Η σύγχρονη Οφθαλμολογία βρίσκεται σε περίοδο ουσιαστικής αναθεώρησης των δεδομένων που αφορούν την οφθαλμική επιφάνεια και τη λειτουργία της. Η καθημερινή κλινική εμπειρία, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη συχνότητα παθήσεων όπως η βλεφαρίτιδα, η ξηροφθαλμία και το χαλάζιο, καθώς και η παρουσία δυσλειτουργικών ή προβληματικών βλεφαρίδων, αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η υγεία και η λειτουργικότητα του ματιού δεν μπορούν να προσεγγίζονται απομονωμένα, αλλά ως αποτέλεσμα μιας σύνθετης και αλληλένδετης βιολογικής ισορροπίας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναδύεται τα τελευταία χρόνια η Δερμοφθαλμολογία® (Dermophthalmology), ένα ενοποιητικό επιστημονικό πεδίο που γεφυρώνει την Οφθαλμολογία με τη Δερματολογία, εστιάζοντας στη λειτουργική συνέχεια μεταξύ δέρματος, βλεφάρων και οφθαλμικής επιφάνειας. Η προσέγγιση αυτή δεν έρχεται να αντικαταστήσει την κλασική Οφθαλμολογία, αλλά να την εμπλουτίσει, φωτίζοντας έναν τομέα που ιστορικά υποεκτιμήθηκε: το Οφθαλμόδερμα (Ophthalmoderma)

 

Το Οφθαλμόδερμα ως λειτουργική μονάδα

Το Οφθαλμόδερμα περιγράφει ένα ενιαίο λειτουργικό σύνολο που περιλαμβάνει τα βλέφαρα, τις βλεφαρίδες, τα φρύδια, την περιοφθαλμική επιφάνεια και το δακρυϊκό φιλμ. Οι δομές αυτές δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά σε στενή αλληλεξάρτηση. Η υγεία των βλεφάρων και των βλεφαρίδων επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα του δακρυϊκού φιλμ και, κατ’ επέκταση, την καθαρότητα της όρασης, την ποιότητα της καθημερινής οπτικής εμπειρίας και τη συνολική εικόνα του βλέμματος.

Δεν είναι τυχαίο ότι η υγεία των βλεφάρων και των βλεφαρίδων επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα του δακρυϊκού φιλμ, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλά συμπτώματα —όπως καύσος, ερεθισμός, δακρύρροια και οπτική κόπωση— επιμένουν ακόμη και όταν αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με τοπικά κολλύρια.

 

 

Κλινική σημασία: Από τη βλεφαρίτιδα στο χαλάζιο

Η Δερμοφθαλμολογία αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν εξετάζονται συχνές παθήσεις της καθημερινής πράξης. Η βλεφαρίτιδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χρόνιας φλεγμονής του οφθαλμοδέρματος, η οποία συχνά σχετίζεται με ανεπαρκή υγιεινή των βλεφάρων και δυσλειτουργικές βλεφαρίδες.

Αντίστοιχα, το χαλάζιο  δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο, τυχαίο επεισόδιο. Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί την κλινική έκφραση μιας υποκείμενης δυσλειτουργίας των μεϊβομιανών αδένων, που συνδέεται άμεσα με την κατάσταση του οφθαλμοδέρματος. Η απλή τοπική ή χειρουργική αντιμετώπιση χωρίς αποκατάσταση της λειτουργικής ισορροπίας των βλεφάρων συχνά οδηγεί σε υποτροπές.

Η ίδια λογική ισχύει και για τη ξηροφθαλμία, η οποία σε μεγάλο ποσοστό δεν αποτελεί πάθηση του ίδιου του βολβού, αλλά συνέπεια αστάθειας του δακρυϊκού φιλμ. Η σύγχρονη καθημερινότητα, με την παρατεταμένη χρήση οθονών και τους περιβαλλοντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες, επιτείνει το πρόβλημα και καθιστά αναγκαία μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση.

Η καθημερινή φροντίδα ως προληπτική στρατηγική

Μέσα από το πρίσμα της Δερμοφθαλμολογίας, η καθημερινή φροντίδα του Οφθαλμοδέρματος δεν αποτελεί αισθητική πρακτική, αλλά βασικό στοιχείο πρόληψης και διατήρησης της οφθαλμικής υγείας. Η σωστή υγιεινή των βλεφάρων, η φροντίδα των βλεφαρίδων και η υποστήριξη της φυσιολογικής λειτουργίας των βλεφαρικών αδένων συμβάλλουν καθοριστικά στη σταθερότητα του δακρυϊκού φιλμ και στη μείωση φλεγμονωδών καταστάσεων.

Η φιλοσοφία αυτή συνοψίζεται στον Άξονα Ματιού–Δέρματος (Eye–Skin Axis), ο οποίος αποτυπώνει με σαφήνεια ότι «αυτό που βρίσκεται άνω, καθορίζει αυτό που βρίσκεται κάτω».

Θεσμική αναγνώριση και επιστημονική στήριξη

Η πρώτη δημόσια εμφάνιση της έννοιας της Δερμοφθαλμολογίας στον χώρο της Οφθαλμολογίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Οφθαλμολογικού Συνεδρίου του ΟΜΜΑ Οφθαλμολογικού Ινστιντούτου Αθηνών το οποίο διεξήχθη από τις 18 έως τις 20 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής, υπό την αιγίδα του Ελληνικού Κολλεγίου Οφθαλμολογίας, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την έναρξη ενός νέου επιστημονικού διαλόγου γύρω από την ενοποιημένη προσέγγιση ματιού και δέρματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η θεσμική παρουσία και το ενδιαφέρον του Γιώργου Πατούλη, Προέδρου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ) και Προέδρου του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών (GDHI). Καθοριστική, ωστόσο, υπήρξε και η επιστημονική στήριξη και θεσμική φιλοξενία της νέας αυτής προσέγγισης από τον Ιωάννη Δατσέρη, Χειρουργό Οφθαλμίατρο, Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΜΜΑ και Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης. Η στάση του δημιούργησε το κατάλληλο πλαίσιο ώστε η Δερμοφθαλμολογία να εμφανιστεί για πρώτη φορά στον οφθαλμολογικό χώρο ως επιστημονική πρόταση με συνέχεια και προοπτική.

Ο παγκόσμιος ρόλος της WOD και η κλινική εφαρμογή

Παράλληλα, σε διεθνές επίπεδο, έχει ξεκινήσει να διαμορφώνεται η WOD – World Organization of Dermophthalmology, ως ο παγκόσμιος επιστημονικός φορέας αναφοράς της Δερμοφθαλμολογίας. Η WOD βρίσκεται σε φάση συγκρότησης και ωρίμανσης, με αποστολή τη συστηματική επιστημονική τεκμηρίωση, τη διεθνή ανταλλαγή γνώσης και τη θεσμική καθιέρωση της Δερμοφθαλμολογίας ως διακριτού, διεπιστημονικού πεδίου.

Σε πρακτικό επίπεδο, οι αρχές της Δερμοφθαλμολογίας βρίσκουν εφαρμογή μέσα από οργανωμένες προσεγγίσεις καθημερινής φροντίδας, όπως αυτές που υλοποιούνται μέσω της διεθνώς εξειδικευμένης σειράς Ophthalmogen Advanced Eye. Care, η οποία σχεδιάστηκε εξαρχής με βάση τη λογική της ενοποιημένης φροντίδας του Οφθαλμοδέρματος.

Συμπερασματικά

Η Δερμoφθαλμολογία δεν αποτελεί παροδική τάση, αλλά απάντηση σε πραγματικές κλινικές ανάγκες. Η ενοποιημένη θεώρηση του ματιού και του περιβάλλοντός του ανοίγει νέες προοπτικές για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη μακροχρόνια φροντίδα των ασθενών, τοποθετώντας την οφθαλμική υγεία στο ευρύτερο πλαίσιο της ποιότητας ζωής.

Ophthalmogen Scientific Team

Dermophthalmology Initiative

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πώς επηρέασε η πανδημία την επιβίωση ασθενών με καρκίνο [μελέτη]
7 ογκολογικά φάρμακα πέρασαν από ταχεία έγκριση
Tσίμπησαν οι πωλήσεις