Αν ο κύβος του Ρούμπικ έχει λυθεί και τα παζλ των πολλών χιλιάδων κομματιών αργά ή γρήγορα θα ολοκληρωθούν, όταν μιλάμε για την φαρμακευτική αγορά τότε τα πράγματα περιπλέκονται σε μια κινούμενη άμμο! και οι απαντήσεις που δίνονται είναι ρευστές.  

Ενα πρώτο ερώτημα.. εύλογο ερώτημα: Είναι αν τα φάρμακα στην Ελλάδα είναι ακριβά;

Η απάντηση που μας δίνεται είναι σίγουρα: Ναι! Παρά, το ότι οι τιμές είναι στον μέσο όρο των δύο χαμηλότερων της Ευρωζώνης και τα paybacks  ξεκινούν από το 40% και φτάνουν έως και το 75%;

Και η ερώτηση επαναλαμβάνεται κάπως διαφοροποιημένη αυτή τη φορά: Είναι δυνατόν, βάσει των προαναφερθέντων, τα φάρμακα να είναι ακριβά; 

Και ξεκινούν οι εξηγήσεις! Πάμε να δούμε πώς γίνεται αυτό.

Καταρχάς, ακριβό φάρμακο δεν είναι ένα φάρμακο των 20 ευρώ. Στο περιβάλλον των εκατομμυρίων ευρώ φαρμακευτικής δαπάνης που συζητάμε, ούτε τα 50 ευρώ είναι από μόνα τους πολλά. Ας μείνουμε, λοιπόν, στα 20 ευρώ.

Όταν αυτά τα φάρμακα στραγγίζονται οικονομικά - με υπέρογκα paybacks, συνεχώς αυξανόμενα κόστη παραγωγής και ξέφρενες πληθωριστικές πιέσεις - τότε οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια στην πόρτα της απόσυρσης.

Και πώς υποκαθίσταται η απουσία τους; Είτε μέσω εισαγωγών από το κράτος, σε τιμές τουλάχιστον διπλάσιες, είτε μέσω υποκατάστασης με ακριβότερες θεραπείες. 

Το αποτέλεσμα; Εκτόξευση της δημόσιας δαπάνης, αλλά και των συμμετοχών των ασθενών, οι οποίοι ήδη ξοδεύουν περίπου 8% του εισοδήματός τους για υπηρεσίες υγείας. 

Αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι καθημερινότητα. 

Πάμε τώρα στις καινοτόμες θεραπείες. Τις θέλουμε;

Όποιος υποστηρίζει ότι δεν τις θέλουμε, πρέπει να αποχωρήσει άμεσα από τον χώρο της Υγείας. Ο ακρογωνιαίος λίθος της αύξησης του προσδόκιμου επιβίωσης και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής είναι τα καινοτόμα φάρμακα. Οι τιμές τους είναι χαμηλές και τα paybacks υψηλά.

Άρα φθηνά. Σωστά; Λάθος.

Όταν σχεδόν τα μισά καινοτόμα φάρμακα έρχονται στη χώρα μέσω ατομικών προγραμμάτων, παράλληλων εισαγωγών ή μέσω εισαγωγών από τον αρμόδιο φορέα του κράτους, αυτό σημαίνει:

  • Μη ουσιαστική αξιολόγηση.
  • Τιμολόγηση συχνά υψηλότερη από τις δύο χαμηλότερες της Ευρωζώνης.
  • Και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς μηχανισμούς επιστροφών.

Άρα, μάλλον μιλάμε για ακριβά φάρμακα.

Έχοντας μετατρέψει το "παράθυρο" πρόσβασης για ειδικές περιπτώσεις στο μεγαλύτερο κανάλι πρόσβασης της καινοτομίας, έχουμε δημιουργήσει μια σοβαρή στρέβλωση. Και αυτή η στρέβλωση είναι ακριβή - οικονομικά και θεσμικά.

Υπάρχουν, όμως, και τα φάρμακα που βρίσκονται ήδη στην αποζημίωση.  Είναι ακριβά αυτά;

Η ειλικρινής απάντηση που μπορεί  να δώσει κάποιος είναι: δεν ξέρω.

Τα φάρμακα θα πρέπει να χορηγούνται στους σωστούς ασθενείς. Όταν παρατηρούνται καταναλώσεις που δεν συνάδουν με την επιδημιολογία της νόσου, τότε εύλογα αρχίζεις να προβληματίζεσαι.

Αλήθεια, λέει η αγορά το παρακολουθεί αυτό κανείς συστηματικά;

Το δεύτερο - και ακόμη πιο κρίσιμο - ερώτημα είναι αν τα φάρμακα αποζημιώνονται για ασθενείς που πραγματικά ωφελούνται.

Όταν ασθενείς λαμβάνουν θεραπείες χιλιάδων ευρώ, οι οποίες προσφέρουν μηδενική βελτίωση σε σκληρούς δείκτες, όπως η θνησιμότητα, τότε μήπως τελικά κάνουμε κακό; 

Κανείς δεν ξέρει μετά βεβαιότητας να απαντήσει τουλάχιστον μέχρι να δημιουργηθούν μητρώα ασθενών, μέχρι να υπάρξουν άνθρωποι που να ξέρουν να τα αναλύουν, μέχρι να λαμβάνονται αποφάσεις βάσει πραγματικών δεδομένων. Μέχρι τότε, απλώς κανείς μπορεί να κοιτά το άπειρο!

Αυτό που ξέρουμε είναι ότι βλέπουμε πολλές περιπτώσεις κακής χρήσης φαρμάκων.

Τι χρειάζεται, λοιπόν, για να αποζημιώνουμε θεραπείες στη σωστή τιμή; Οι λύσεις είναι μπροστά μας. Αποζημιώνουμε μόνο εκεί όπου το φάρμακο αποδίδει τα αποτελέσματα που αναμέναμε.

Και πώς λέγεται αυτό; ΜΕΑ – Managed Entry Agreements.

Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό. Απλώς θα έπρεπε να εφαρμόσουμε την πεπατημένη των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών. Και γιατί δεν το κάνουμε;

Γιατί δεν μπορούμε…ή γιατί δεν θέλουμε ; ποιος μπορεί να απαντήσει μετά βεβαιότητας!

Πάντα βρίσκουμε μια αδυναμία:

  • Ποιος θα φτιάξει τα registries; (δεν έχουμε χρήματα).
  • Ποιος θα αξιολογεί τα αποτελέσματα; (δεν έχουμε προσωπικό).
  • Ποιος θα καταχωρεί τα δεδομένα; (οι γιατροί είναι υπερφορτωμένοι).
  • Ποιος οργανισμός θα έχει την ευθύνη; (χρειαζόμαστε νομοθετικές αλλαγές).

Και κάπως έτσι, δεν κάνουμε τίποτα.

Εφαρμόζοντας, όμως, έναν μηχανισμό που διασφαλίζει την ορθή χρήση των φαρμάκων και τη σωστή τιμολόγησή τους, μόνο τότε μπορούμε να εξορθολογίσουμε πραγματικά τη φαρμακευτική δαπάνη, υποστηρίζουν στελέχη της αγοράς.

Και τότε - ίσως για πρώτη φορά - να πάψουμε να συζητάμε για ονομαστικές τιμές και paybacks και να αρχίσουμε να μιλάμε για αξία.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΕΟΦ: Οριστική διακοπή κυκλοφορίας για 230 φάρμακα - Έκτακτη εισαγωγή για 23 [κατάλογος]
Τριπλάσιος κίνδυνος για σύνδρομο long CoViD σε παχύσαρκους νέους άνδρες [μελέτη]
ΤΕΑΥΦΕ: Ιστορικής σημασίας η απόφαση για αύξηση 8,33% στις συντάξεις του 2025