"Είσαι απλά λιγάκι κουρασμένος". "Είναι στρες και άγχος". "Είναι άλλη μια λέξη για την τεμπελιά". Ευρέως διαδεδομένους μύθους σαν αυτούς για τη Μακρά COVID επιχειρεί να αποδομήσει με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο το Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO/Europe) με την ευρωπαϊκή ενημερωτική εκστρατεία "Long COVID Mythbusters".

Η καμπάνια, που ξεκίνησε στις 30 Ιανουαρίου και ολοκληρώνεται στο τέλος Μαρτίου στο πλαίσιο του Μήνα Ευαισθητοποίησης για τo Long COVID, παρουσιάζει 6 συχνά αναφερόμενους μύθους και τις αντίστοιχες αλήθειες, μέσα από μικρές ιστορίες ισάριθμων Ευρωπαίων που βιώνουν συμπτώματα μακράς COVID, χρόνια μετά από την COVID-19 λοίμωξη. Στόχοι είναι η ενίσχυση της ακεραιότητας της πληροφόρησης στον τομέα της υγείας και η στήριξη τόσο των ασθενών όσο και των επαγγελματιών υγείας απέναντι στην παραπληροφόρηση και το κοινωνικό στίγμα.

Στην καμπάνια συμμετέχει η Πανελλήνια Ένωση Ασθενών με Μετά-Covid Κατάσταση (Long COVID Greece), η οποία απέστειλε επιλεγμένο υλικό στο υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΔΥ και τους Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας, καλώντας τους να το αξιοποιήσουν για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, σύμφωνα με τις οδηγίες του WHO/Europe.

Όπως επισημαίνει στην επιστολή της η πρόεδρος της Long COVID Greece, Ελένη Ιασωνίδου (φωτογραφία), παρότι η Μετά-Covid Κατάσταση έχει αναγνωριστεί διεθνώς από το 2023 μέσω της ταξινόμησης ICD-10 U09, στην Ελλάδα παρατηρείται:

  • Απουσία οργανωμένου μηχανισμού διάγνωσης και καταγραφής.
  • 'Ελλειψη εξειδικευμένων δημόσιων υπηρεσιών και διεπιστημονικών δομών.
  • Σημαντική υποκαταγραφή των περιστατικών, γεγονός που οδηγεί σε υποεκτίμηση του πραγματικού φορτίου της νόσου.
  • Αδυναμία σύνδεσης της διάγνωσης με εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα των ασθενών.

"Η αποδόμηση των μύθων δεν μπορεί να είναι αποσπασματική· απαιτείται να συνοδεύεται από δομές, πολιτικές και επίσημη θεσμική αναγνώριση. Μόνο έτσι η επιστημονική γνώση μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική προστασία της Δημόσιας Υγείας", αναφέρει χαρακτηριστικά, ζητώντας εθνικό σχεδιασμό που θα περιλαμβάνει καταγραφή, διεπιστημονική φροντίδα και θεσμική αναγνώριση των ασθενών με Long COVID. 

Μύθος 1: Το να είσαι νέος και γυμνασμένος προστατεύει από το Long COVID

Η πεποίθηση ότι κάποιες ομάδες έχουν ανοσία αποτελεί ευσεβή πόθο. Αυτή η ψευδής αίσθηση ασφάλειας μπορεί να οδηγήσει σε υποτίμηση του κινδύνου και να αγνοηθούν αυτοί που πάσχουν.

Η Κίτη, από το Ηνωμένο Βασίλειο, ήταν μια υγιής, δραστήρια 14χρονη που αγαπούσε το μπαλέτο και τον αθλητισμό. Μετά τη νόσηση με COVID-19, στις αρχές του 2020, ανέπτυξε Long COVID. Σήμερα, στα 19, χρησιμοποιεί αμαξίδιο και ακόμη βιώνει κόπωση, χρόνιο πόνο και λιποθυμικά επεισόδια.

Αλήθεια: Το Long COVID επηρεάζει περίπου 6 σε κάθε 100 άτομα που νοσούν με COVID-19. Άτομα κάθε ηλικίας και κατάστασης υγείας μπορούν να νοσήσουν.

Μύθος 2: Το Long COVID επηρεάζει μόνο άτομα με υποκείμενες παθήσεις

Η απομόνωση κάποιων ομάδων δημιουργεί μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Κάνει τους άλλους να νιώσουν ότι ο κίνδυνος δεν τους αφορά, μειώνοντας το ενδιαφέρον και την ενσυναίσθηση.

Η Εμμανουέλα, 45, από την Ελβετία, μετά τη νόσηση με COVID ως νοσηλεύτρια ΜΕΘ, ζει τώρα τόσο με Long COVID όσο και με μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα - μια εξουθενωτική κατάσταση που συμπεριλαμβάνει κακουχία εκ προσπαθείας και νοητική δυσλειτουργία. Ενώ ήταν μια ενεργή νοσηλεύτρια με ανθρωπισμό που λάτρευε τα ταξίδια, τις συναυλίες και τον χρόνο με αγαπημένους, δεν μπορεί πια να εργαστεί παρά την κλίνη του ασθενούς.

Αλήθεια: Δεν χρειάζεται να έχεις νοσήσει βαριά ή να έχεις προϋπάρχουσα κατάσταση για να νοσήσεις με Long COVID. Ενώ κάποιες καταστάσεις όπως το άσθμα ή ο διαβήτης μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο, ακόμα και άτομα χωρίς υποκείμενα θέματα υγείας μπορεί να νοσήσουν. 

Μύθος 3: Το Long COVID είναι να είσαι "απλά λιγάκι κουρασμένος"

Ο ευτελισμός των συμπτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις σε φροντίδα και αποκατάσταση.

Ο Matjaz, 36, νόσησε με COVID-19 το 2022 ενώ έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία. Ταλαιπωρείται από νοητική επιβάρυνση, θέματα γαστρεντερικά, ύπνου και μνήμης, όπως και κεφαλαλγία που δυσχεραίνει τη μελέτη. Τα καθημερινά καθήκοντα είναι εξουθενωτικά, ενώ ακόμα και οι συζητήσεις ή οι βόλτες με το αυτοκίνητο απαιτούν χρόνο ανάρρωσης.

Αλήθεια: To Long COVID είναι μια εξουθενωτική κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει την σωματική και τη νοητική λειτουργικότητα. 

Μύθος 4: Το Long COVID είναι "άλλη μια λέξη για την τεμπελιά" και μια δικαιολογία να σταματήσεις τη δουλειά

Αυτός ο μύθος καλλιεργεί το στίγμα και την παραπληροφόρηση, πλαισιώνοντας μια ιατρική κατάσταση ως προσωπική αποτυχία. Μπορει να αποθαρρύνει ασθενείς από το να αναζητήσουν θεραπεία.

Ο Gunnar, 60, ένας πρώην δραστήριος φυσικοθεραπευτής από την Ισλανδία, περνούσε τη ζωή του αφοσιωμένος σε ανταγωνιστικά αθλήματα. Μετά τη νόσηση με COVID-19 to 2020, η εργασία έγινε αυξανόμενα Γολγοθάς και τελικά αναγκάστηκε να πουλήσει τον χώρο του. Ο πρώην αθλητής και ποδηλάτης ταλαιπωρείται με την σωματική δραστηριότητα και βασίζεται σε ένα ηλεκτρικό ποδήλατο για να μετακινείται.

Αλήθεια: Το Long COVID μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα για εργασία και να οδηγήσει σε μείωση εισοδήματος και μειωμένη ποιότητα ζωής. 

Μύθος 5: Τα συμπτώματα Long COVID εμμένουν μόνο για μερικές εβδομάδες

Αυτός ο μύθος μοιάζει αληθινός επειδή είναι απλός και επαναλαμβανόμενος, ενώ βασίζεται σε ενστικτώδεις αντιδράσεις και προσφέρει εσφαλμένο συναισθηματικό εφησυχασμό.

Η Eliska, 39, μια δασκάλα από την Τσεχία, νόσησε με COVID-19 τον Μάρτιο του 2022. Από τότε ταλαιπωρείται σε βασικές δραστηριότητες, όπως να κάνει ένα ντους και να βαδίσει. Τώρα κατακεκκλιμένη, βασίζεται σε ηλεκτροκίνητο αμαξίδιο και προσωπικό βοηθό για την καθημερινή φροντίδα.

Αλήθεια: Το Long COVID αναφέρεται σε συμπτώματα που διαρκούν τουλάχιστον 3 μήνες μετά τη λοίμωξη. Ενώ πολλοί αναρρώνουν εντός μηνών, κάποιοι βιώνουν συμπτώματα για χρόνια, με περιπτώσεις να εμμένουν στα 5 χρόνια μετά. Οι επαναλοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν υποτροπές ή επιδείνωση των συμπτωμάτων. 

Μύθος 6: Το Long COVID δεν είναι αληθινό. Απλά είναι στρες και άγχος

Συχνός μύθος που προκαλεί στιγματισμό, υποσκάπτει τα βιώματα των ατόμων που νοσούν, ενώ κάνει πιο πιθανή την αμφισβήτηση της νόσου και τη μειωμένη ενσυναίσθηση.

Η Υβόνη, από το Ηνωμένο Βασίλειο, 63, θεωρούσε τον εαυτό της γυμνασμένο και υγιή πριν τη νόσηση με COVID-19 το 2020. Μετά από 5 χρόνια, ζει με βλάβες στον πνεύμονα, συνεχιζόμενη εξάντληση, εγκεφαλική ομίχλη, ταχυκαρδίες και ζάλη όταν σηκώνεται όρθια, μια ανοσολογική διαταραχή που προκαλεί ξηροφθαλμία και πόνο σε αρθρώσεις, βαρηκοϊα, διαβήτη και χρόνιο πόνο. Τώρα χρειάζεται οξυγόνο για τη δύσπνοια και βασίζεται σε φροντιστές για καθημερινές δραστηριότητες, όπως να πλύνει τα μαλλιά της.

Αλήθεια: Το Long COVID δεν είναι κατά φαντασίαν, ούτε προκαλείται από πτωχή ψυχική υγεία. Όμως, το Long COVID μπορεί να επηρεάσει την ψυχική σου υγεία.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
'Eρχονται εκλογές
Σπάσιμο δαπάνης: 'Εφτασε το κάλεσμα του ΕΟΠΥΥ προς τους Συνδέσμους Φαρμακευτικών Εταιρειών
Γιατί δεν μπορούμε να αντισταθούμε στα σνακ παρά τον κορεσμό [μελέτη]