Τι σημαίνει «σύνθετη» ενδομητρίωση, τι προκαλεί, γιατί είναι απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση από εξειδικευμένο χειρουργό, πώς επηρεάζει το τοξικό περιβάλλον και το οξειδωτικό στρες της νόσου την ποιότητα των ωαρίων, ποια είναι η σχέση της ενδομητρίωσης με τη χρόνια φλεγμονή της μήτρας και πώς αυτή εμποδίζει τη φυσιολογική εμφύτευση; Ο Μάρτιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας ευαισθητοποίησης για την ενδομητρίωση, ένα ζήτημα που απασχολεί αρκετές γυναίκες. Στο πλαίσιο αυτό. ζητήσαμε από τον Δρ. Στέφανο Χανδακά MD MBA PhD Μαιευτήρα – Γυναικολόγο, εξειδικευμένο στη χειρουργική αντιμετώπιση σύνθετης ενδομητρίωσης και υπογονιμότητας, Α. Καθηγητή Γυναικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας, Προέδρο και Ιδρυτή της HOPEgenesis να μας απαντήσει σε μία σειρά ερωτημάτων "φωτίζοντας" αυτή τη γυναικολογική πάθηση. 

Τι ορίζουμε ακριβώς ως «σύνθετη» ενδομητρίωση και γιατί διαφέρει από τις απλές μορφές της νόσου;

Η σύνθετη ή βαθιά διηθητική ενδομητρίωση αφορά περιπτώσεις όπου η νόσος δεν περιορίζεται σε μικρές επιφανειακές εστίες στο περιτόναιο, αλλά διεισδύει βαθύτερα στους ιστούς της πυέλου. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστούν σημαντικά όργανα όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το έντερο, η ουροδόχος κύστη ή οι σύνδεσμοι που στηρίζουν τη μήτρα. Συχνά συνοδεύεται από συμφύσεις, δηλαδή ινώδεις ιστούς που δημιουργούνται λόγω χρόνιας φλεγμονής και «κολλούν» μεταξύ τους τα όργανα της πυέλου. Αυτό μπορεί να αλλοιώσει τη φυσιολογική ανατομία και κινητικότητα των οργάνων, επηρεάζοντας τόσο τη λειτουργία τους όσο και τη γονιμότητα της γυναίκας. Για τον λόγο αυτό, η σύνθετη ενδομητρίωση απαιτεί συνήθως πιο εξειδικευμένη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση.

Με ποιους μηχανισμούς η εν τω βάθει ενδομητρίωση προκαλεί ανατομική παραμόρφωση των οργάνων της πυέλου;

Η ενδομητρίωση δημιουργεί ένα χρόνιο φλεγμονώδες περιβάλλον μέσα στην πύελο. Με την πάροδο του χρόνου, η συνεχής φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία συμφύσεων, δηλαδή ινωδών ιστών που συνδέουν μεταξύ τους όργανα τα οποία φυσιολογικά θα έπρεπε να κινούνται ελεύθερα. Οι συμφύσεις αυτές μπορεί να αλλάξουν τη φυσιολογική θέση των ωοθηκών και των σαλπίγγων ή να περιορίσουν την κινητικότητά τους. Επιπλέον, η παρουσία ενδομητριωσικών κύστεων στις ωοθήκες μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία τους. Όλες αυτές οι αλλαγές μπορούν να δυσκολέψουν τη φυσιολογική διαδικασία της γονιμοποίησης και να επηρεάσουν τις πιθανότητες σύλληψης.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση από εξειδικευμένο χειρουργό είναι καθοριστική πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε προσπάθεια σύλληψης;

Η σωστή και έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το πρώτο και ίσως το πιο σημαντικό βήμα στη διαχείριση της ενδομητρίωσης. Δεν έχουν όλες οι μορφές της νόσου την ίδια βαρύτητα ούτε απαιτούν όλες την ίδια θεραπευτική προσέγγιση. Η αξιολόγηση από γυναικολόγο με εμπειρία στην ενδομητρίωση μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση της έκτασης της νόσου, στον εντοπισμό πιθανών συμφύσεων ή κύστεων και στον σχεδιασμό της κατάλληλης στρατηγικής για τη γονιμότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σωστή χειρουργική αντιμετώπιση πριν από προσπάθεια σύλληψης ή εξωσωματικής γονιμοποίησης μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας.

Πώς το τοξικό περιβάλλον και το οξειδωτικό στρες της νόσου επηρεάζουν την ποιότητα των ωαρίων;

Η ενδομητρίωση δημιουργεί ένα φλεγμονώδες μικροπεριβάλλον στην πύελο, το οποίο συχνά συνοδεύεται από αυξημένο οξειδωτικό στρες. Η αυξημένη παρουσία φλεγμονωδών παραγόντων και ελευθέρων ριζών μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών και τη διαδικασία ωρίμανσης των ωαρίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των ωαρίων ή τη φυσιολογική ανάπτυξή τους, γεγονός που μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες επιτυχούς γονιμοποίησης ή εμφύτευσης. Η σωστή αντιμετώπιση της νόσου και η εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση του μικροπεριβάλλοντος των ωοθηκών.

Ποια είναι η σχέση της ενδομητρίωσης με τη χρόνια φλεγμονή της μήτρας και πώς αυτή εμποδίζει τη φυσιολογική εμφύτευση;

Η ενδομητρίωση συνδέεται συχνά με ένα χρόνιο φλεγμονώδες περιβάλλον στο ενδομήτριο, δηλαδή στο εσωτερικό της μήτρας. Η φλεγμονή αυτή μπορεί να επηρεάσει τη δεκτικότητα της μήτρας, δηλαδή την ικανότητά της να υποδεχθεί και να υποστηρίξει την εμφύτευση ενός εμβρύου.

Όταν το ενδομήτριο βρίσκεται σε φλεγμονώδη κατάσταση, μπορεί να επηρεαστεί η διαδικασία επικοινωνίας μεταξύ εμβρύου και μήτρας που είναι απαραίτητη για την εμφύτευση. Με τη σωστή θεραπευτική προσέγγιση και τη συνολική αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης, το περιβάλλον της μήτρας μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά και να αυξηθούν οι πιθανότητες επιτυχούς εμφύτευσης.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εφαρμογή σε smartphone κατά της πρόωρης εκσπερμάτισης
Ποια είναι τα οφέλη του τσαγιού Matcha
Lavipharm: Εκτίναξη 49% στα EBITDA το 2025, στα 15,47 εκατ.ευρώ