Ένα ερευνητικό έργο γονιδιακής θεραπείας για τη θεραπεία του Noonan Syndrome λαμβάνει χρηματοδότηση άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ για επιστήμονες του Γερμανικού Κέντρου Καρδιαγγειακής έρευνας στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου του Γκαίτιγκεν.

Στόχος είναι η ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών για παιδιά με καρδιακές παθήσεις. Οι σπάνιες ασθένειες αποτελούν συχνά μεγάλη πρόκληση για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, καθώς η διάγνωση είναι πολύπλοκη και οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες ή ακόμη και ανύπαρκτες.

Οι σύγχρονες μέθοδοι της ιατρικής ακριβείας επιτρέπουν πλέον την κατανόηση των ασθενειών σε γενετικό επίπεδο και τη στοχευμένη αντιμετώπισή τους. Στο πλαίσιο του κοινού χρηματοδοτικού προγράμματος zukunft.niedersachsen του Υπουργείου Επιστήμης και Πολιτισμού της Κάτω Σαξονίας και του Ιδρύματος  "Volkswagen" επιλέχθηκαν εννέα ιδιαίτερα καινοτόμα ερευνητικά έργα, με συνολική χρηματοδότηση περίπου 13,5 εκατομμύρια ευρώ.

Ένα από αυτά τα έργα υλοποιείται στην Κλινική Καρδιολογίας και Πνευμονολογίας της Πανεπιστημιακής Ιατρικής του Γκέτινγκεν.

Το πρόγραμμα "CRISP-RAS: Testing of CRISPR-based gene therapies for RASopathies" επικεντρώνεται σε παιδιά που πάσχουν από μια σπάνια γενετική νόσο του καρδιακού μυός. Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το σύνδρομο Noonan, μια συγγενής γενετική διαταραχή ανάπτυξης που επηρεάζει πολλά συστήματα του οργανισμού.

Χαρακτηριστικά του είναι τα ιδιαίτερα μορφολογικά γνωρίσματα του προσώπου, το χαμηλό ανάστημα και οι συγγενείς καρδιοπάθειες. Η αιτία βρίσκεται σε γενετικές μεταλλάξεις στο μονοπάτι σηματοδότησης RAS/MAPK signaling pathway, το οποίο παίζει βασικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη λειτουργία των κυττάρων.

Σε ορισμένους ασθενείς εμφανίζεται επίσης σοβαρή Hypertrophic cardiomyopathy, δηλαδή παθολογική πάχυνση του καρδιακού μυός, κυρίως της αριστερής κοιλίας, που δυσκολεύει τη λειτουργία της καρδιάς και μπορεί να οδηγήσει σε απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις ήδη από τη βρεφική ηλικία.

Μέχρι σήμερα οι διαθέσιμες θεραπείες αντιμετωπίζουν κυρίως τα συμπτώματα και όχι την αιτία της νόσου.

Η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να διορθώσει τις γενετικές μεταλλάξεις χρησιμοποιώντας τη μέθοδο CRISPR gene editing, μια τεχνολογία που λειτουργεί σαν "γονιδιακό ψαλίδι" και επιτρέπει την ακριβή τροποποίηση ή επιδιόρθωση συγκεκριμένων τμημάτων του DNA.

Για τον σκοπό αυτό, οι επιστήμονες λαμβάνουν κύτταρα από αίμα ή δέρμα παιδιών που πάσχουν από τη νόσο και τα μετατρέπουν στο εργαστήριο σε Induced pluripotent stem cells (iPS κύτταρα), τα οποία μπορούν να εξελιχθούν σχεδόν σε οποιονδήποτε τύπο κυττάρου του ανθρώπινου σώματος.

Από αυτά δημιουργούνται καρδιακά μυϊκά κύτταρα και μικρά τρισδιάστατα μοντέλα καρδιακού ιστού που αναπαριστούν με μεγάλη ακρίβεια την ασθένεια. Μέσα σε αυτά τα "μικρά μοντέλα καρδιάς" οι ερευνητές μπορούν να μελετήσουν τις επιπτώσεις των γενετικών μεταλλάξεων στον καρδιακό μυ και να δοκιμάσουν νέες γονιδιακές θεραπείες πριν εφαρμοστούν σε ασθενείς.

Η διεπιστημονική ομάδα δοκιμάζει διαφορετικές εκδοχές της τεχνολογίας CRISPR, ώστε να εντοπιστεί η καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση για κάθε γενετική μορφή του συνδρόμου Noonan.

Ορισμένες τεχνικές στοχεύουν στην άμεση διόρθωση των ελαττωματικών τμημάτων του DNA, ενώ άλλες παρεμβαίνουν σε μεταγενέστερο στάδιο, απενεργοποιώντας επιβλαβείς γενετικές οδηγίες.

Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ανάπτυξη μιας εφάπαξ γονιδιακής θεραπείας που θα μπορεί να επιβραδύνει, να σταματήσει ή ακόμη και να αναστρέψει την καρδιοπάθεια.

Παράλληλα, οι στρατηγικές που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο του έργου θα μπορούσαν στο μέλλον να εφαρμοστούν και σε άλλα όργανα που επηρεάζονται από το σύνδρομο Noonan, αλλά και να αποτελέσουν πρότυπο για τη θεραπεία και άλλων σπάνιων γενετικών ασθενειών.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η πρώιμη διάγνωση μειώνει τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού στην Ευρώπη
Σε άνοδο οι θάνατοι από άνοια σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2 [μελέτη]
Εγκαίνια Μονάδας Βραχείας Νοσηλείας στο "Παπαγεωργίου" από τον Άδωνι Γεωργιάδη