Νέο κεφάλαιο για τις κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες στην Ελλάδα

Πέντε χρόνια μετά την ένταξή του στο Ταμείο Ανάκαμψης, ολοκληρώθηκε και ξεκινά τη σταδιακή λειτουργία του το νέο Κτίριο Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών, στην Αιματολογική Κλινική του νοσοκομείου "Γ. Παπανικολάου" της Θεσσαλονίκης. Η υπερσύγχρονη υποδομή, που εγκαινιάζεται το απόγευμα της Παρασκευής, φιλοξενεί ήδη τα Εργαστήρια που μεταφέρθηκαν από το κεντρικό κτίριο της Κλινικής. Ως το τέλος του χρόνου, με την προσθήκη 53 νέων στελεχών, αναμένεται να λειτουργήσουν και οι 11 επιπλέον κλίνες, που θα δώσουν τη δυνατότητα στην πρωτοπόρο Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Αιμοποιητικών Κυττάρων να αυξήσει κατά 30% ως και 50% τον αριθμό των καινοτόμων θεραπειών. 

Εντός του 2027 ξεκινά η κλινική δοκιμή της Μονάδας Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών για την in house παραγωγή κυτταρικών προϊόντων, που θα ανοίξει νέες προοπτικές για τη διεύρυνση των θεραπειών αιχμής. 

Η συντονίστρια διευθύντρια της Αιματολογικής Κλινικής, Ιωάννα Σακελλάρη (φωτογραφία), μιλά στο iatronet.gr για το νέο κεφάλαιο που διανοίγεται, κάνοντας λόγο για ευλογία υπερηφάνεια, που θα κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές.

Τα Εργαστήρια στο νέο κτίριο

Στη νέα πτέρυγα, που αναπτύσσεται σε 4 επίπεδα και επικοινωνεί με το κτίριο "Στοργή" της Αιματολογικής Κλινικής (πάνω), λειτουργούν ήδη τα Εργαστήρια, όπου διενεργούνται χιλιάδες εξετάσεις ετησίως, υποστηρίζοντας τόσο τις μεταμοσχεύσεις όσο και διαγνώσεις αιματολογικών κακοηθειών από διάφορα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Εργαστήρια Γονιδιακής και Κυτταρικής Θεραπείας,  Μοριακής Αιματολογίας, Κυτταρογενετικής, Κυτταρομορφολογίας και Κυτταρομετρίας Ροής, η Δημόσια Τράπεζα Βλαστοκυττάρων και η Βιοτράπεζα, και το Εργαστήριο Κλινικών Μελετών, που έχει σήμερα 40 ενεργές μελέτες. 

"Η μετακίνηση των Εργαστηρίων απελευθέρωσε χώρο στο ισόγειο του κτιρίου ‘Στοργή’ ώστε να διαμορφωθεί με καλύτερες συνθήκες η ημερήσια νοσηλεία και τα Εξωτερικά Ιατρεία των ασθενών με αιματολογικά νοσήματα. Δεχόμαστε 100 - 120 ασθενείς την ημέρα, 25.000 προσελεύσεις ετησίως", σημειώνει η κα Σακελλάρη, προσθέτοντας: "Επίσης αδειάζει ο χώρος της Δημόσιας Τράπεζας Βλαστοκυττάρων, όπου θα επεκταθεί ο χώρος συλλογής μοσχευμάτων και κυτταρικών προϊόντων".

In house παραγωγή κυτταρικών προϊόντων 

Όπως διευκρινίζει η συντονίστρια διευθύντρια, παρά τη μεταφορά των Εργαστηρίων Γονιδιακής και Κυτταρικής Θεραπείας, τα κυτταρικά προϊόντα θα παράγονται στο πειραματικό κτίριο, σε συνθήκες GMP (Good Manufacturing Practice / Ορθή Παρασκευαστική Πρακτική).

"Έχουμε παράξει CAR-T προϊόντα, έχουμε περάσει την επιθεώρηση από τον ΕΟΦ και στις αρχές του 2027 αναμένεται να ξεκινήσει η κλινική μελέτη που αφορά την in house παραγωγή τους από τη Μονάδα Κυτταρικής και Γονιδιακής Θεραπείας, με επιστημονικά υπεύθυνη την κυρία Ευαγγελία Γιαννάκη, για ασθενείς με ανθεκτικό λέμφωμα", επισημαίνει. 

Η ενδονοσοκομειακή παραγωγή αναμένεται να μειώσει σημαντικά το κόστος των κυτταρικών προϊόντων και να επιταχύνει τον χρόνο, ώστε να επωφελούνται περισσότεροι ασθενείς από τις καινοτόμες θεραπείες.

Αύξηση των καινοτόμων θεραπειών κατά 30% ως 50% 

Η Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Αιμοποιητικών Κυττάρων του νοσοκομείου «Γ.Παπανικολάου», βρίσκεται επί πάνω από 4 δεκαετίες στην πρωτοπορία των καινοτόμων θεραπειών αιματολογικών ασθενειών. Από το 1985 όταν πραγματοποίησε την πρώτη μεταμόσχευση, είναι το μεγαλύτερο μεταμοσχευτικό κέντρο στη χώρα, πραγματοποιώντας 152 αυτόλογες και αλλογενείς μεταμοσχεύσεις ετησίως τα τελευταία δύο χρόνια. 

Συνολικά έχει διενεργήσει 2.900 μεταμοσχεύσεις και 113 προηγμένες κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες, εκ των οποίων οι 2 είναι γονιδιακές θεραπείες σε ασθενείς με μεσογειακή αναιμία, απαλλάσσοντάς τους από τις μεταγγίσεις. 

"Ο δεύτερος όροφος του νέου κτιρίου θα προσθέσει 11 κλίνες στη Μονάδα Μεταμόσχευσης. Αυτές θα μας βοηθήσουν να αυξήσουμε κατά 30% ως 50% τον αριθμό των μεταμοσχεύσεων που κάνουμε", σημειώνει η κα Σακελλάρη.

Οι κυτταρικές θεραπείες αφορούν κυρίως μορφές λεμφωμάτων και λευχαιμίες. Εντός του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με τη συντονίστρια διευθύντρια, στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής θα γίνουν κυτταρικές θεραπείες με εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα και σε ασθενείς με μυέλωμα.

Καθώς οι ενδείξεις διευρύνονται, αναμένεται να ξεκινήσουν κλινικές μελέτες για CAR-T θεραπείες και σε αυτοάνοσα νοσήματα, τομέα στον οποίο η Μονάδα πρωτοπορεί διεθνώς, όπως επισημαίνει. 

Τους επόμενους μήνες η ενίσχυση με προσωπικό

Στις 11 Αυγούστου ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε την έγκριση 88 θέσεων επικουρικού προσωπικού στο νοσοκομείο Παπανικολάου, εκ των οποίων οι 53 αφορούν το νέο κτίριο Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών. "Παράλληλα, ολοκληρώνεται η διαδικασία κρίσης για μία θέση μόνιμου ιατρού ΕΣΥ, ενώ προχωρούμε και στην ενίσχυση της Κλινικής με επιπλέον θέσεις επικουρικών ιατρών, ώστε να είναι πλήρως στελεχωμένη και έτοιμη με την έναρξη της λειτουργίας της", σημείωσε σε ανάρτησή του ο υπουργός.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια της Κλινικής, οι θέσεις, που αφορούν ιατρούς, βιολόγους, τεχνολογικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό, εκτιμάται πως θα αρχίσουν να καλύπτονται προς το τέλος του έτους. 

"Με το υπάρχον στελεχιακό δυναμικό αυτή τη στιγμή, διατηρούμε λειτουργικά τα Εργαστήρια. Για να μπορέσει η Μονάδα Μεταμόσχευσης να λειτουργήσει το νέο κτίριο με τις 11 κλίνες, χρειαζόμαστε στελέχωση με ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Αν γίνει αυτό, περί το τέλος του 2026 μπορούμε να επεκταθούμε και σε νοσηλεία στο νέο κτίριο", σημειώνει.

"Ευλογία και υπερηφάνεια"

Το 2019 ο πρωθυπουργός παρέλαβε επιστολή ασθενούς, η οποία τον ενημέρωνε για το υψηλό επιστημονικό επίπεδο της Μονάδας, αλλά και για τη σημαντική έλλειψη χώρων, γεγονός που εμποδίζει την περαιτέρω ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών. Ο ίδιος τηλεφώνησε στον τότε διευθυντή της Κλινικής, Αχιλλέα Αναγνωστόπουλο, και ενημερώθηκε για τις δεκαετείς προσπάθειές του να δημιουργηθεί νέο κτίριο κυτταρικών και γονιδιακών θεραπειών. Τον Μάιο του 2021 ανακοινώθηκε πως το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

"Εγώ βρίσκομαι εδώ από την 5η μεταμόσχευση που κάναμε και έχουμε φτάσει τις 2.900. Έζησα από μέσα όλη τη διαδρομή. Είναι ευλογία αυτό που ζήσαμε και είμαι πολύ υπερήφανη για το έργο που κάνει η Μονάδα", επισημαίνει η κα Σακελλάρη και προσθέτει: "Όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα γιατί μια ομάδα δούλεψε όλα αυτά τα χρόνια, από το 1985 που έγινε η πρώτη μεταμόσχευση, με τον Αθανάσιο Φάσσα, στη συνέχεια με τον Αχιλλέα Αναγνωστόπουλο, ο οποίος είχε το όραμα του νέου κτιρίου. Μας κάνει υπερήφανους, θα μας δώσει προοπτική. Θα το παραδώσουμε στις επόμενες γενιές, να το διατηρήσουν και να το ανυψώσουν. Αυτή είναι η ευλογία μας", καταλήγει.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πόσα πληρώνει το νοσοκομείο "Ευαγγελισμός" για φύλαξη - καθαριότητα
ΕΟΔΥ: 5 νέοι θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από ιό του Δυτικού Νείλου
ΕΟΔΥ: Οδηγός για πρόληψη και έλεγχο λοιμωδών νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία