Του ανταποκριτή μας στη Θεσσαλονίκη, Βασίλη Ιγνατιάδη

Από το ξέσπασμα της πανδημίας, την άνοιξη του 2020, η Επιτροπή Βιοηθικής της Εκκλησίας της Ελλάδας άρχισε να ασχολείται διεξοδικά με τον SARS-CoV-2. Μέσα από μια σειρά διαδικτυακών συζητήσεων με ειδικούς επιστήμονες επιχείρησε αρχικά να κατανοήσει τη φύση του ιού και της ασθένειας που προκαλεί, να συνειδητοποιήσει το μέγεθος της κρίσης και των επιπτώσεών της, των συνθηκών στις μονάδες νοσηλείας και εντατικής θεραπείας, καθώς και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς σε συνθήκες απομόνωσης. Η πρώτη της έκθεση προς την Διαρκή Ιερά Σύνοδο στα παραπάνω ζητήματα υποβλήθηκε τον Μάιο του 2020.

Σε επόμενη φάση, στη διάρκεια του δεύτερου κύματος, όπως λένε στο iatronet πηγές που γνωρίζουν, η Επιτροπή κλήθηκε να δώσει απαντήσεις σε μια σειρά ανησυχιών που άρχισαν να διατυπώνονται στην κοινωνία και στους πιστούς, πάνω σε ζητήματα βιοηθικής και προστασίας προσωπικών ελευθεριών.

Ένα μέρος πολιτών ανησυχούσε αρχικά για τη λεγόμενη ψηφιακή ιχνηλάτηση επαφών των ασθενών και κατά πόσο αυτή θα παραβίαζε προσωπικές ελευθερίες και δεδομένα. Γρήγορα αυτό το ζήτημα μπήκε σε δεύτερη μοίρα, όταν άρχισαν να καταφθάνουν πληροφορίες για τα επερχόμενα mRNA εμβόλια κατά του ιού.

Η Επιτροπή έκανε 7 διαδοχικές ενημερωτικές συνάξεις διαδικτυακά, με τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων. Μεταξύ αυτών, του Σωτήρη Τσιόδρα, που έχει ειδική σχέση με την Εκκλησία και είναι αναπληρωματικό μέλος της Επιτροπής Βιοηθικής, του καθηγητή Γενετικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Νικόλαου Μοσχονά, νομικών και επιστημόνων άλλων ειδικοτήτων. Στόχος ήταν να απαντηθούν μια σειρά από ερωτήματα, αναφορικά με τα εμβόλια, με την τεχνολογία mRNA, την ασφάλειά τους, τις παρενέργειες, την ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν, αν επηρεάζουν το DNA, αν περιέχουν γονίδια χιμπατζή, την πιθανότητα υποχρεωτικού εμβολιασμού.

Το τσιπάκι και το Editorial του ΜΙΤ news

Μεταξύ των ζητημάτων που μπήκαν στο "μικροσκόπιο" ήταν το ενδεχόμενο να περιέχεται στο εμβόλιο το περίφημο τσιπάκι, μέσω ενός νανοσφαιρίδιου που σύμφωνα με την σχετική θεωρία θα εμφυτευόταν με την ένεση στο σώμα του εμβολιαζόμενου. Το θέμα προβάλλεται και σήμερα από μερίδα πολιτών, αλλά και από θρησκευτικούς κύκλους.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Εκκλησίας της Ελλάδος, μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, Νικόλαος (φωτογραφία), ήταν αποκαλυπτικός όταν περιέγραψε την έρευνα που έγινε, στη διάρκεια διαδικτυακής εκδήλωσης που διοργάνωσε τον περασμένο Ιανουάριο η Μητρόπολη Νεαπόλεως - Σταυρουπόλεως, στη Θεσσαλονίκη.

"Υπάρχει μια σχετική έρευνα, που έγινε τον Δεκέμβριο του 1999 στο ΜΙΤ News. Δεν ήταν τόσο επιστημονικό, ήταν περισσότερο υπό τη μορφή ενός editorial και ένα speculation, κάποιες σκέψεις. Δεν υπάρχει αντίστοιχη τεχνολογία, δεν μπορέσαμε να βρούμε τίποτε, και τελικώς ούτε κάτι τέτοιο υπήρξε", είπε ο κ. Νικόλαος, για να σχολιάσει με σκωπτικό τρόπο: "Υπάρχει και μεταξύ των θρησκευόμενων ανθρώπων αυτός ο φόβος του ελέγχου μέσα από το τσιπάκι. Βέβαια, το μεγαλύτερο τσιπάκι που έχουμε είναι το κινητό και δεν χρειάζεται αυτό και όλα γίνονται μέσω των εφαρμογών πολύ καλύτερα από ότι θα μπορούσε να γίνει με ένα νανοσφαιρίδιο το οποίο ενδεχομένως θα μπορούσε να μπει μέσα στο σώμα μας μαζί με το εμβόλιο. Και έτσι, αυτό το θέμα το περιγράψαμε στη Σύνοδο".

Οι απαντήσεις στο θέμα του τσιπ, όπως και σε δεκάδες άλλα ερωτήματα που αφορούσαν τα εμβόλια και την ασφάλειά τους, περιλήφθηκαν στην αναλυτική έκθεση που συνέταξε και υπέβαλλε η Επιτροπή Βιοηθικής στην Ιερά Σύνοδο, στις 14 Δεκεμβρίου, μαζί με τις προτάσεις της για τη στάση που πρέπει να κρατήσει η Εκκλησία της Ελλάδας στο θέμα των εμβολιασμών.

Ο Κυθήρων Σεραφείμ και τα εμβρυϊκά κύτταρα

Λίγες μέρες μετά την υποβολή της έκθεσης, παραμονές Πρωτοχρονιάς κι ενώ είχαν αρχίσει οι πρώτοι εμβολιασμοί υγειονομικών στην Ελλάδα, προέκυψε εκτάκτως άλλο ένα μείζον θέμα βιοηθικής, στο οποίο η Εκκλησία έπρεπε να τοποθετηθεί: Σε ένα πύρινο κήρυγμά του από άμβωνος κατά των εμβολίων, ο μητροπολίτης Κυθήρων, κ. Σεραφείμ, είχε υποστηρίξει πως τα εμβόλια περιέχουν κύτταρα από έμβρυα, προϊόντα εκτρώσεων.

Η Επιτροπή κλήθηκε να ερευνήσει κατά πόσον ο ισχυρισμός αυτός ευσταθεί και κατά πόσον μπορεί να δεχτεί κάτι τέτοιο η Εκκλησία, η οποία έχει γνωστές θέσεις κατά των εκτρώσεων.

"Μπήκαμε στα κείμενα του Βατικανού, είδαμε όλα όσα κυκλοφόρησαν ευρύτερα. Η δική μας άποψη είναι πως και αυτό δεν είναι ένα θέμα που θα έπρεπε να απασχολήσει ιδιαίτερα τη Σύνοδο, δεδομένου μάλιστα - όπως βγήκε και στην απόφασή της - τουλάχιστον στα δύο εν χρήσει εμβόλια στη δική μας χώρα, της Pfizer και της Moderna δεν υπάρχουν τέτοια παράγωγα κυτταρικών σειρών, αφού βέβαια αναλύσαμε και το όλο θέμα", είπε ο πρόεδρος της Επιτροπής και πρόσθεσε: "Και, επίσης, κάνοντας τη διευκρίνιση ότι δεν σκοτώνονται έμβρυα, αλλά είναι κύτταρα από εμβρυικό ιστό ήδη νεκρωμένων εμβρύων, τα οποία δεν προσκρούουν σε κάποιο ηθικό εμπόδιο, γιατί δεν υπάρχει η σκοπιμότητα που οδηγεί στην έκτρωση".

Το συμπέρασμα ήταν πως η Εκκλησία δεν χρειάζεται να μπει σε διάλογο σχολαστικού υποβάθρου, πάνω σε έωλους ισχυρισμούς.

Από τη στάση ουδετερότητας ως το φυλλάδιο

Η στάση της Εκκλησίας της Ελλάδας απέναντι στους εμβολιασμούς, σύμφωνα και με τις προτάσεις της Επιτροπής Βιοηθικής, συμπυκνώθηκε τότε στο τρίπτυχο: δεν έχουμε αρμοδιότητα, εμπιστευόμαστε τους ειδικούς, δεν υψώνουμε κορώνες διαμαρτυρίας.

Όπως είπε ο μητροπολίτης Μεσογαίας, η πρόταση ήταν πως η Εκκλησία από τη μια πλευρά δεν μπορεί να βγει με μια σημαία αντιεμβολιαστική, αλλά από την άλλη ούτε με μια σημαία υπέρ του εμβολιασμού, δεδομένων των ανησυχιών που υπάρχουν.

Έξι μήνες μετά, έπειτα από αίτημα της κυβέρνησης προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, κ. Ιερώνυμο και τους συνοδικούς αρχιερείς, η Εκκλησία πήρε πιο ξεκάθαρη στάση, θέλοντας να συμβάλλει με τον τρόπο της στην ενίσχυση των ποσοστών εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού.

"Ο εμβολιασμός αποτελεί μέγιστη πράξη ευθύνης απέναντι στον συνάνθρωπο, ενώ το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού δεν έρχεται σε καμία αντίθεση με την Αγιογραφική, Πατερική και Κανονική διδασκαλία της Αγίας μας Εκκλησίας", αναφέρεται χαρακτηριστικά στο φυλλάδιο που θα μοιραστεί στις ενορίες της χώρας. Σε αυτό περιλαμβάνονται 12 ερωτοαπαντήσεις σε συγκεκριμένα ζητήματα και ανησυχίες, μεταξύ αυτών στα θέματα του τσιπ και των εμβρυικών κυττάρων.