Μια γαστρονομική πρόταση με μια σύνθεση που περιέχει ελαιόλαδο, λαχανικά και ψάρι μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα από το να προστατεύει την καρδιά. Νέα μεγάλη μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που ακολουθούν μεσογειακή διατροφή είχαν 29% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου από τα άτομα που την ακολουθούν λιγότερο, σύμφωνα με μια νέα ανασκόπηση δεκαετιών έρευνας. Ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου είναι 10 έως 16% χαμηλότερος σε παρόμοιες συγκρίσεις, ενώ τα στοιχεία για τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη είναι πολύ πιο επισφαλή.
Η ανασκόπηση, που δημοσιεύεται στο The Innovation Nutrition, συγκεντρώνει μεγάλες μελέτες και συνδυασμένες αναλύσεις, μερικές από τις οποίες καλύπτουν περισσότερα από 3 εκατομμύρια άτομα, για να διερευνήσει εάν η διατροφή με μεσογειακό τρόπο συμβαδίζει με λιγότερους καρκίνους. Επικεντρώνεται στη διατροφή, η οποια βασίζεται στο ελαιόλαδο, στα δημητριακά ολικής αλέσεως, στα ψάρια και στους ξηρούς καρπούς, στη με λιγότερο κόκκινο κρέας και στα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Οι ερευνητές Ji-Er Zhao και Wen-Qing Li, του Peking University Cancer Hospital & Institute in Beijing, ερεύνησαν τρεις βάσεις δεδομένων για μελέτες που είχαν δημοσιευτεί έως τον Αύγουστο του 2026. Η ετυμηγορία τους είναι καθησυχαστική αλλά ανάμεικτη. Μια προειδοποίηση αππό τους ερευνητές: το 29% αποτελεί σχετική μείωση του κινδύνου και όχι δέσμευση ότι 29 στους 100 ανθρώπους θα αποφύγουν την ασθένεια.
Συνδυασμένες μελέτες συνδέουν τη μεσογειακή διατροφή με τη μείωση του κινδύνου καρκίνου
Αυτή ήταν μια αφηγηματική ανασκόπηση, που σημαίνει ότι οι συγγραφείς στάθμισαν έρευνα που υπήρχε ήδη. Επειδή ένας ολόκληρος τρόπος διατροφής είναι δύσκολο να μετρηθεί, οι μελέτες τον βαθμολογούν, απονέμοντας βαθμούς στην κατανάλωση περισσότερων λαχανικών, ψαριών και ελαιολάδου και λιγότερου κόκκινου κρέατος. Μια υψηλότερη βαθμολογία σημαίνει μια πιο στενή αντιστοίχιση με τη διατροφή.
Σε μια ελληνική μελέτη σε 22.043 ενήλικες, κάθε αύξηση 2 μονάδων στη βαθμολογία συνέβαλε σε 24% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Μια ανάλυση που συνδύασε μελέτες που κάλυπταν περισσότερα από 1,4 εκατομμύρια άτομα διαπίστωσε περίπου 10% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ή θανάτου από καρκίνο σε όσους ακολουθούσαν τη δίαιτα πιο κοντά σε αυτήν σε σύγκριση με όσους την ακολουθούσαν πιο μακριά. Μια μεταγενέστερη ενημέρωση 117 μελετών διαπίστωσε χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο.
Ο καρκίνος του στομάχου και του παχέος εντέρου συνδέονται με τη μεσογειακή διατροφή
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι από τους πιο μελετημένους και αρκετές αναλύσεις υποστηρίζουν αυτό το εύρος από 10 έως 16%. Μία έρευνα διαπίστωσε τη σύνδεση με τον καρκίνο του ορθού, αλλά όχι με τον καρκίνο του παχέος εντέρου από μόνη της. Μια άλλη συνέδεσε την πιο αυστηρή διατροφή με 21% χαμηλότερο κίνδυνο αδενωμάτων, προκαρκινικών όγκων που μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο.
Ο καρκίνος του στομάχου ήταν το κύριο νούμερο, σύμφωνα με μια ανάλυση περισσότερων από 1,3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Κάθε επιπλέον σημείο στη βαθμολογία της διατροφής συνεπαγόταν μείωση του κινδύνου κατά περίπου 5%. Μια ολλανδική μελέτη σε 120.000 άτομα εντόπισε το μοτίβο σε άνδρες και γυναίκες, αλλά στατιστικά ίσχυε μόνο στους άνδρες.
Ο καρκίνος του πνεύμονα έδειξε μια πιο μέτρια σύνδεση, ισχυρότερη σε πρώην καπνιστές. Οι συγγραφείς μιας ανάλυσης υποστήριξαν ότι τα άτομα που σταματούν το κάπνισμα τείνουν να υιοθετούν άλλες υγιεινές συνήθειες, όπως η περισσότερη άσκηση, που λειτουργούν παράλληλα με τη διατροφή. Επειδή το κάπνισμα θολώνει τα δεδομένα, η ανασκόπηση αξιολογεί τα στοιχεία για τους πνεύμονες ως χαμηλής βεβαιότητας.
Ο καρκίνος του μαστού και του προστάτη παρουσίασε μια πιο μπερδεμένη εικόνα. Ο συνολικός κίνδυνος καρκίνου του μαστού έδειξε μια ασθενή, ασυνεπή σύνδεση, αν και φαινόταν πιο σαφής για όγκους που δεν τροφοδοτούνται από οιστρογόνα και σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Μια ελαφρά προστατευτική σύνδεση για τον καρκίνο του προστάτη εξαφανίστηκε όταν μια μεταγενέστερη ενημέρωση πρόσθεσε περισσότερες μελέτες.
Πολλά συστήματα βαθμολόγησης απονέμουν έναν βαθμό στη μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, ωστόσο το αλκοόλ αποτελεί από μόνο του έναν καθιερωμένο παράγοντα κινδύνου για καρκίνο. Σε δύο ευρωπαϊκές μελέτες για τον καρκίνο του μαστού, οι βαθμολογίες που δεν περιλάμβαναν το αλκοόλ έδειξαν μια σαφέστερη σύνδεση με χαμηλότερο κίνδυνο, επομένως η απόδοση της πίστωσης στο κρασί μπορεί να έχει προκαλέσει σύγχυση σε ορισμένα αποτελέσματα.
Κανείς δεν έχει αποδείξει άμεσα ότι η δίαιτα προλαμβάνει τον καρκίνο, αλλά η βιολογία είναι αξιόπιστη. Δοκιμές διαπίστωσαν χαμηλότερους δείκτες φλεγμονής στο αίμα σε άτομα που ακολουθούν τη δίαιτα, ενώ όπως είνα γνωστό η μακροχρόνια φλεγμονή μπορεί να βλάψει το DNA. Το ελαιόλαδο και τα πολύχρωμα προϊόντα παρέχουν αντιοξειδωτικά που περιορίζουν τη βλάβη των κυττάρων, ενώ οι φυτικές ίνες τροφοδοτούν τα βακτήρια του εντέρου που παράγουν μια ουσία που ονομάζεται βουτυρικό οξύ, η οποία μπορεί να έχει αποτελέσματα καταπολέμησης των όγκων στο παχύ έντερο. Τα περισσότερα από αυτά τα στοιχεία προέρχονται από εξετάσεις αίματος, πειράματα σε ζώα και μικρές μελέτες σε ανθρώπους, όχι από διαγνώσεις καρκίνου με την πάροδο του χρόνου.
Να σημειώσουμε ότι οι περισσότερες υποστηρικτικές μελέτες προέρχονται από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολύ λιγότερες έρευνες έχουν δοκιμάσει τη διατροφή σε ασιατικούς ή αφρικανικούς πληθυσμούς, οι οποίοι έχουν διαφορετικά τρόφιμα, γενετικό προφίλ και πρότυπα καρκίνου. Μια δοκιμή στη Σιγκαπούρη την προσάρμοσε με γάλα σόγιας, πίτουρο βρώμης και κεχρί, αλλά μελέτησε τη λιπώδη νόσο του ήπατος, όχι τον καρκίνο.
Οι περισσότερες έρευνες είναι παρατηρητικές, γεγονός που σημαίνει ότι παρακολουθούν τι καταναλώνουν ήδη οι άνθρωποι αντί να αναθέτουν δίαιτες τυχαία, επομένως οι πιο υγιείς άνθρωποι μπορεί να στρέφονται προς αυτό το στυλ διατροφής. Οι δοκιμές που αναθέτουν τυχαία δίαιτες με κύριο αποτέλεσμα τον καρκίνο είναι σπάνιες, εν μέρει λόγω του κόστους και της δυσκολίας να διατηρούνται οι άνθρωποι σε δίαιτα για χρόνια. Ακόμη και οι καλύτερα τεκμηριωμένες συνδέσεις, για τον συνολικό καρκίνο, τον καρκίνο του στομάχου και τον καρκίνο του παχέος εντέρου, κέρδισαν μόνο μέτρια βαθμολογία βεβαιότητας.
Πηγές:
The Innovation Nutrition
Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΕΟΔΥ: Ένας ακόμη θάνατος ασθενούς με λοίμωξη από ιό του Δυτικού Νείλου
Danone: Από τα διαδοχικά διαζύγια στο deal με Εβροφάρμα
Πώς το κάλιο βοηθά με την υπέρταση