Στη δυτική κουλτούρα, η εμμηνοπαυσιακή μετάβαση αντιμετωπίζεται ως μια περίοδος σεξουαλικής ατροφίας και απώλειας θηλυκότητας, με την ορμονική υποκατάσταση ως λύση.
Η γυναίκα δεν μπορεί πλέον να εξυπηρετήσει τον σκοπό της μητρότητας και εν πολλοίς θεωρείται ότι μπαίνει σε μια περίοδο “αχρηστίας” και παροπλισμού (Hillyer, 1998). Οι γυναίκες που με κάποιο τρόπο υποστηρίζουν τη σεξουαλικότητά τους και δεν παρουσιάζονται ως παροπλισμένες μπορεί να δεχτούν επιθέσεις, να κατονομαστούν ως “coogars”, ή να χλευαστούν και να αποδοκιμαστούν ως “φαιδρές” από άντρες και γυναίκες ίδιας ηλικίας ή και νεότερης (Vares, 2009).
Οι κυρίαρχες ιατρικοκεντρικές αντιλήψεις για την εμμηνόπαυση έρχονται να επιβεβαιώσουν την ασεξουαλικότητα της γυναίκας, τη μη φυσιολογικότητά της και την ανάγκη να μπει σε θεραπείες για να έχει μια φυσιολογική σεξουαλική ζωή. Σίγουρα με την εμμηνόπαυση έρχονται σημαντικές αλλαγές στη ζωή της γυναίκας, όπως κολπική ξηρότητα, μείωση της ερωτικής επιθυμίας και μειωμένη ελαστικότητα των τοιχωμάτων του κόλπου κτλ. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτές οι αλλαγές, αν αντιμετωπιστούν, δεν θα είναι διαχειρίσιμες και θα χάσει η γυναίκα τη σεξουαλικότητά της ή θα επηρεάσει τον τρόπο που βλέπει τον εαυτό της και την ζωή της. Πολλές γυναίκες μπαίνοντας στην εμμηνόπαυση μπορεί να βιώνουν και θετικά συναισθήματα, όπως ότι απελευθερώνονται από τη μηνιαία περίοδο και τον περιορισμό των δραστηριοτήτων τους, μπορεί να κάνουν πιο ελεύθερα σεξ αφού δεν φοβούνται μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, νιώθουν πιο καλά με τον εαυτό τους επειδή ωριμάζουν συναισθηματικά και έχουν αποδεχτεί την εμφάνισή τους και τον εαυτό τους όπως είναι. Ακόμα και αν κάποιες γυναίκες νιώθουν μείωση της επιθυμίας τους αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πλήττεται η εικόνα για τον εαυτό τους ή τη σεξουαλικότητά τους.
Ας δούμε λοιπόν κάποιους από τους παράγοντες που όντως επηρεάζουν τη σεξουαλικότητα της γυναίκας όσο μεγαλώνει και μπαίνει στην εμμηνόπαυση.
Η ποιότητα της σχέσης και παράγοντες που σχετίζονται με αυτήν, όπως η αποδοχή ή όχι από τον σύντροφο των αλλαγών που γίνονται στο σώμα της. Όσο πιο υποστηρικτικός είναι ο σύντροφος στις αλλαγές στο σώμα, στη σεξουαλικότητα τόσο πιο αποδεκτή και επιθυμητή νιώθει και έχει μεγαλύτερη επιθυμία να προσαρμοστεί στις νέες προκλήσεις που έρχονται με τις ορμονικές αλλαγές. Μια ενδεχόμενη νέα σχέση μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και για ακόμα καλύτερη σεξουαλική ζωή από πριν, αποδομώντας τις όποιες σεξουαλικές δυσκολίες υπάρξουν. Από την άλλη πλευρά, στις μακροχρόνιες σχέσεις, η φθορά, η μείωση της επιθυμίας λόγω της ρουτίνας, η προβληματική ή αδύναμη επικοινωνία στο ζευγάρι μπορεί εύκολα να αποδοθεί στην εμμηνόπαυση, ενώ άλλες είναι οι γενεσιουργές αιτίες. Σίγουρα, μια ασεξουαλική σχέση στο ζευγάρι δεν βοηθά στο να αφομοιωθούν οι νέες προκλήσεις ή αλλαγές.
Το να είσαι επιθυμητή δημιουργεί επιθυμία στις γυναίκες, πολλές γυναίκες συνεχίζουν να έχουν μια ικανοποιητική σεξουαλική ζωή στην εμμηνόπαυση, επειδή ο σύντροφος συνεχίζει να τις βλέπει σεξουαλικά επιθυμητές και ελκυστικές.
Ιστορικό σεξουαλικών προβλημάτων στο σύντροφο: αν υπήρχαν εγγενείς δυσκολίες στη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού, στυτικές δυσλειτουργίες, προβλήματα στην εκσπερμάτιση είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυτές θα συνεχιστούν και στην περίοδο της εμμηνόπαυσης της γυναίκας. Τα προβλήματα στύσης αυξάνονται με το πέρας της ηλικία των αντρών και αυτό επηρεάζει σημαντικά τη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού.
Αποδοχή των προκλήσεων και προσαρμογή στα νέα δεδομένα: είναι σημαντικό η γυναίκα να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, ξηρότητα κόλπου, μειωμένη επιθυμία κτλ για να μπορέσει να αγκαλιάσει τη νέα σεξουαλικότητά της με αγάπη και φροντίδα. Υπάρχουν λύσεις απλές που μπορεί να τη διευκολύνουν στο να γίνεται πιο εύκολη η σεξουαλική πράξη- που σημειωτέον το συχνό σεξ βοηθάει στην ενδυνάμωση και καλύτερη υγεία της γενετήσιας περιοχής. Το μοίρασμα των ανησυχιών με τον/τη σύντροφο τονώνει την επικοινωνία του ζευγαριού και έτσι δε μένουν μόνοι στις αλλαγές της σεξουαλικότητας που και οι δυο μοιραία έχουν. Η πρόκληση είναι να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι σεξουαλικής ζωής που μπορεί να μην περιλαμβάνουν απαραίτητα τη διείσδυση ή να χρησιμοποιηθούν βοηθήματα σε περίπτωση στυτικής δυσλειτουργίας του άντρα.
Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό, ότι κατά τη διάρκεια ή μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να συμβούν διάφορες αλλαγές στο σώμα της γυναίκας. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν είναι απαραίτητο να έχουν ενα αρνητικό πρόσημο στη σεξουαλική ζωή της ή στην εικόνα που έχει για τη σεξουαλικότητά της. Συχνά οι κυρίαρχες ιδέες του κοινωνικοπολιτιστικού περιβάλλοντος που ζούμε και το σχεσιακό πλαίσιο προσδιορίζουν την ένταση, το μέγεθος και την έκταση που αυτές οι αλλαγές θα βιωθούν από τις γυναίκες και τους συντρόφους τους. Αν κάποια επιτρέψει να επηρεαστεί από τις κυρίαρχες αντιλήψεις για την εμμηνόπαυση μπορεί να βιώσει αρνητικά συναισθήματα και πεποιθήσεις που μπορεί να δημιουργήσουν ακόμα και κατάθλιψη ή να καταρρακωθεί ψυχικά. Στην περίπτωση που, όμως, αυτές οι αλλαγές βιωθούν σαν μέρος του κύκλου ζωής και μεταβατική φάση ζωής, ιδωθούν ως πρόκληση και προχώρημα, τότε οι γυναίκες ενδυναμώνονται και προχωράνε στη ζωή τους.
Πηγές
Ερωτική νοημοσύνη, Esther Perel
Sex and the menopausal woman : a critical review and analysis
Jane M Ussher , Janette Perz και Chloe Parton
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Θεσσαλονίκη: Κοινή εκδήλωση Παιδιατρικής εταιρείας και ελευθεροεπαγγελματιών παιδιάτρων
Παραμελημένες τροπικές ασθένειες: 100 εκατομμύρια φάρμακα κατά του τραχώματος
Στη Θεσσαλονίκη οι δυο από τους τρεις τραυματίες φιλάθλους του ΠΑΟΚ