Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει περισσότερες από 1 στις 10 γυναίκες με συμπτώματα που περιλαμβάνουν διάφορες μορφές πυελικού πόνου και υπογονιμότητα.
Με αφορμή τον Μάρτιο που είναι διεθνώς καθιερωμένος Μήνας Ευαισθητοποίησης για την Ενδομητρίωση, o Δρ Νικόλαος Μαχαιριώτης, Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α. με εξειδίκευση στην Ενδομητρίωση & την Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική, εξηγεί ότι «δεν υπάρχουν αξιόπιστοι και αποτελεσματικοί μη επεμβατικοί βιοδείκτες για την απεικόνισή της και, ως εκ τούτου, προς το παρόν η διάγνωση της ενδομητρίωσης απαιτεί τεχνικές ενδοκολπικού υπερηχογραφήματος και μαγνητικής τομογραφίας κατά τη χειρουργική επέμβαση και ιστολογική τυποποίηση. Η ανάπτυξη της ενδομητρίωσης περιλαμβάνει την εμφύτευση και τον πολλαπλασιασμό έκτοπων ενδομητρικών κυττάρων, τα οποία πυροδοτούν τοπική και συστηματική φλεγμονή και ίνωση».

Ο ρόλος της χρόνιας φλεγμονής
Ενώ πολλαπλοί γενετικοί, περιβαλλοντικοί και παράγοντες του τρόπου ζωής φαίνεται να επηρεάζουν τη φυσική πορεία της ενδομητρίωσης, η χρόνια φλεγμονή είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα που σχετίζεται με την ανάπτυξη και την εξέλιξη της νόσου.
Γενετική προδιάθεση και επιβαρυντικοί παράγοντες
Γνωρίζουμε πλέον ότι η γενετική προδιάθεση κατέχει κεντρικό ρόλο. Γυναίκες με συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από τη νόσο παρουσιάζουν επταπλάσιο έως δεκαπλάσιο κίνδυνο. Επιπλέον, η πρώιμη εμμηναρχή και οι σύντομοι κύκλοι αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες, καθώς αυξάνουν τη συνολική έκθεση του περιτοναίου σε οιστρογονική διέγερση.
Περιβαλλοντικοί ρύποι και οξειδωτικό στρες
Η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους, όπως οι διοξίνες προκαλεί ενδοκρινικές διαταραχές. Οι ουσίες αυτές δρουν ως ξενο-οιστρογόνα και ενισχύουν τη φλεγμονώδη απόκριση. Το οξειδωτικό στρες αποτελεί,επίσης, σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα.
Η σύνδεση της ενδομητρίωσης με το ανοσοποιητικό σύστημα
Τα δεδομένα δείχνουν περαιτέρω ότι η ενδομητρίωση συνήθως συνυπάρχει με αυτοάνοσα νοσήματα, προσθέτοντας στοιχεία ότι η ανοσολογική δυσλειτουργία πιθανότατα συμβάλλει στην παθογένεση αυτής της διαταραχής. Συγκεκριμένοι έμφυτοι και προσαρμοστικοί παράγοντες του ανοσοποιητικού συστήματος της ενδομητρίωσης δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί και απαιτείται πρόσθετη έρευνα για να διευκρινιστούν οι μηχανιστικές βάσεις αυτής της εξουθενωτικής νόσου.
Αυξημένος κίνδυνος για αυτοάνοσα νοσήματα
Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι γυναίκες με ενδομητρίωση διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν μια σειρά αυτοάνοσων νοσημάτων. Η νέα μελέτη, στην οποία συμμετείχαν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, εντόπισε μια σημαντική γενετική σύνδεση μεταξύ παθήσεων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η κοιλιοκάκη και η σκλήρυνση κατά πλάκας με την ενδομητρίωση. Διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες με ενδομητρίωση έχουν 30-80% αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν αυτοάνοσα νοσήματα. Η ερευνητική ομάδα δήλωσε ότι οι νέες πληροφορίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν «για την αναζήτηση νέων θεραπευτικών οδών που μπορεί να λειτουργήσουν σε αυτές τις παθήσεις». Η ανάλυση υπέδειξε μια πιθανή αιτιώδη σύνδεση μεταξύ ενδομητρίωσης και ρευματοειδούς αρθρίτιδας, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία της μιας πάθησης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη της άλλης.
Η βιολογική βάση των συννοσηροτήτων
Η νέα μελέτη, πρωτοφανούς κλίμακας, εξετάζει όχι μόνο τις κλινικές συσχετίσεις, αλλά και για πρώτη φορά τη βιολογική βάση αυτών των συννοσηροτήτων - μέσω της γενετικής. Εντοπίζει τις παθήσεις που προαναφέρθηκαν ότι συνδέονται σημαντικά με την ενδομητρίωση. Όπως τονίζει o Δρ Νικόλαος Μαχαιριώτης, “Αυτές οι γνώσεις όχι μόνο ενισχύουν την κατανόησή μας για τη σχέση μεταξύ ενδομητρίωσης και ανοσολογικών παθήσεων, αλλά ανοίγουν, επίσης, το δρόμο για καλύτερα στοχευμένες θεραπείες, τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης υπαρχουσών θεραπειών μεταξύ παθήσεων και έγκαιρες παρεμβάσεις. Η έρευνα αυτή είναι σημαντική για την κατανόηση των κοινών βιολογικών μηχανισμών μεταξύ της ενδομητρίωσης και των ανοσολογικών ασθενειών».
Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις και πρόληψη
Αυτή η κατανόηση ανοίγει πρόσθετες δυνατότητες για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένης της επαναχρησιμοποίησης φαρμάκων ή της ανάπτυξης συνδυασμένων θεραπειών για την ενδομητρίωση και τις σχετικές ανοσολογικές παθήσεις. Τα ευρήματα υποδηλώνουν,επίσης, ότι οι γυναίκες με ενδομητρίωση θα πρέπει να παρακολουθούνται στενότερα για την ανάπτυξη ανοσολογικών παθήσεων, καθώς η έγκαιρη ανίχνευση θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα των ασθενών.
Προς μια εξατομικευμένη προσέγγιση της ασθενούς
«Είναι θεμελιώδες να διερευνηθούν πιθανές θεραπευτικές στρατηγικές που θα μπορούσαν ταυτόχρονα να αντιμετωπίσουν την ενδομητρίωση και τις σχετιζόμενες με αυτήν ανοσολογικές παθήσεις», καταλήγει o Δρ Νικόλαος Μαχαιριώτης. Περαιτέρω μελέτες που θα επικεντρώνονται στην αναγνώριση βιοδεικτών, στις κλινικές δοκιμές και στις στοχευμένες θεραπευτικές επιλογές, θα είναι απαραίτητες για να αντιληφθούμε τους γενετικούς μηχανισμούς που θα οδηγήσουν σε εξατομικευμένη προσέγγιση των ασθενών.
More infο:
MK Care - Woman Medical Center, www.mk-care.gr
Τηλ. 213 047 1212, Κολοκοτρώνη 15Α, Χαλάνδρι &
τηλ. 226 205 7344 Οιδίποδος 8, Σχηματάρι
https://www.facebook.com/machairiotisnikolaos.mkcare/
https://www.instagram.com/nikolaosmachairiotis_mkcare/
https://www.tiktok.com/@nikosmachairiotis_mkcare
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Συνάντηση Τσίμαρη με επιστημονικές οδοντιατρικές εταιρείες
To ρόδι ως φάρμακο
Κλινική μελέτη "Άρτεμις" για σπάνια νευρολογική πάθηση