Ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ έκοψε το αυτί του. Η Σύλβια Πλαθ έβαλε το κεφάλι της στο φούρνο. Η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα μεγάλων καλλιτεχνών που συμπεριφέρονταν με πολύ περίεργο τρόπο. Ήταν οι καλλιτέχνες αυτοί απλά ψυχασθενείς ή ιδιοφυίες; Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Psychological Science’, ενδεχομένως και τα δυο.

Για να εξετάσει τη σχέση μεταξύ της ψύχωσης και της δημιουργικότητας, ο ψυχίατρος Szabolcs Kéri του Πανεπιστημίου Semmelweis της Ουγγαρίας, εστίασε την έρευνα στο NRG1, γονίδιο που φυσιολογικά παίζει ρόλο σε ποικιλία μηχανισμών του εγκεφάλου, όπως στην ανάπτυξη και ενδυνάμωση της επικοινωνίας μεταξύ των νευρώνων.

Ωστόσο, ποικιλομορφία αυτού του γονιδίου σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών διαταραχών, όπως σχιζοφρένεια και διπολικής διαταραχή.

Για την έρευνα, οι επιστήμονες επέλεξαν εθελοντές που θεωρούσαν τον εαυτό τους πολύ δημιουργικό. Οι εθελοντές υποβλήθηκαν σε εξετάσεις στις οποίες περιλαμβάνονταν εξετάσεις νοημοσύνης και δημιουργικότητας. Για να μετρήσουν τη δημιουργικότητα, οι εθελοντές απάντησαν σε σειρά ασυνήθιστων ερωτήσεων (για παράδειγμα ‘ας υποθέσουμε ότι τα σύννεφα είχαν κλωστές που κρεμόντουσαν κάτω, προς τη γη.

Τι θα συνέβαινε;’) και βαθμολογήθηκαν ανάλογα με την πρωτοτυπία και την ευελιξία των απαντήσεων τους. Παράλληλα, συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο σχετικά με τα δημιουργικά κατορθώματα που πέτυχαν στη ζωή τους πριν δώσουν δείγμα αίματος στους ερευνητές.

Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή σχέση μεταξύ του NRG 1 και της δημιουργικότητας. Εθελοντές που έφεραν τη συγκεκριμένη ποικιλομορφία του γονιδίου είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν υψηλά σκορ όσον αφορά τη δημιουργικότητα και μεγαλύτερα κατορθώματα στη ζωή τους όσον αφορά τη δημιουργία, σε σχέση με εθελοντές που έφεραν διαφορετική μορφή του γονιδίου.

Ο Kéri σημειώνει ότι αυτή είναι η πρώτη έρευνα που δείχνει ότι γενετική ποικιλομορφία που σχετίζεται με ψύχωση μπορεί να έχει ωφέλιμες λειτουργίες.

Ο ερευνητής δήλωσε ότι μοριακοί παράγοντες που σχετίζονται χαλαρά με σοβαρές ψυχικές διαταραχές αλλά βρίσκονται και σε πολλούς υγιείς ανθρώπους μπορεί ενδεχομένως να έχουν πλεονέκτημα επιτρέποντάς μας να σκεφτόμαστε πιο δημιουργικά.

Επιπλέον, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ορισμένες γενετικές ποικιλομορφίες ακόμα και σχετιζόμενες με προβλήματα υγείας, μπορεί πιθανόν να επιβιώνουν κατά την εξελικτική διαδικασία και να παραμένουν στην ομάδα γονιδίων ενός πληθυσμού, αν έχουν ωφέλιμα στοιχεία.

Πηγές: ‘Psychological Science’.