Η δωρεά οργάνων στη Γερμανία πιθανώς θα επανέλθει στην πολιτική ατζέντα. Ο λόγος είναι τα αρνητικά στοιχεία του πρώτου τριμήνου. Σύμφωνα με το Γερμανικό Ίδρυμα Μεταμοσχεύσεων Οργάνων (DSO), υπήρξαν σημαντικά λιγότεροι δωρητές και δωρεές.

Σύμφωνα με τις αναφορές του DSO, από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους υπήρξαν 239 μεταθανάτιοι δωρητές οργάνων. 

Αυτό αντιστοιχεί σε 26% λιγότερους από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι (324). Το 2020 οι δωρητές ανέρχονταν σε 330, ενώ το 2018 ήταν 1.000.

Ο αριθμός των οργάνων που δωρίστηκαν μετά θάνατον μειώθηκε κατά 25%. Από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, υπήρξαν 750 δωρεές (την ίδια περίοδο πέρυσι: 1.004, 2020: 1.038).

Σοκαρισμένη από τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο, δήλωσε η Sabine Dittmar, υφυπουργός στο ομοσπονδιακό υπουργείο Υγείας (BMG). Αυτό είναι κάτι που "πρέπει να μας προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία", είπε χαρακτηριστικά. 

Παρομοίως εκφράστηκε και ο ομοσπονδιακός υπουργός Υγείας Karl Lauterbach (SPD), ο οποίος  δήλωσε, με την ευκαιρία της Ημέρας Δωρεάς Οργάνων, ότι θέλει να ξεκινήσει μια νέα προσπάθεια για τη λύση της αντίρρησης, η οποία απέτυχε στο γερμανικό κοινοβούλιο πριν από περίπου δύο χρόνια.

"Δεν υπήρξε καμία βελτίωση για τους ανθρώπους που χρειάζονται ένα όργανο", είπε ο υπουργός.

"Από τη δική μου άποψη, χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια νέα προσπάθεια για τη λύση της αντίρρησης. Αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να λύσουμε το πρόβλημα". Με τη λύση αυτή όλοι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να γίνονται αυτόματα δωρητές οργάνων, καθόσον δεν υπάρχει ρητή αντίδραση, δήλωσε. 

Τον Ιανουάριο του 2020, η γερμανική Βουλή είχε στην ημερήσια διάταξη τον νόμο για την ενίσχυση της προθυμίας λήψης αποφάσεων σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Πριν από αυτό, οι βουλευτές είχαν συζητήσει εντατικά και για διάφορα νομοσχέδια.

Ένα από αυτά, το οποίο είχαν παρουσιάσει οι Lauterbach και Dittmar, προέβλεπε την λύση της αντίρρησης. Αλλά δεν υπήρχε πλειοψηφία γι' αυτό στο κοινοβούλιο.

Στη Γερμανία, μόνο όσοι έχουν συναινέσει ρητά στη δωρεά οργάνων κατά τη διάρκεια της ζωής τους μπορούν να συνεχίσουν να είναι δωρητές οργάνων.

Αντί της λύσης της αντίρρησης, υιοθετήθηκε η λύση της διευρυμένης συναίνεσης. Αυτό προέβλεπε επίσης την έναρξη λειτουργίας ενός διαδικτυακού μητρώου δωρητών οργάνων τον Μάρτιο του 2022.

Όμως η έναρξη του μητρώου έχει καθυστερήσει. Ο Lauterbach το αποδίδει αυτό σε τεχνικά προβλήματα καθώς  στην πανδημία. Σε γενικές γραμμές, ο νόμος είναι περίπλοκος και πολύ δύσκολο να εφαρμοστεί.

Εντούτοις δεν είναι αυτός ο λόγος που έχουν μειωθεί οι δωρεές οργάνων, τόνισε ο υπουργός. "Οι δωρεές μειώνονται επειδή η διάθεση για δωρεά υπάρχει - αλλά δεν καταγράφεται. Μια λύση της αντίρρησης θα το διόρθωνε αυτό".

Ο Lauterbach κάλεσε τη Βουλή να εξετάσει εκ νέου τη λύση της αντίρρησης. "Η λύση αυτή είναι ένα ηθικό ερώτημα που πρέπει να απαντήσει το κοινοβούλιο. Εγώ ο ίδιος είμαι ξεκάθαρος υποστηρικτής, αλλά το κοινοβούλιο πρέπει να αποφασίσει σχετικά. Πιστεύω ότι στο τέλος θα βρούμε επίσης μια πλειοψηφία γι' αυτό".

Να σημειωθεί εδώ ότι πριν δύο χρόνια ο προκάτοχος του Jens Spahn είχε προτείνει κάθε άνθρωπος να είναι εν δυνάμει δωρητής, εκτός εάν υπάρχει ρητή εν ζωή διαφωνία του για το αν επιθυμεί μετά θάνατο να διατεθούν όργανά του.

Εάν δεν υπάρχει διαφωνία, θα επικρατούσε η συναίνεσή του χωρίς μάλιστα να χρειάζεται προηγούμενη συγκατάθεση των οικείων του.

Ο Jens Spahn είχε πει τότε ότι με τη λύση που πρότεινε ναι μεν το κράτος θα μπορούσε να επέμβει στην ελευθερία του ατόμου, αλλά, όπως διευκρίνισε, δεν φαινόταν να υπάρχει άλλη λύση στον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ασθενών που περιμένουν όργανα για μεταμόσχευση. 

Στοιχεία για την δωρεά οργάνων

Σύμφωνα με το DSO, υπάρχουν σήμερα περίπου 8.500 σοβαρά άρρωστοι άνθρωποι στη λίστα αναμονής για ένα νέο όργανο στην Γερμανία.

Για εκατοντάδες ασθενείς κάθε χρόνο, η κατάσταση της υγείας τους επιδεινώνεται σε τέτοιο σημείο ώστε η μεταμόσχευση πλέον δεν είναι πλέον δυνατή ή πεθαίνουν κατά τη διάρκεια της αναμονής επειδή δεν βρέθηκε εγκαίρως το κατάλληλο όργανο.

Για παράδειγμα, 86 καρδιοπαθείς και 407 νεφροπαθείς στη λίστα αναμονής πέθαναν πέρυσι.

Περίπου 6.600 άτομα χρειάζονται νέο νεφρό. Πρόκειται για τέσσερις φορές περισσότερους ασθενείς από όσους μεταμοσχεύθηκαν στη Γερμανία κατά τη διάρκεια του έτους. Συνολικά, 100 χιλιάδες άνθρωποι εξαρτώνται από την αιμοκάθαρση.

Ορισμένοι από αυτούς τους ασθενείς δεν μπαίνουν καν στη λίστα αναμονής επειδή δεν έχουν καμία ελπίδα να λάβουν δωρεά οργάνων μετά θάνατον. Περίπου 850 άτομα περιμένουν επίσης για συκώτι και περισσότερα από 700 για νέα καρδιά.