Δύο στους τρεις ενήλικες (ηλικίας 18 έως 30 ετών) έχουν βιώσει τουλάχιστον ένα τραυματικό ή εξαιρετικά αγχωτικό συμβάν κατά την παιδική τους ηλικία, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που καλύπτει την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), την Ισλανδία και τη Νορβηγία.

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το 40% όλων των ενηλίκων στην Ευρώπη έχουν βιώσει τουλάχιστον ένα ανεπιθύμητο συμβάν στην παιδική ηλικία.

Μεταξύ των νέων που έχουν πληγεί, το 23% έχει βιώσει τέσσερις ή περισσότερες αρνητικές εμπειρίες, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν σοβαρές συνέπειες στην ψυχική και σωματική τους υγεία, την εκπαίδευση, την κοινωνική τους κατάσταση και τη συμπεριφορά τους.

«Αυτό που συχνά παραβλέπεται είναι το πόσο διαδεδομένο είναι αυτό. Δεν μιλάμε για μια μικρή, άτυχη μειονότητα», λέει η Δρ. Νατάσα Αζοπάρντι-Μουσκάτ, Διευθύντρια Συστημάτων Υγείας του ΠΟΥ/Ευρώπης.

Τι είναι μια «δυσμενής εμπειρία παιδικής ηλικίας» (ΔΕΠΑ);

Αυτές είναι εμπειρίες που συνδέονται με κακοποίηση, παραμέληση, οικογενειακή δυσλειτουργία ή έκθεση σε βία.

Στην έρευνα, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και διεξήχθη σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο John Moores του Λίβερπουλ, συμμετείχαν 26.700 άτομα και εξετάστηκαν την περίοδο μεταξύ Νοεμβρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026.

Η έκθεση σημειώνει ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αύξησης κατά 21% των ψυχικών διαταραχών στις χώρες του ΟΟΣΑ τα τελευταία 20 χρόνια.

Σήμερα, ένας στους πέντε Ευρωπαίους πάσχει από ψυχικές διαταραχές.

Ποιος επηρεάζεται περισσότερο;

Ο χωρισμός ή ο θάνατος των γονέων - που επηρεάζει όλες τις κοινωνικές ομάδες - είναι η πιο κοινή μορφή τραυματικής εμπειρίας, όπως αναφέρθηκε από το 39% των ερωτηθέντων.

Οικονομικοί, κοινωνικοί και σχετιζόμενοι με το φύλο παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο στις τραυματικές εμπειρίες: εδώ επηρεάζονται περισσότερο νεαρές γυναίκες, άτομα που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες ή είναι μετανάστες, καθώς και άτομα που βίωσαν σοβαρή υλική στέρηση κατά την παιδική ηλικία.

Το 33% των νεαρών γυναικών αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση, σε σύγκριση με το 25% των νεαρών ανδρών. Σχεδόν το 52% των νεαρών ενηλίκων από τα φτωχότερα περιβάλλοντα έχουν γίνει μάρτυρες ενδοοικογενειακής βίας κατά την παιδική τους ηλικία.

Δεκαπλάσια πιθανότητα εμπλοκής σε βία

Άγχος, κατάθλιψη, εθισμός, αυτοκτονικές σκέψεις και εκφοβιστικές συμπεριφορές. Η συσσώρευση τραύματος οδηγεί σε χαμηλά επίπεδα την αυτοεκτίμηση, την εμπιστοσύνη και σε ένα ασθενέστερο αίσθημα ότι ανήκουν κάπου.

Περισσότεροι από τα τρία τέταρτα των νεαρών ενηλίκων που ανέφεραν τέσσερις ή περισσότερες αρνητικές εμπειρίες χρειάστηκαν τις υπηρεσίες ψυχολόγου ή ψυχιάτρου τους τελευταίους 12 μήνες, σε σύγκριση με το 37% εκείνων που δεν είχαν βιώσει τέτοια γεγονότα.

Οι νέοι που έχουν υποστεί τις περισσότερες αντιξοότητες έχουν έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να πέσουν θύματα σωματικής βίας και δέκα φορές περισσότερες πιθανότητες να την διαπράξουν οι ίδιοι.

Τι μπορεί να γίνει;

Ο ΠΟΥ καλεί τις δημόσιες υπηρεσίες να υιοθετήσουν μια προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη το τραύμα, διασφαλίζοντας ότι τα συστήματα υγείας, κοινωνικής πρόνοιας, εκπαίδευσης και δικαιοσύνης είναι εξοπλισμένα για να εντοπίζουν και να βοηθούν τα άτομα που έχουν πληγεί από αντιξοότητες στην παιδική ηλικία.

Πηγές:
unric.org/

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Δικαστικό μπλόκο σε αδικαιολόγητες αυξήσεις ασφαλίστρων υγείας
Σαφές και λειτουργικό πλαίσιο
Η έκθεση της εγκύου στον καπνό από πυρκαγιές συνδέεται με αυτισμό [μελέτη]