H Πρωτοβουλία για Καινοτόμα Φάρμακα (Innovative Medicines Initiative-IMI) προκήρυξε Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων για πρόγραμμα ύψους 93 εκατομμυρίων ευρώ με αντικείμενο την ασφάλεια των φαρμάκων και τις παθήσεις του αναπνευστικού. Στα σκαριά βρίσκονται ήδη και άλλα ζητήματα big data που θα αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Σημειώνεται ότι η πρόσκληση είναι η έκτη κατά σειρά που ανακοινώνεται στο πλαίσιο του προγράμματος ΙΜΙ 2.

Όπως υποδηλώνει ο τίτλος του, το πρόγραμμα Μεγάλα Δεδομένα για Καλύτερα Αποτελέσματα του ΙΜΙ έχει σκοπό να διευκολύνει τη χρήση των διαφόρων πηγών δεδομένων με στόχο την επίτευξη αποτελεσμάτων τα οποία αντανακλούν την έκβαση θεραπειών που θεωρούνται ιδιαίτερης σημασίας για τους ασθενείς, τους κλινικούς ιατρούς, τις ρυθμιστικές αρχές, τους ερευνητές, τα στελέχη του χώρου της υγείας και άλλους φορείς. Το πρώτο ζήτημα big data επικεντρώνεται στη νόσο Αλτσχάιμερ, που βρίσκεται σε έξαρση και για την οποία απαιτούνται επειγόντως νέες, αποτελεσματικές θεραπείες. Στόχος είναι η αξιολόγηση των υφιστάμενων και η ανάπτυξη νέων μέτρων αποτελεσμάτων, ο εντοπισμός νέων πηγών δεδομένων αποτελεσμάτων και η προετοιμασία ενός πλαισίου συγκέντρωσης νέων δεδομένων ώστε να είναι απώτερα εφικτή η χρήση τους στη βελτίωση της φροντίδας και της πρόληψης της νόσου Alzheimer.

Το δεύτερο ζήτημα ως προς τα μεγάλα δεδομένα αφορά στις διάφορες μορφές καρκίνου του αίματος (π.χ. λευχαιμία), οι οποίες αποτελούν το ένα τρίτο των περιπτώσεων καρκίνου σε παιδιά και το ένα τρίτο των θανάτων από καρκίνο. Καθώς πολλές μορφές καρκίνου του αίματος είναι σπάνιες, η έλλειψη δεδομένων αποτελεσμάτων αποτελεί πρόκληση για τους κλινικούς ιατρούς, τους ερευνητές αλλά και τους φορείς λήψης αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτού του ζητήματος θα καθοριστούν πρότυπα σύνολα αποτελεσμάτων για τους καρκίνους του αίματος και θα αναπτυχθεί πλατφόρμα κοινοποίησης δεδομένων ώστε να είναι εφικτή η συγκέντρωση δεδομένων από διάφορες μελέτες και η ανάλυσή τους με ευκολία.

Τα άλλα δύο ζητήματα στα οποία αφορά η Πρόσκληση θα εστιάσουν στις παθήσεις του αναπνευστικού και την ασφάλεια των φαρμάκων. Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) δεν είναι ευρέως γνωστός έξω από τον ιατρικό κύκλο, όμως οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πιθανόν να έχουν νοσήσει από τον ιό στην παιδική ηλικία, καθώς αποτελεί την πλέον κοινή αιτία σοβαρής αναπνευστικής πάθησης σε βρέφη και παιδιά σε όλο τον κόσμο. Ενώ στα περισσότερα άτομα τα συμπτώματα είναι ήπια, η ίωση μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία. Χαρακτηριστικά, 3,4 εκατομμύρια περιπτώσεις κάθε χρόνο χρήζουν νοσηλείας. Αυτό το ζήτημα εξετάζει την ανάγκη για καλύτερη κατανόηση του RSV και των κλινικών, οικονομικών και κοινωνικών του επιπτώσεων. Σκοπός είναι η απόκτηση περαιτέρω γνώσεων ως προς τον RSV και η συνεισφορά στις προσπάθειες πρόληψης και θεραπείας του ιού.

Κατά την ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου, ο προσδιορισμός του κατά πόσον το προϊόν θα είναι ή όχι ασφαλές για τους ασθενείς αποτελεί πάντα πρόκληση. Το ζήτημα της ασφάλειας των φαρμάκων θα εστιάζει στις νεότερες εξελίξεις στη φαρμακευτική έρευνα και την επιστήμη των υπολογιστών που στόχο έχουν την ανάπτυξη νέων μοντέλων αξιολόγησης της τοξικότητας των φαρμάκων στα τέσσερα μεγάλα συστήματα οργάνων (καρδιά, συκώτι, νεφρά, και γαστρεντερικό- ανοσοποιητικό σύστημα).

Ο Pierre Meulien, ο νέος εκτελεστικός διευθυντής του ΙΜΙ σχολίασε: «Αυτά τα ζητήματα επισημαίνουν ακριβώς την αναγκαιότητα ύπαρξης του ΙΜΙ. Αντιπροσωπεύουν τις σημαντικότερες προκλήσεις στην ανάπτυξη φαρμάκων και την υγειονομική περίθαλψη που μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο με συνδυασμό των πόρων και της εμπειρίας ενός ευρύτατου αριθμού εμπλεκόμενων φορέων σε συνεργατικά έργα. Τα έργα που προκύπτουν από αυτά τα ζητήματα θα έχουν επίσης πραγματικό αντίκτυπο τόσο στην φαρμακευτική έρευνα όσο και στην παροχή υπηρεσιών υγείας.»

Το ήμισυ του προϋπολογισμού των 93 εκατομμυρίων ευρώ της Πρόσκλησης προέρχεται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» της ΕΕ για έρευνα και καινοτομία και θα διοχετευθεί σε πανεπιστήμια, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οργανώσεις ασθενών και άλλες οργανώσεις που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση. Το υπόλοιπο ποσό του προϋπολογισμού θα καλυφθεί από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες που συμμετέχουν στην Πρόσκληση και οι οποίες δεν λαμβάνουν χρηματοδότηση μέσω του ΙΜΙ, αλλά συνεισφέρουν στα έργα «σε είδος», διαθέτοντας, για παράδειγμα, το χρόνο των ερευνητών, πρόσβαση σε πόρους, κλπ.