή του Νόμου στην σύσταση τμημάτων Φυσικοθεραπείας στα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας κα Ειρήνη Αγαπηδάκη, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, αναγνώρισε την αυξανόμενη σημασία της Φυσικοθεραπείας για την βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας, επισημαίνοντας ότι το Υπουργείο έχει προχωρήσει στη σύσταση τμημάτων Φυσικοθεραπείας σε όλες τις δομές υγείας της χώρας. Παράλληλα, εξέφρασε την στήριξή του στους επαγγελματίες του κλάδου και στην συμβολή τους στη διατήρηση της λειτουργικότητας και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο βουλευτής Επικρατείας και φυσικοθεραπευτής, κος Γεώργιος Σταμάτης, ο οποίος υπογράμμισε ότι η Φυσικοθεραπεία δεν αποτελεί συμπληρωματική υπηρεσία, αλλά αναπόσπαστο μέρος της πρόληψης, της θεραπείας και της αποκατάστασης. Τόνισε επιπρόσθετα την ανάγκη ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών στις υπηρεσίες αποκατάστασης, καθώς και την ισχυρότερη σύνδεση της Φυσικοθεραπείας με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, την κοινότητα και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Όπως ανέφερε, «οι φυσικοθεραπευτές δεν προσφέρουν μόνο θεραπεία, αλλά στηρίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπο στην καθημερινότητά του, ιδιαίτερα όταν η φροντίδα παρέχεται στο σπίτι».

Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, κος Χρήστος Γώγος, εκπροσωπώντας τον Περιφερειάρχη Αττικής κο Νίκο Χαρδαλιά, αναφέρθηκε στη συνεργασία με το Περιφερειακό Τμήμα Αττικής και Κυκλάδων, καθώς και στην σημασία της δράσης των φυσικοθεραπευτών στις δομές υγείας.

Α' Τράπεζα: Πρόληψη και αποκατάσταση των καρδιαγγειακών νοσημάτων

Στην πρώτη επιστημονική τράπεζα παρουσιάστηκαν ο ρόλος της θεραπευτικής άσκησης στην πρόληψη, η αξιολόγηση και η συνταγογράφηση άσκησης σε καρδιοπαθείς, η τηλεαποκατάσταση και η σύνδεση της καρδιακής αποκατάστασης με την αποκατάσταση μετά από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ).

Η συντονίστρια του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας - Αποκατάστασης και επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, δρ Άννα Χρηστάκου, υπογράμμισε ότι «η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία συμβάλλει ουσιαστικά στην μείωση των τροποποιήσιμων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, μέσα από την κλινική αξιολόγηση και τον σχεδιασμό εξατομικευμένων προγραμμάτων θεραπευτικής άσκησης» ενώ επιπρόσθετα επεσήμανε ότι «η καθοδηγούμενη άσκηση βελτιώνει την ποιότητα ζωής, την αυτονομία και την λειτουργικότητα των ασθενών, ενώ συμβάλλει στην μείωση των πιθανοτήτων επανεισαγωγής στο νοσοκομείο». Παράλληλα, τόνισε ότι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση των Φυσικοθεραπευτών αποτελεί εγγύηση ασφάλειας για τους ασθενείς.

Β' Τράπεζα: Αποκατάσταση και ποιότητα ζωής μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ)

Στη δεύτερη επιστημονική τράπεζα εξετάστηκαν η ανάλυση της κίνησης, η ημιχωρική αμέλεια, οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες και η επιστροφή στην εργασία μετά από ΑΕΕ.

Ο συντονιστής του Επιστημονικού Τμήματος Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας, Διονύσης Θεοδωρόπουλος, ανέδειξε ότι ο στόχος μετά από ένα εγκεφαλικό, δεν περιορίζεται στην επιβίωση, αλλά αφορά κυρίως την ανάκτηση της λειτουργικής ανεξαρτησίας: «Μετά από ένα εγκεφαλικό, ο στόχος δεν είναι μόνο η επιβίωση αλλά η λειτουργική ανεξαρτησία. Ο εγκέφαλος μπορεί να ξαναμάθει, αλλά μόνο μέσα από οργανωμένη, εξατομικευμένη εξάσκηση, με τον ασθενή ενεργό συμμέτοχο. Οι πρώτοι μήνες είναι πολύτιμοι, όμως η βελτίωση δεν έχει ημερομηνία λήξης - και χρόνια μετά, με σωστή αξιολόγηση και ρεαλιστικούς στόχους, ο άνθρωπος μπορεί να κερδίσει λειτουργία. Η αποκατάσταση πετυχαίνει όταν ο άνθρωπος ξανακάνει όσα έχουν αξία για εκείνον: να μετακινηθεί, να αυτοεξυπηρετηθεί, να συμμετέχει ξανά στη ζωή του».

Συζήτηση: Ο ασθενής στο επίκεντρο της διεπιστημονικής συνεργασίας 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, του ΕΟΔΥ, της ιατρικής κοινότητας, του Π.Σ.Φ. και της Βουλής των Ελλήνων, με συντονιστή τον Πρόεδρο του ΠΤ Ατικής & Κυκλάδων, κο Μπουρνουσούζη.

Η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, κα Μέμη Τσεκούρα, παρουσίασε το «Αλφαβητάρι Υγείας» και τις νέες πρωτοβουλίες της Ένωσης για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και την ενίσχυση του γραμματισμού υγείας. Αναφέρθηκε, επίσης, στο μνημόνιο συνεργασίας με τον Π.Σ.Φ. και στην ανάγκη η ενημέρωση για τις δυνατότητες της Φυσικοθεραπείας να φτάσει και στους 90 συλλόγους-μέλη της Ένωσης.

Ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΟΔΥ, δρ Πάνος Ευσταθίου, υπογράμμισε ότι «η σωματική αδράνεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους και ταυτόχρονα πιο τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για τα χρόνια νοσήματα. Η άσκηση δεν είναι συμπλήρωμα της θεραπείας. Είναι παρέμβαση πρόληψης με ισχυρή τεκμηρίωση και πολύ χαμηλό κόστος», ενώ περιέγραψε τον Φυσικοθεραπευτή, ως τον επαγγελματία που μετατρέπει τη γενική σύσταση «να κινείστε», σε ασφαλές, εξατομικευμένο πρόγραμμα, σε όλα τα επίπεδα της πρόληψης. Για την ενημέρωση του ασθενούς μετά το εξιτήριο, σημείωσε ότι «σήμερα εξαρτάται από το πού νοσηλεύτηκε κανείς, ποιον γιατρό συνάντησε και πόσο ενημερωμένη είναι η οικογένειά του. Αυτό είναι ζήτημα ισότητας στην υγεία», είπε χαρακτηριστικά, ενώ αναφερόμενος στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», πρότεινε να αξιοποιηθεί η ίδια ψηφιακή υποδομή και για την αποκατάσταση: με το εξιτήριο μετά από καρδιαγγειακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ένα αυτόματο μήνυμα* να ενημερώνει τον ασθενή ότι δικαιούται αποκατάσταση, να τον παραπέμπει στον γιατρό του για την παραπομπή και να του δείχνει πού θα βρει υπηρεσίες κοντά στον τόπο του. Ο κος Ευσταθίου, κάλεσε τους φορείς ασθενών να γράψουν μαζί το μήνυμα, λέγοντας ότι «Εσείς ξέρετε ποιες λέξεις καταλαβαίνει ένας άνθρωπος την πιο δύσκολη μέρα της ζωής του. Αυτός είναι ο γραμματισμός υγείας στην πράξη».

*Σημειώνεται, ότι η πρόταση αυτή συμπίπτει με το τρίτο από τις πέντε προτεινόμενες παρεμβάσεις του ΠΤ Αττικής & Κυκλάδων προς την Πολιτεία.

Η αγγειοχειρουργός κα Αικατερίνη Πούλου, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Φλεβολογικής Εταιρείας, δήλωσε: «Η αγγειακή νόσος δεν τελειώνει στο χειρουργείο. Η έγκαιρη και σωστά ενδεδειγμένη αγγειοχειρουργική παρέμβαση στην καρωτιδική νόσο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και στη μείωση του κινδύνου ενός νέου επεισοδίου. Δεν πρέπει, όμως, να ξεχνάμε ότι η αθηρωματική νόσος δεν γνωρίζει τα όρια των ιατρικών ειδικοτήτων. Για πολλά χρόνια συνηθίζαμε να μιλάμε ξεχωριστά για στεφανιαία νόσο, καρωτιδική νόσο και περιφερική αρτηριοπάθεια. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι παθήσεις αυτές οφείλονται στην αθηροσκλήρωση και αποτελούν διαφορετικές εκδηλώσεις της ίδιας συστηματικής παθολογικής διαδικασίας, καθιστώντας απαραίτητη τη συνολική αντιμετώπιση του ασθενούς. Η Φυσικοθεραπεία, με τον καθοριστικό της ρόλο στην αποκατάσταση, την κινητοποίηση και την προαγωγή της θεραπευτικής άσκησης, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της ολοκληρωμένης προσέγγισης. Γιατροί και Φυσικοθεραπευτές οφείλουμε να λειτουργούμε ως μία ομάδα, με επίκεντρο τον ίδιο τον ασθενή».

Ο βουλευτής, τ. υφυπουργός και πρώην πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων κος Βασίλης Οικονόμου, εξέφρασε τη χαρά του για την συμμετοχή του και αναφέρθηκε στη διαχρονική συνεργασία με τους Φυσικοθεραπευτές και στα νομοθετικά επιτεύγματα των τελευταίων ετών για το επάγγελμα, στα οποία συνέβαλε ως Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.

Ο κος Στράτος Ασμάνης, αντιπρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, από την καθημερινότητα του εργαστηρίου, περιέγραψε το τι συναντά ο ασθενής με παραπεμπτικό του ΕΟΠΥΥ, όταν χρειάζεται φυσικοθεραπεία στο σπίτι. Μίλησε για την ανάγκη υιοθέτησης μίας διαφορετικής πολιτικής, προκειμένου να αναπτυχθούν 3–4 μεγάλα δημόσια κέντρα αποκατάστασης σε όλη την Ελλάδα, γιατί όσα υπάρχουν δεν επαρκούν, ενώ έχουν και μεγάλες αναμονές.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Θλίψη στον Έβρο για την απώλεια του επ. καθηγητή Νεφρολογίας Μάριου Θεοδωρίδη
Νοέμβριος: Μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του πνεύμονα - Τι αλλάζει στη θεραπεία
Η αντιμετώπιση του πόνου ως δείκτης πολιτισμού - Ημέρα ανοικτών Ιατρείων Πόνου