Της Σοφίας Νέτα

Μετά τις σημαντικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στον τομέα των διαθλαστικών επεμβάσεων, με τις οποίες η διόρθωση της μυωπίας, υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού είναι εφικτή στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η προσοχή των ερευνητών έχει στραφεί στο τελευταίο απόρθητο κάστρο της διαθλαστικής χειρουργικής: τη διόρθωση της πρεσβυωπίας.

Η πρεσβυωπία είναι ένα πρόβλημα που θα παρουσιαστεί σε όλους τους ανθρώπους στη μέση ηλικία και αφορά στη δυσκολία κοντινής όρασης. Η πρεσβυωπία οφείλεται στη γήρανση του οπτικού συστήματος με αποτέλεσμα να μην μπορεί κανείς να εστιάζει σε κοντινά αντικείμενα.

Παρουσιάζεται ως μια δυσκολία στο διάβασμα κάτω από χαμηλές συνθήκες φωτισμού, συνήθως γύρω στην ηλικία των σαράντα πέντε ετών. Η πρεσβυωπία διορθώνεται με φακούς επαφής, με γυαλιά και με χειρουργικές επεμβάσεις.

Παρ’ όλο που εδώ και μερικά χρόνια με τη χρήση πολυεστιακών ενδοφακών, με τη σμίλευση πολυεστιακού προφίλ στον κερατοειδή με laser, με τη μονόπλευρη μυωπική διόρθωση (monovision), καθώς και με άλλες τεχνικές έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα σε αυτό τον τομέα, η αναζήτηση για πιο απλές και πιο ευρέως εφαρμόσιμες μεθόδους, οδήγησε τους ερευνητές στη χρήση femtosecond laser για τη διόρθωση της πρεσβυωπίας.

Με το femtosecond laser δημιουργούνται πολλαπλές ενδοστρωματικές ομόκεντρες κυκλικές τομές στον κερατοειδή, οι οποίες βοηθούν στην εστίαση των κοντινών αντικειμένων χωρίς να επηρεάζεται ιδιαίτερα η μακρινή όραση. Το επαναστατικό πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής, είναι το ότι δεν υπάρχει κανένας επιφανειακός τραυματισμός του κερατοειδή, πράγμα που πρακτικά μειώνει την πιθανότητα διεγχειρητικών μολύνσεων σε πάρα πολύ χαμηλά επίπεδα.

Σημειώνεται ότι η πιθανότητα μόλυνσης μετά από διαθλαστική επέμβαση είναι ήδη και σήμερα πάρα πολύ μικρή. Γι’ αυτό το λόγο οι διαθλαστικές επεμβάσεις θεωρούνται εδώ και πολλά χρόνια πολύ ασφαλείς. Επιπρόσθετα η αποκατάσταση της οράσεως και η επιστροφή του χειρουργημένου ατόμου στις κανονικές λειτουργίες του είναι ταχύτατη.

H διόρθωση της πρεσβυωπίας με την ενδοστρωματική μέθοδο διαρκεί περίπου 20 δευτερόλεπτα.

Ο βασικός ερευνητής της μεθόδου Δρ. Louis Antonio Ruiz, o οποίος χρησιμοποιεί τη μέθοδο αυτή για περισσότερο από ένα έτος, είναι μεταξύ των προσκεκλημένων ομιλητών του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου της ΕΕΕΦΔΧ και θα παρουσιάσει στους συνέδρους τα τελευταία αποτελέσματα των κλινικών μελετών του.

Το Laser με το οποίο εφαρμόζεται η ενδοστρωματική μέθοδος έχει λάβει προ μερικών μηνών έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (CE mark).

Μια άλλη νέα μέθοδος διόρθωσης της πρεσβυωπίας που θα παρουσιαστεί στο 24ο Συνέδριο είναι η χρήση επιπρόσθετων (Add-on) πολυεστιακών ενδοφακών σε άτομα που έχουν κάνει ήδη επέμβαση καταρράκτη ή άλλη ενδοφθάλμια διαθλαστική επέμβαση και επιθυμούν να διαβάζουν από κοντά χωρίς γυαλιά.

Στις περιπτώσεις αυτές τοποθετείται ένας δεύτερος τεχνητός ενδοφακός μέσα στο μάτι, πάνω από τον ήδη υπάρχοντα. Ο ενδοφακός φακός έχει πολλαπλές ομόκεντρες κυκλικές διαθλαστικές ζώνες, για να μπορεί κανείς να εστιάζει κοντά και μακριά.

Οι ενδοφακοί αυτού του τύπου διορθώνουν επίσης σε ήδη χειρουργημένους για καταρράκτη με ενδοφακό, υπόλοιπο μυωπίας, υπερμετρωπίας και αστιγματισμού. Επίσης στη διόρθωση του υψηλού αστιγματισμού, που είναι απαγορευτική η χρήση του Laser, εφαρμόζεται και στη χώρα μας από εφέτος, ένας νέος τύπος ενδοφακού που εμφυτεύεται μπροστά από την κόρη του οφθαλμού και στηρίζεται στη γωνία του προσθίου θαλάμου.

Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καταρράκτη και Διαθλαστικής Χειρουργικής ανακήρυξε το 2010 ως το ‘έτος Lasik’, προς τιμήν των 20 χρόνων από την εφαρμογή της πρώτης επέμβασης Lasik. H μέθοδος Lasik είναι μαζί με την επιφανειακή μέθοδο (PRK, LASEK, epi-Lasik) οι πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες επεμβάσεις διόρθωσης διαθλαστικών ανωμαλιών στον κόσμο.

Η επέμβαση Lasik, η οποία εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά πριν από 20 χρόνια στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης από τον καθ. Ιωάννη Παλήκαρη. Εκτιμάται σήμερα ότι λειτουργούν περισσότερα από 25 κέντρα διόρθωσης διαθλαστικών ανωμαλιών στην Ελλάδα, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων δραστηριοποιείται στον ιδιωτικό τομέα.

Το 24ο Διεθνές Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Ενδοφακών και Διαθλαστικής Χειρουργικής θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, από 4 έως 7 Φεβρουαρίου 2010. Η Ελληνική Εταιρεία Ενδοφακών και Διαθλαστικής Χειρουργικής (ΕΕΕΦΔΧ) είναι ο φορέας των Ελλήνων χειρουργών οφθαλμιάτρων που ασχολούνται με την χειρουργική του καταρράκτη και της διαθλαστικές επεμβάσεις, τη διόρθωση δηλαδή, της μυωπίας, της υπερμετρωπίας, του αστιγματισμού και της πρεσβυωπίας.

Το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΕΦΔΧ είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση που πραγματοποιείται στον τομέα αυτό κάθε χρόνο στη χώρα μας, με πλούσια συμμετοχή διακεκριμένων Ελλήνων και ξένων οφθαλμιάτρων.