Μια εξέταση αίματος για τις πρωτεΐνες Tau, που αναπτύχθηκε για την έγκαιρη ανίχνευση της Morbus Alzheimer, κατάφερε σε δύο προοπτικές μελέτες παρακολούθησης να προβλέψει και τον χρόνο έναρξης των συμπτωμάτων με ακρίβεια λίγων ετών.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό "Nature Medicine".

Τα πρώτα σημάδια της νόσου που είναι ορατά στην τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) είναι οι εναποθέσεις β-αμυλοειδούς. Αυτές μπορεί να προηγούνται των συμπτωμάτων κατά δεκαετίες. Οι πρωτεΐνες Tau εμφανίζονται αργότερα, όμως η ανίχνευσή τους στην PET συσχετίζεται στενότερα με τη βαρύτητα της νόσου.

Για σκοπούς προληπτικού ελέγχου, η PET δεν είναι πρακτική λόγω κόστους. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, κατέστη δυνατή η ανίχνευση θραυσμάτων αμυλοειδούς και πρωτεϊνών Tau και στο πλάσμα αίματος.

Αντίστοιχες εξετάσεις αίματος ενδέχεται να είναι διαθέσιμες τα επόμενα χρόνια.

Η κλινική τους χρήση θα έχει ουσιαστικό νόημα μόνο εφόσον υπάρξουν θεραπείες που μπορούν να επιβραδύνουν ή να αναστείλουν την εξέλιξη της νόσου.

Αρχικά κυρίως για ερευνητική χρήση

Το κατά πόσο τα μονοκλωνικά αντισώματα Lecanemab και Donanemab, τα οποία απομακρύνουν το αμυλοειδές από τον εγκέφαλο, μπορούν πράγματι να τροποποιήσουν την πορεία της νόσου, θα πρέπει να επιβεβαιωθεί σε κλινικές μελέτες. Επομένως, οι εξετάσεις αίματος πιθανότατα θα χρησιμοποιηθούν αρχικά για την επιλογή συμμετεχόντων σε κλινικές δοκιμές.

Ιδιαίτερα υποσχόμενη θεωρείται μια δοκιμασία που μετρά το ποσοστό της φωσφορυλιωμένης στη θέση 217 πρωτεΐνης Tau (p-tau217) σε σχέση με τη συνολική Tau (%p-tau217).

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Suzanne Schindler από τη Washington University School of Medicine ανέλυσε δείγματα αίματος από δύο πληθυσμιακές ομάδες που παρακολουθήθηκαν επί σειρά ετών.

Συγκεκριμένα, μελετήθηκαν:

  • 258 ηλικιωμένοι ενήλικες από το WashU Medicine Knight Alzheimer Disease Research Center με μέση παρακολούθηση 8,5 ετών
  • 345 συμμετέχοντες από την Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative (ADNI) με παρακολούθηση 4,5 ετών

Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης παρατηρήθηκε σταδιακή αύξηση του δείκτη p-tau217. Στα πρώτα χρόνια η αύξηση ήταν σχετικά αργή, αλλά στη συνέχεια επιταχυνόταν σημαντικά.

"Ρολόι αίματος" με ακρίβεια περίπου 3 ετών


Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα "ρολόι αίματος", το οποίο μπορούσε να προβλέψει την έναρξη των κλινικών συμπτωμάτων με ακρίβεια 3,0–3,7 ετών.

Το χρονικό διάστημα από το πρώτο θετικό αποτέλεσμα μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων εξαρτιόταν έντονα από την ηλικία:

  • Στα 60 έτη: διάμεσος χρόνος 20,5 έτη
  • Στα 80 έτη: 11,4 έτη
  • Στα 90 έτη: 5,1 έτη

Η μεθοδολογία επιβεβαιώθηκε με δύο διαφορετικές στατιστικές προσεγγίσεις και διασταυρούμενη επικύρωση μεταξύ των δύο ομάδων, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία και τη γενικευσιμότητα των αποτελεσμάτων.

Πηγές:
Nature Medicine

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ο συνδυασμός μάνγκο και αβοκάντο έχει οφέλη  για την υγεία της καρδιάς [μελέτη]
Το φυστικοβούτυρο  ενισχύει τη μυϊκή δύναμη των ηλικιωμένων  [μελέτη]
Προ των πυλών καθολικό εμβόλιο κατά ιών και βακτηρίων