Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο κοινή μορφή αρθροπάθειας, μια πάθηση που προκαλεί πόνο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις, η οποία απασχολεί περίπου 600 εκατομμύρια ααθενείς σε ολόκληρο τον κόσμο. Μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε άρθρωση όταν ο χόνδρος που καλύπτει τα άκρα των οστών καταρρέει ή φθείρεται. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα για την επιβράδυνση ή τη διακοπή της υποκείμενης νόσου. Υπάρχει όμως μια πολλά υποσχόμενη εξέλιξη από μια απροσδόκητη πηγή - ένα αντιπηκτικό φάρμακο.

Ερευνητές με επικεφαλής τον Chuan-ju Liu από το Τμήμα Ορθοπεδικής και Αποκατάστασης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Yale εξέτασαν μία λίστα σχεδόν 1.000 εγκεκριμένων φαρμάκων για ενώσεις που θα μπορούσαν να καταστείλουν τη φλεγμονώδη δράση που αποτελεί τη βάση της οστεοαρθρίτιδας.

Αν και η φλεγμονή αποτελεί κανονικά μέρος της αντίδρασης του σώματος στον τραυματισμό, η επίμονη χαμηλού επιπέδου φλεγμονή στις αρθρώσεις μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή διάσπαση του χόνδρου.

Απροσδόκητη ανακάλυψη μέσα από μελέτη 980 φαρμάκων

Από τα 980 φάρμακα που δοκιμάστηκαν, 3 ξεχώρισαν επειδή μπορούσαν να καταστείλουν δύο βασικά φλεγμονώδη στοιχεία που εμπλέκονται στην οστεοαρθρίτιδα. Περαιτέρω δοκιμές τα μείωσαν σε ένα: Τη φαρμακευτική ουσία φάρμακο δαβιγατράνη, η οποία είναι ένα αντιπηκτικό που χρησιμοποιείται για την πρόληψη θρόμβων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Για να δουν ποια επίδραση μπορεί να έχει η δαβιγατράνη στις οστεοαρθριτικές αρθρώσεις, οι ερευνητές τη δοκίμασαν σε ποντίκια και πιθήκους με χειρουργικά προκληθείσα οστεοαρθρίτιδα. Το φάρμακο εγχύθηκε απευθείας στις προσβεβλημένες αρθρώσεις των ποντικών, ενώ οι πίθηκοι το έλαβαν από το στόμα.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Science Translational Medicine, ήταν ενθαρρυντικά.

Σε ποντίκια, η δαβιγατράνη μείωσε τη βλάβη του χόνδρου και τα σημάδια φλεγμονής των αρθρώσεων, ενώ τα ζώα εμφάνισαν επίσης λιγότερη συμπεριφορά σχετιζόμενη με τον πόνο και μπορούσαν να κινούνται πιο ελεύθερα.

Εν τω μεταξύ, στους πιθήκους, το φάρμακο βοήθησε στη διατήρηση του χόνδρου και βελτίωσε την ικανότητά τους να περπατούν. Υπήρξε επίσης λιγότερη ανώμαλη σκλήρυνση του οστού κάτω από τον χόνδρο.

Ποιά είναι η δράση του αντιπηκτικού

Πώς όμως ένα αραιωτικό αίματος προκαλούσε αυτά τα αποτελέσματα; Για να το διαπιστώσουν, οι ερευνητές εξέτασαν πιο προσεκτικά πώς η δαβιγατράνη παρενέβη στις φλεγμονώδεις διεργασίες που εμπλέκονται στην οστεοαρθρίτιδα.

Ανακάλυψαν ότι το φάρμακο δρούσε σε μια πρωτεΐνη που ονομάζεται BIG2, η οποία βοηθά στον έλεγχο της κίνησης των υποδοχέων της κυτταρικής επιφάνειας. Αυτοί οι υποδοχείς λαμβάνουν χημικά σήματα που μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή.

Η δαβιγατράνη επηρέασε δύο από αυτούς τους υποδοχείς, γνωστούς ως TNFR1 και IL-1R1, με διαφορετικούς τρόπους για τη μείωση της φλεγμονής. Ενθάρρυνε την απελευθέρωση του TNFR1 από τα κύτταρα και προώθησε την αποικοδόμηση της IL-1R1, γεγονός που καθιστούσε τα κύτταρα λιγότερο ευαίσθητα και στα δύο φλεγμονώδη σήματα.

«Αυτή η συντονισμένη ρύθμιση της διαθεσιμότητας των υποδοχέων αντιπροσωπεύει μια προηγουμένως άγνωστη προσέγγιση για την καταστολή της φλεγμονώδους σηματοδότησης και την αποκατάσταση της ομοιόστασης των χονδροκυττάρων», σχολίασαν οι συγγραφείς της μελέτης.

Ωστόσο, τα ευρήματα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η θεραπεία δεν έχει δοκιμαστεί σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα και υπάρχουν ανησυχίες ότι η δαβιγατράνη θα μπορούσε να προκαλέσει αιμορραγία. «Παρ’ όλα αυτά, θα απαιτηθούν ολοκληρωμένες μελέτες ασφάλειας που να αξιολογούν τον κίνδυνο μόλυνσης και αιμορραγίας, καθώς και τη μακροπρόθεσμη ανεκτικότητα, πριν από την κλινική μετάφραση» επισημαίνουν οι ερευνητές.

Πηγές:
Science Translational Medicine

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου και αναπηρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Πότε η μαγειρική μπορεί να προκαλέσει... φαγούρα
Το ασταθές πρόγραμμα ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο άγχους και κατάθλιψης [μελέτη]