Με γοργούς ρυθμούς προχωράει η κατασκευή του κτιρίου των κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών, δίπλα στην Αιματολογική Κλινική του νοσοκομείου "Γ. Παπανικολάου" της Θεσσαλονίκης και όλα δείχνουν πως είναι εφικτή η παράδοσή του εντός χρονοδιαγράμματος, την ερχόμενη άνοιξη. Θα τεθεί άμεσα σε λειτουργία;

"Πολύ δύσκολο, επειδή φαίνεται ότι καθυστερεί η προμήθεια ιατρο-ξενοδοχειακού εξοπλισμού και η πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού", λέει ο εμπνευστής του έργου και επί χρόνια διευθυντής της Κλινικής, Αχιλλέας Αναγνωστόπουλος (φωτογραφία). Σε παρέμβασή του αναγνωρίζει την απόφαση του ίδιου του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, να εντάξει το εμβληματικό έργο στο Ταμείο Ανάκαμψης και του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη να το "τρέξει" λύνοντας διαδικαστικά ζητήματα. Παράλληλα, όμως, εκφράζει την αγωνία του για το ενδεχόμενο το κτίριο να παραμείνει κενό για μεγάλο διάστημα λόγω αυτών των καθυστερήσεων και καλεί τον υπουργό να επιταχύνει τις διαδικασίες.

"Η πρόθεσή μου είναι να βοηθήσω. Ως ‘πατέρας’ αυτού του έργου, εκφράζω μια αγωνία για το ‘παιδί’ μου, θέλω να το δω να προκόβει", λέει χαρακτηριστικά στο iatronet.gr ο κ. Αναγνωστόπουλος, ο οποίος μιλά για το μέλλον των κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών και για το πώς το υπό ολοκλήρωση κτίριο θα καλύψει το σύνολο των εθνικών αναγκών σε αυτές τις προηγμένες θεραπείες για πολλά χρόνια.

150 θεραπείες το χρόνο

Το τριώροφο κτίριο, που διαθέτει χώρους 1.000 τ.μ. ανά όροφο θα στεγάζει εξειδικευμένα εργαστήρια της Αιματολογικής Κλινικής και 11 μονόκλινους θαλάμους για τη διενέργεια κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών και τη νοσηλεία τω ασθενών. Θα αποτελέσει καταλύτη για την εξέλιξη - κλινικά και ερευνητικά - του πολλά υποσχόμενου τομέα των καινοτόμων θεραπειών, με δυνατότητα περίπου 150 θεραπειών ετησίως, ενώ θα συμβάλλει στην δραστική μείωση του κόστους τους, με την in-house παραγωγή τους. 

Την πρόταση για την ανέγερσή του υπέβαλλε το 2008 ο κ. Αναγνωστόπουλος, και ένα χρόνο μετά φρόντισε με ιδιωτική δωρεά για το κτιριολογικό του πρόγραμμα. Το 2012 παρέδωσε ολοκληρωμένη προμελέτη, έπειτα από την απόρριψη πρότασης χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ με υποπολλαπλάσιο ποσό. Το 2019 ο πρωθυπουργός έδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για το έργο έπειτα από επιστολή που έλαβε από γυναίκα που είχε υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων και επικοινώνησε με τον τότε διευθυντή. Το 2021 ανακοίνωσε την ένταξή του στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. 

Το έργο, προϋπολογισμού 13 εκατομμυρίων ευρώ, είναι το μεγαλύτερο που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης στη Βόρεια Ελλάδα και ένα από τα τρία μεγαλύτερα σε όλη την Ελλάδα, με τον υπουργό Υγείας να το χαρακτηρίζει σε πρόσφατη επίσκεψή του ως το σπουδαιότερο έργο κυτταρολογικών θεραπειών στη χώρα.

Πώς θα λειτουργήσει

"Πράγματι το κτίριο προχωράει με ταχύ ρυθμό και θα είναι έτοιμο, από ό,τι φαίνεται, όπως έχει προγραμματιστεί, περί τον Απρίλιο", λέει στο iatronet.gr ο κ. Αναγνωστόπουλος, ο οποίος αγωνιά, ωστόσο, για την στελέχωση και τον εξοπλισμό του. "Από τη στιγμή που γίνεται αυτό το σπουδαίο έργο θα πρέπει χωρίς καθυστέρηση να λειτουργήσει και δεν ξέρω αν θα είναι σε θέση να το κάνει σε 3 μήνες από σήμερα", σημειώνει, προσθέτοντας: "Μόνο αν επιλεχθούν ταχύτατες διαδικασίες προμήθειας ιατρο-ξενοδοχειακού εξοπλισμού και πρόσληψης του αναγκαίου προσωπικού, που είχα ζητήσει από το 2021, πριν αφυπηρετήσω και συνέχισε να διεκδικεί η σημερινή διευθύντρια, Ιωάννα Σακελλάρη". 

Σύμφωνα με τον ίδιο, για τη λειτουργία των νέων εγκαταστάσεων θα χρειαστούν 6 αιματολόγοι για τις 11 κλίνες και τα εξωτερικά ιατρεία όπου θα παρακολουθείται ο αυξημένος αριθμός ασθενών, 4 ή 5 βιολόγοι για τις επιπλέον εξετάσεις, τεχνολόγοι, 20 - 25 νοσηλεύτριες καθώς και βοηθητικό προσωπικό. "Δεν έχω επίσημη ενημέρωση, αλλά από όσα πληροφορούμαι, αυτά δεν έχουν προχωρήσει ακόμη", παρατηρεί και συμπληρώνει: "Δεν μπορεί να καλυφθεί η λειτουργία του νέου κτιρίου με το υπάρχον προσωπικό, το οποίο με δυσκολία επαρκεί με τις σημερινές λειτουργίες στο υπάρχον κτίριο". 

Προηγμένες θεραπείες - νέες ενδείξεις και κόστος

Ο πρώην διευθυντής της Αιματολογικής Κλινικής εκτιμά πως οι 150 κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες που θα μπορούν να γίνονται στη μονάδα θα καλύπτουν, με τα σημερινά δεδομένα, τις εθνικές ανάγκες για αρκετά χρόνια. Με την πάροδο του χρόνου οι προηγμένες θεραπείες θα επεκτείνονται και οι ανάγκες θα αυξάνονται.

"Οι κυτταρικές θεραπείες, που τώρα αφορούν σε μορφές λεμφωμάτων, σε λευχαιμίες και στο πολλαπλό μυέλωμα, αναπτύσσονται συνεχώς σε ενδείξεις. Με το χρόνο θα περάσουμε και σε συμπαγείς όγκους, αλλά και σε αυτοάνοσα νοσήματα", σημειώνει. Αναφορικά με τις γονιδιακές θεραπείες, μόνο για τη μεσογειακή αναιμία εκτιμάται ότι περίπου 500 ασθενείς σε σύνολο 2.000 στην Ελλάδα θα πληρούν τις προϋποθέσεις και θα θέλουν να υποβληθούν σε μια εφάπαξ θεραπεία που θα τους απαλλάξει από τις μεταγγίσεις και τον κίνδυνο βλαβών από την υπερφόρτιση σιδήρου και την αποσιδήρωση.

Εμπόδιο αποτελεί το ιδιαίτερα υψηλό κόστος, ειδικά των γονιδιακών θεραπειών. "Η εταιρεία που παρήγαγε το γονιδιακό προϊόν για τη μεσογειακή αναιμία και πήρε έγκριση από τον ΕΜΑ ζήτησε 1,5 εκατομμύριο ευρώ, αλλά δεν το έδωσαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και αποσύρθηκε από την ευρωπαϊκή αγορά. Οι κυτταρικές θεραπείες κυμαίνονται στις 300.000 - 400.000 ευρώ η κάθε μία, ποσό επίσης υψηλό", αναφέρει ο αιματολόγος, παρατηρώντας πως "η επιστήμη ανακαλύπτει νέες θεραπείες για να μπορούν οι άνθρωποι να αποκαταστήσουν την υγεία τους ή να σώσουν τη ζωή τους, αλλά ανακύπτει ένα θέμα για το ποιοι θα έχουν πρόσβαση σε αυτές τις θεραπείες με τόσο υψηλό κόστος".

Ένας τρόπος για να μειωθεί το κόστος είναι η in-house παραγωγή των κυτταρικών θεραπειών στα νοσοκομεία. "Στο Παπανικολάου υπάρχει ένα project να παράγονται CAR-T cells μέσα στην Αιματολογική Κλινική. Το κόστος υπολογίζεται στις 30.000-35.000 ευρώ, δηλαδή στο 1/10 του κόστους της θεραπείας", καταλήγει ο κ. Αναγνωστόπουλος.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
'Eτοιμο σε 4 μήνες
Αίτημα για αναπροσαρμογή κοστολόγησης απεικονιστικών εξετάσεων κατά 30%
Συνάντηση Γεωργιάδη με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο του ΠΙΣ