Μαρία Μελισσηνού Νοσηλεύτρια, MSc,PhD ©

Ένα μήνυμα, μια ειδοποίηση, ένα like. Η καθημερινότητά μας διακόπτεται συνεχώς από μικρά ψηφιακά «καμπανάκια» που διεκδικούν την προσοχή μας. Αν και αυτά τα ερεθίσματα φαίνονται αθώα, η συσσωρευτική τους επίδραση στην ψυχική υγεία του ανθρώπου είναι σημαντική.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι σχεδιασμένος για συνεχή εναλλαγή προσοχής. Κάθε ειδοποίηση ενεργοποιεί έναν μικρό κύκλο εγρήγορσης, αυξάνοντας τα επίπεδα στρες και μειώνοντας την ικανότητα συγκέντρωσης. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η διαρκής διακοπή οδηγεί σε πνευματική κόπωση, ευερεθιστότητα και αίσθημα διάσπασης προσοχής.

Παράλληλα, δημιουργείται μια λιγότερο εμφανής αλλά εξίσου σημαντική επιβάρυνση: η ανάγκη για άμεση ανταπόκριση. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι πρέπει να είναι συνεχώς διαθέσιμοι, γεγονός που περιορίζει τον προσωπικό χρόνο και δυσκολεύει την ουσιαστική ξεκούραση.

Στην κλινική πράξη, παρατηρούμε όλο και συχνότερα άτομα που δυσκολεύονται να «αποσυνδεθούν» από τα κινητά τους, ακόμη και όταν το επιθυμούν. Η συνεχής σύνδεση μετατρέπεται σταδιακά σε μια μορφή ψυχικής επιβάρυνσης που δεν γίνεται πάντα άμεσα αντιληπτή.

Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη;

Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο:

  • Απενεργοποίηση μη απαραίτητων ειδοποιήσεων
  • Καθορισμός συγκεκριμένων χρονικών στιγμών για έλεγχο του κινητού
  • Δημιουργία «ζωνών χωρίς οθόνες» μέσα στην ημέρα

Η τεχνολογία είναι ένα πολύτιμο εργαλείο αρκεί να τη χρησιμοποιούμε εμείς και όχι να μας χρησιμοποιεί εκείνη. Η φροντίδα της ψυχικής υγείας στην ψηφιακή εποχή ξεκινά από την επαναφορά του ελέγχου στην προσοχή μας.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  1. Upshaw JD, Shields GS, Judah MR, Zabelina DL. Electrophysiological effects of smartphone notifications on cognitive control following a brief mindfulness induction. Biol Psychol. 2024 Jan;185:108725. doi: 10.1016/j.biopsycho.2023.108725. Epub 2023 Nov 21. PMID: 37993083.
  2. Morrison LG, Hargood C, Pejovic V, Geraghty AW, Lloyd S, Goodman N, Michaelides DT, Weston A, Musolesi M, Weal MJ, Yardley L. The Effect of Timing and Frequency of Push Notifications on Usage of a Smartphone-Based Stress Management Intervention: An Exploratory Trial. PLoS One. 2017 Jan 3;12(1):e0169162. doi: 10.1371/journal.pone.0169162. Erratum in: PLoS One. 2018 May 22;13(5):e0198008. 
  3. Kim SK, Kim SY, Kang HB. An Analysis of the Effects of Smartphone Push Notifications on Task Performance with regard to Smartphone Overuse Using ERP. Comput Intell Neurosci. 2016;2016:5718580. doi: 10.1155/2016/5718580. Epub 2016 Jun 5. 
  4. Lee Y.-K., Chang C.-T., Lin Y., Cheng Z.-H. The dark side of smartphone usage: psychological traits, compulsive behavior and technostress. Computers in Human Behavior. 2014;31(1):373–383. doi: 10.1016/j.chb.2013.10.047.
  5. Lee Y., Lin W., King J., Ko L., Huang Y., Cherng F. An EEG-based approach for evaluating audio notifications under ambient sounds. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI '14); 2014; Toronto, Canada. ACM; pp. 3817–3826.

 

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η μαγεία του κινηματογράφου κοντά στα νοσηλευόμενα παιδιά
ΕΛΣΤΑΤ: Αύξηση του πληθυσμού που είναι σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικό αποκλεισμό [πίνακας]
Παχυσαρκία: Μείωση τιμής Wegovy® 1,7mg & Wegovy® 2,4mg [πίνακας]