Μέτρια επίπεδα εργασιακής ικανοποίησης και ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την εργασία καταγράφει έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας μεταξύ κλινικών και σχολικών νοσηλευτών.

Οι δεύτεροι, πάντως, αναφέρουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ικανοποίησης σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους που εργάζονται στα δημόσια νοσοκομεία. Σχεδόν ένας στους δύο κλινικούς νοσηλευτές δήλωσε πως επιθυμεί να μετακινηθεί σε σχολείο και επιπλέον ένας στους τρεις το σκέφτεται, ενώ αντίθετα μόνο το 17,4% των σχολικών νοσηλευτών ανέφερε πως θέλει να επιστρέψει σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Τη μελέτη εκπόνησε ο σχολικός νοσηλευτής Σωκράτης Λιάλιας (φωτογραφία), στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με επιβλέποντα τον αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Νοσηλευτικής, Ευάγγελο Φραδέλο.

Η μελέτη

Η εργασιακή ικανοποίηση και η ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την εργασία είναι δύο κρίσιμα στοιχεία που μπορούν να επηρεάσουν το επίπεδο παροχής υγειονομικής περίθαλψης, την απόδοση και την παραγωγικότητα των εργαζομένων, την ευημερία, την εργασιακή κινητικότητα του νοσηλευτικού προσωπικού και τη δέσμευσή τους στον οργανισμό.

Το νοσηλευτικό επάγγελμα αντιμετωπίζει μια σειρά από προκλήσεις που επηρεάζουν αρνητικά την εργασιακή ικανοποίηση και την γενικότερη ποιότητα ζωής των εργαζόμενων. Όπως αναφέρεται, οι κλινικοί νοσηλευτές αντιμετωπίζουν συχνά υψηλό φόρτο εργασίας, απαιτήσεις που σχετίζονται με βάρδιες, συναισθηματική πίεση και αυξημένα επίπεδα στρες, παράγοντες που συνήθως συνδέονται με μέτρια ή μειωμένη εργασιακή ικανοποίηση και ποιότητα επαγγελματικής ζωής.

Αντίθετα, οι σχολικοί νοσηλευτές συχνά εργάζονται σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από πιο προβλέψιμα χρονοδιαγράμματα, αυξημένη αυτονομία και εστίαση στην προληπτική φροντίδα. Ωστόσο, προκλήσεις όπως οι περιορισμένες ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης και η περιορισμένη θεσμική υποστήριξη μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις επαγγελματικές τους εμπειρίες.

Η ποσοτική, συγχρονική, περιγραφική μελέτη έγινε μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Ιανουαρίου 2025 σε δείγμα 165 νοσηλευτών, με σχεδόν ισόποση κατανομή μεταξύ κλινικών (86 ή 52,1%) και σχολικών (79 ή 47,9%) νοσηλευτών. Η πλειονότητα ήταν γυναίκες (128 ή 77,58%) και στη μεγάλη τους πλειοψηφία ανήκαν στην ηλικιακή ομάδα 31 - 40 ετών. Σε ό,τι αφορά το μορφωτικό επίπεδο, το 54,5% του δείγματος κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών.

Στόχος της μελέτης ήταν η αξιολόγηση και η σύγκριση της εργασιακής ικανοποίησης και της σχετιζόμενης με την εργασία ποιότητας ζωής μεταξύ κλινικών και σχολικών νοσηλευτών. Επίσης, ο εντοπισμός παραγόντων που σχετίζονται με την επαγγελματική ευημερία και η καταγραφή της πρόθεσης μετακίνησης από το νοσοκομείο στο σχολείο και αντίστροφα. Ο μελετητής χρησιμοποίησε δύο διεθνώς αναγνωρισμένες κλίμακες αξιολόγησης

  • Την Έρευνα Ικανοποίησης από την Εργασία (Job Satisfaction Survey - JSS). Αποτελείται από 36 στοιχεία που μετρούν εννέα διαστάσεις της εργασιακής ικανοποίησης: αμοιβή, προαγωγή, εποπτεία, πρόσθετες παροχές, ενδεχόμενες ανταμοιβές, συνθήκες λειτουργίας, συνεργάτες, φύση εργασίας και επικοινωνία
  • Την Κλίμακα Ποιότητας Ζωής που Σχετίζεται με την Εργασία (Work-Related Quality of Life – WRQoL). περιλαμβάνει 24 στοιχεία που αξιολογούν έξι τομείς: Ικανοποίηση από την εργασία και την καριέρα, Γενική ευημερία, Διεπαφή σπιτιού-εργασίας, Έλεγχος στην εργασία, Συνθήκες εργασίας και Άγχος στην εργασία.

Αποτελέσματα

Στο σύνολο του δείγματος, καταγράφηκαν μέτρια επίπεδα εργασιακής ικανοποίησης και ποιότητας ζωής μεταξύ των συμμετεχόντων. Οι σχολικοί νοσηλευτές ανέφεραν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα από τους κλινικούς και στις δύο κλίμακες αξιολόγησης, με σκορ 80,03 έναντι 70,09 στην JSS και 131,73 έναντι 117,04 στην WRQoL.

Επιπλέον, οι σχολικοί νοσηλευτές σημείωσαν υψηλότερη βαθμολογία στη γενική ευημερία, την ικανοποίηση από την εργασία και τη σταδιοδρομία, τον έλεγχο στην εργασία, τις συνθήκες εργασίας, το άγχος στην εργασία και τις περισσότερες διαστάσεις της εργασιακής ικανοποίησης. Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στη διεπαφή σπιτιού-εργασίας, την προαγωγή,

Πρόθεση μετακίνησης

Οι διαφορές στα ποσοστά ικανοποίησης αντικατοπτρίζονται και στις απαντήσεις των σχολικών και κλινικών νοσηλευτών, αντίστοιχα, στην ερώτηση αν θα ήθελαν να εργαστούν σε διαφορετικό τομέα από αυτόν που εργάζονται σήμερα.

  • Στους σχολικούς νοσηλευτές, μόλις 17,44% του δείγματος δήλωσε επιθυμία να επιστρέψει στο νοσοκομείο, ενώ σχεδόν 2 στους 3 (61,62%) απάντησαν αρνητικά.
  • Αντίθετα, το 44,3% των κλινικών νοσηλευτών δήλωσε ευθέως ότι θέλει μετακίνηση σε σχολικό περιβάλλον, ενώ άλλο ένα 31,65% εμφανίστηκε να αμφιταλαντεύεται. Μόνο το 24,06% δήλωσαν πως δεν είναι διαθέσιμοι να αλλάξουν τομέα εργασίας, κάτι που σύμφωνα με τον συγγραφέα μπορεί να δικαιολογηθεί ίσως από τα χρόνια εργασιακής εμπειρίας, την ηλικία ή την τοποθεσία εργασίας.

Συμπεράσματα

Ο συγγραφέας αναφέρει πως η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις σε οργανωτικό και πολιτικό επίπεδο, ιδιαίτερα στον κλινικό τομέα, εστιάζοντας στις αποδοχές, τις ευκαιρίες εξέλιξης σταδιοδρομίας και τις συνθήκες εργασίας. Η ενίσχυση αυτών των παραγόντων μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της εργασιακής ικανοποίησης, στη βελτίωση της ποιότητας της επαγγελματικής ζωής και στη μείωση της πρόθεσης μετακίνησης μεταξύ των νοσηλευτών.

Προτείνει η μελλοντική έρευνα να εξετάσει περαιτέρω τους μηχανισμούς που διέπουν τις παρατηρούμενες διαφορές μεταξύ σχολικών και κλινικών νοσηλευτών, ιδιαίτερα τον ρόλο του οργανωτικού κλίματος, του φόρτου εργασίας και της επαγγελματικής αυτονομίας. Απαιτούνται μελέτες που ενσωματώνουν διαχρονικούς σχεδιασμούς για να αποσαφηνιστεί η σχέση μεταξύ της ικανοποίησης από την εργασία, της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την εργασία και της πρόθεσης μετακίνησης. Επιπλέον, συγκριτικές αναλύσεις σε διαφορετικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης ή τομείς απασχόλησης μπορεί να βοηθήσουν στον εντοπισμό δομικών παραγόντων που επηρεάζουν την επαγγελματική ευημερία των νοσηλευτών.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ο Ε.Ε.Σ. τίμησε την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
Οι θεραπείες υπογονιμότητας δεν συνδέονται με επιπλέον κίνδυνο για καρκίνο [μελέτη]
Υγιεινές συνήθειες για κάθε ημέρα