Ένας "ευφυής πράκτορας" θα απαντά αυτοματοποιημένα σε ερωτήσεις ασθενών για ενδείξεις και αντενδείξεις συγκεκριμένων φαρμάκων και εμβολίων. Μια εφαρμογή θα επιτρέπει στο smartphone να κάνει διάγνωση ορισμένων ασθενειών με βάση την ομιλία και τον ήχο της αναπνοής μας.

Εικόνες από το - όχι και τόσο - μακρινό μέλλον φέρνει στην καθημερινότητά μας η συνδυαστική ανάπτυξη νέων τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, μηχανικής μάθησης και internet of things, με χρήση και στον τομέα της Υγείας. Μέσα από την συνεργασία με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα, το Κέντρο Ψηφιακής Τεχνολογίας (CDI) της Pfizer στη Θεσσαλονίκη υπόσχεται πως σύντομα οι εφαρμογές αυτές θα είναι διαθέσιμες για χρήση.

Συμπληρώνοντας δύο χρόνια λειτουργίας των δύο Hub στη συμπρωτεύουσα, το CDI Pfizer έχει ήδη αναπτύξει συνεργασία με δύο πανεπιστήμια, ένα ερευνητικό ινστιτούτο και έναν σημαντικό αριθμό νεοφυών ελληνικών επιχειρήσεων, επενδύοντας στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας. Όπως ανέφερε στη διάρκεια σχετικής εκδήλωσης παρουσίασης η Sr Manager του CDI Pfizer για την Ανοιχτή Καινοτομία, Αναστασία Ματωνάκη, το Κέντρο έχει γνωρίσει και αναλύσει πάνω από 100 ερευνητικές ομάδες από το ελληνικό σύστημα έρευνας και τεχνολογίας, γεγονός που το καθιστά ικανό να επιλέξει τους κατάλληλους συνεργάτες σύμφωνα με τις ανάγκες του.

Ο "ευφυής πράκτορας"

Το πρώτο μνημόνιο συνεργασίας υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2021 με το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ) του Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).

Στόχος του project ήταν ο συνδυασμός τεχνολογιών αιχμής για την υλοποίηση ενός "ευφυούς πράκτορα", που θα επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ ασθενών και επαγγελματιών υγείας, με τη μορφή αυτοματοποιημένων ερωτοαποκρίσεων σε πληροφορίες που παρέχονται από την εταιρία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η εφαρμογή θα δίνει πληροφορίες στους ασθενείς αναφορικά με τις ενδείξεις και αντενδείξεις συγκεκριμένων φαρμάκων, πιθανές αντιδράσεις λόγω συνδυαστικής χρήσης άλλων σκευασμάτων και άλλες πρακτικές οδηγίες για την σωστή χρήση και αποθήκευσή τους, ενώ θα δίνονται απαντήσεις και για τα εμβόλια της εταιρίας.

Όπως ανέφερε ο διευθυντής του ΙΠΤΗΛ του ΕΚΕΤΑ Ιωάννης Κομπατσιάρης, το έργο έχει ήδη προχωρήσει αρκετά, έχουν γίνει δοκιμές σε πραγματικά δεδομένα, σε συνεργασία με παγκόσμια τμήματα της Pfizer και πολύ σύντομα, σε μερικούς μήνες από σήμερα θα είναι έτοιμη μια πρώτη έκδοση της εφαρμογής. "Πολύ ενδιαφέρον κομμάτι είναι η υιοθέτηση μιας μορφής συνεργασίας που μας επιτρέπει να προσαρμόζουμε συνεχώς τις κατευθύνσεις και την προσέγγιση του έργου στις πραγματικές ανάγκες", τόνισε.

Διάγνωση με smartphone

Στο πλαίσιο της συνεργασίας με το Εργαστήριο IoT-Lab του Πανεπιστημίου Πάτρας, υλοποιείται έργο που αποσκοπεί στην ανάπτυξη μεθόδων ψηφιακών βιοδεικτών για την συνεχή παρακολούθηση και άμεση διάγνωση ασθενειών με βάση τη φωνή, αλλά και ήχους, κυρίως με αναπνευστικό περιεχόμενο.

Όπως ανέφερε ο διευθυντής του εργαστηρίου, καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, Σωτήριος Νικολετσέας, το μέσο που θα χρησιμοποιηθεί είναι τα smartphones, που έχουν σήμερα μεγάλες υπολογιστικές και αισθητηριακές δυνατότητες. "Τα χαρακτηριστικά της λύσης που θα παρουσιάσουμε είναι η συνέχεια της παρακολούθησης του ασθενούς, που όμως θα γίνεται με τρόπο παθητικό, μη παρεμβατικό, ασφαλή, απομακρυσμένο και αρκετά άνετο για τον ασθενή", είπε και πρόσθεσε: "Τα οφέλη αυτά συμπεριλαμβάνουν την μεγαλύτερη ακρίβεια και αμεσότητα της διάγνωσης, την άνεση του χρήστη, αλλά και το χαμηλότερο κόστος".

Αναφερόμενος στις παρενέργειες τέτοιων εφαρμογών, που αφορούν θέματα ασφάλειας, ιδιωτικότητας, αλλά και ακρίβειας καταγραφής όταν ο ασθενής αγχώνεται ή αντίθετα έχει υπερβολική αυτοπεποίθηση, σημείωσε πω "η ίδια η τεχνολογία δίνει τα όπλα για να αντιμετωπίσουμε τις παρενέργειές της".

Το project βρίσκεται σε προκαταρκτική φάση και αναμένεται εντός ενός έτους να έχει ωριμάσει αρκετά. Εστιάζεται κυρίως –αλλά όχι μόνο- σε ασθένειες του αναπνευστικού, που μπορούν να διαγνωστούν είτε από τη φωνή είτε από ήχους που έχουν κυρίως αναπνευστική διάσταση.

Κβαντική υπολογιστική

Μια δεύτερη συνεργασία με ελληνικό πανεπιστημιακό ίδρυμα αφορά αυτή με το Τμήμα Πληροφορικής του ΑΠΘ, με αντικείμενο την κβαντική υπολογιστική.

Όπως είπε ο Sr Manager Τεχνολογίας και Καινοτομίας του Κέντρου, Θάνος Σταυρόπουλος, πρόκειται για αναδυόμενο μοντέλο υπολογιστικής του μέλλοντος, που υπόσχεται λύσεις σε προβλήματα που σήμερα δεν είναι δυνατές. Η Pfizer σε παγκόσμιο επίπεδο συντονίζει κάποιες προσπάθειες ώστε να καταστεί έτοιμη για τη νέα αυτή εποχή.

"Στη σχεδίαση φαρμάκων και γενικά σε μελέτες βιολογικών οντοτήτων - είτε αυτά είναι μακρομόρια, είτε πρωτεϊνες είτε οτιδήποτε - η ανάπτυξη κβαντικών αλγορίθμων υπόσχεται να επιταχύνει πάρα πολύ τις διαδικασίες αυτές", ανέφερε ο καθηγητής του ΑΠΘ, Νικόλαος Κονοφάος, κάνοντας λόγο για μια συνεργασία επωφελή και για τις δύο πλευρές.

Είναι χαρακτηριστικό πως για την ασφάλεια της διαδικασίας υπογράφηκαν, όπως είπε, πρωτοφανή πρωτόκολλα, που προβλέπουν, μεταξύ άλλων, την ασφάλιση και του τελευταίου υπολογιστή του πανεπιστημιακού Εργαστηρίου από hacking και κάθε άλλου είδους απειλή.

Υπερδιπλάσιοι εργαζόμενοι από τον αρχικό σχεδιασμό

Το Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας της Pfizer, ένα από τα δύο hub’s του παγκόσμιου φαρμακευτικού κολοσσού στη Θεσσαλονίκη, είχε στον αρχικό του σχεδιασμό να απασχολήσει 200 άτομα. Σήμερα, όπως είπε ο επικεφαλής του, Nico Gariboldi (φωτογραφία), εργάζονται 420 άτομα, που θα αυξηθούν σε 450 ως το τέλος του χρόνου και αναμένεται να φτάσουν στα 500 ως το τέλος του 2023. Για την πλήρωση των θέσεων έχει δεχτεί πάνω από 20.000 βιογραφικά, τα 35% από γυναίκες. Το 15% του προσωπικού είναι Έλληνες που εργάζονταν στο εξωτερικό και επαναπατρίστηκαν.

Ο κ. Gariboldi ανέφερε πως η Θεσσαλονίκη επιλέχθηκε γιατί διαθέτει ανθρώπους με ταλέντο, για τη στόχευση των αρχών στην ψηφιακή τεχνολογία, για τη βολική ζώνη ώρας και για το μέγεθος της πόλης.

Συνεργασία με Startups

Στο πλαίσιο του Start4Health, του Προγράμματος Επιτάχυνσης που υλοποιήθηκε πρόσφατα, επελέγησαν καινοτόμες startup από το οικοσύστημα των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων καινοτομίας, που αναπτύσσουν ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στον τομέα της Υγείας.

Στις διακριθείσες startup συγκαταλέγονται η CTO, e-Nios που αναπτύσσει τεχνολογίες ιατρικής ακριβείας, η Docandu που παρέχει ψηφιακές λύσεις διατήρησης ιστορικού ιατρικού και απομακρυσμένης επικοινωνίας του ασθενή με τον γιατρό του.

Η εταιρία Medoid AI, που απέσπασε πρώτο βραβείο στη δράση που υλοποιήθηκε πέρυσι σε συνεργασία με το Elevate Greece και την Ένωση Ασθενών Ελλάδος, υπέγραψε συνεργασία με την Pfizer για το νέο project ενίσχυσης της εγγραμματοσύνης στην υγεία, μέσω τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, για την βελτίωση της πληροφορίας που φτάνει στους ασθενείς.