Πρόσφατες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι τα φάρμακα για τη στυτική δυσλειτουργία μειώνουν και τα ενοχλητικά συμπτώματα από την καλοήθη προστατική υπερπλασία.

‘Η συμπτωματολογία των ανδρικών ενοχλημάτων που αφορούν το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα είναι σύνθετη και δεν έχει πλήρως διευκρινισθεί’, λέει ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας και διευθυντής του Νοσοκομείου ‘Αμαλία Φλέμινγκ’ Νίκος Αντωνίου.

‘Τα συμπτώματα αυτά (που ονομάζονται LUTS-Lower Urinary Tract Symptoms), μπορεί να εμφανίζονται ανεξάρτητα από την ύπαρξη προστατικής υπερτροφίας ή δευτερογενώς λόγω αυτής. Και στις δύο περιπτώσεις αφορούν αποφρακτικούς ή ερεθιστικούς μηχανισμούς με σοβαρό παθολογοανατομικό υπόβαθρο.

Τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα από το 2008, οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5 (PDE-5), όπως η ταδαλαφίλη, μελετήθηκαν και ερευνήθηκαν για τη θεραπεία των συμπτωμάτων του κατώτερου ουροποιητικού συστήματος σε ασθενείς με καλοήθη υπερπλασία.

Έτσι, σε πολλές κλινικές μελέτες της ταδαλαφίλης, αλλά και των άλλων φαρμάκων για τη στυτική δυσλειτουργία, αναφέρθηκε σοβαρή μείωση των ενοχλημάτων αυτών, αλλά μικρή βελτίωση της ροής των ούρων (uroflow)’.

Οι μελέτες

Οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5 (σιλντεναφίλη, βαρνταναφίλη, ταδαλαφίλη) θεωρούνται φάρμακα πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας. Τελευταία, λόγω της ιδιότητάς τους να ρυθμίζουν τον τόνο των λείων μυϊκών ινών στον προστατικό ιστό, κρίθηκε σκόπιμο να δοκιμασθούν ερευνητικά και για την πιθανή ωφέλειά τους στη μείωση των ενοχλημάτων που προκαλούνται από την υπερτροφία του προστάτη.

Τον Οκτώβριο του 2011, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έκρινε την ταδαλαφίλη ως κατάλληλο φάρμακο τόσο για τη σημειολογία και συμπτωματολογία της υπερτροφίας του προστάτη, όσο και για τη στυτική δυσλειτουργία, όταν παρουσιάζονται και οι δύο αυτές καταστάσεις σε έναν άνδρα.

‘Οι ασθενείς με προστατική υπερτροφία συχνά εμφανίζουν δυσουρία, δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, συχνουρία και νυκτουρία’, λέει ο κ. Αντωνίου. ‘Σε δύο μελέτες σε ασθενείς με υπερτροφία προστάτη, οι οποίοι λάμβαναν 5 mg ταδαλαφίλης την ημέρα, βρέθηκε ότι αυτοί παρουσίασαν βελτίωση της συμπτωματολογίας έναντι της χρησιμοποίησης ανενεργού φαρμάκου (placebo).

Το ίδιο συνέβη και σε ασθενείς που παρουσίαζαν και τις δύο καταστάσεις και έλαβαν 5 mg ταδαλαφίλης’.

Ο Scott Monroe , διευθυντής του Τμήματος Αναπαραγωγικών και Ουρολογικών Προϊόντων του FDA, αναφέρει για την έρευνα και την εκτίμηση των φαρμάκων αυτών, ότι η υπερτροφία προστάτη και η στυτική δυσλειτουργία είναι κοινές παθήσεις στους άνδρες με προχωρημένη ηλικία και φαίνεται ότι οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5 προσφέρουν μια νέα θεραπευτική επιλογή.

‘Έτσι, η ταδαλαφίλη ακολουθεί το δρόμο και των άλλων φαρμάκων που ήδη έχουν εγκριθεί από το FDA για την υπερτροφία του προστάτη, όπως είναι η φιναστερίδη, η ντουταστερίδη, η ταμσουλοσίνη, ο συνδυασμός ντουταστερίδης με ταμσουλοσίνη, η αλφουζοσίνη και η σιλοδοσίνη’, επισημαίνει ο κ.

Αντωνίου.

Αντενδείξεις

Οι επιστήμονες τονίζουν όμως ότι τα φάρμακα για τη στυτική δυσλειτουργία δεν πρέπει να συνταγογραφούνται σε ασθενείς που παίρνουν νιτρικά (όπως νιτρογλυκερίνη), γιατί ο συνδυασμός αυτός μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη πτώση της πίεσης, καθώς και σε όσους έχουν ασταθή στηθάγχη ή στηθάγχη που δεν έχει αντιμετωπισθεί.

Επίσης, προσοχή χρειάζεται σε ασθενείς που έχουν καρκίνο προστάτη ή παίρνουν θεραπεία γι αυτόν ή έχουν υποψία για καρκίνο προστάτη. Τέλος, σε περίπτωση ηπατικής δυσλειτουργίας δεν έχουν γίνει σχετικές μελέτες και καλό είναι τα φάρμακα αυτά να μη δίνονται.

Τέλος, δεν πρέπει να χορηγούνται σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία, όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μικρότερη των 30 ml.

‘Υπάρχει λοιπόν σήμερα αυξημένο ενδιαφέρον τόσο από τους γιατρούς όσο και από τους ασθενείς για τη χρησιμοποίηση των αναστολέων της φωσφοδιεστεράσης 5 στην αντιμετώπιση της καλοήθους υπερτροφίας προστάτη και των συμπτωμάτων του κατώτερου ουροποιητικού συστήματος’, καταλήγει ο κ.

Αντωνίου. ‘Ο συνδυασμός ενός τέτοιου φαρμάκου με έναν αναστολέα των α- υποδοχέων μπορεί να έχει πρόσθετο αποτέλεσμα σε σχέση με τη μονοθεραπεία (θεραπεία με το ένα μόνο φάρμακο). Χρειάζονται όμως μελέτες μεγαλύτερης κλίμακας και καλά σχεδιασμένες, για να επιβεβαιώσουμε την ασφάλεια, τη δραστικότητα, αλλά και το κόστος - ιδιαίτερα αυτή την εποχή - της χρήσης αυτών των φαρμάκων στην υπερτροφία προστάτη, όπως αναφέρεται και στην επιθεώρηση Current Opinion in Urology (Wang C., 2010)’.