Όσοι μεγαλώσαμε προ διαδικτύου, γνωρίζουμε πως το ποδόσφαιρο στην πλατεία ενίοτε γύριζε σε πετροπόλεμο. Στο διαδίκτυο και στα social media δεν ρισκάρεις να επιστρέψεις στο σπίτι με ανοιγμένο κεφάλι, αλλά εκτίθεσαι σε άλλους κινδύνους. Κάθε εποχή έχει τους δικούς της, κάθε συνήθεια ή τεχνολογική εξέλιξη απαιτεί γνώση και εκπαίδευση για ασφαλή χρήση.

Ο δρ Αλέξανδρος Ζ. Σπυρόπουλος (φωτογραφία) διδάσκει το μάθημα "Διαδίκτυο και Κοινωνικά Δίκτυα" στο μεταπτυχιακό "Διδακτική των Επιστημών με Σύγχρονες Τεχνολογίες" του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές είναι κυρίως εκπαιδευτικοί ή απόφοιτοι αντίστοιχων τμημάτων. Διδάσκονται πώς να χρησιμοποιούν τα εργαλεία του διαδικτύου, μεταξύ αυτών τα social media, ώστε να έχουν θετική επίδραση πάνω στους μαθητές τους.

"Δεν ανήκω στην τεχνοφοβική μερίδα της επιστημονικής κοινότητας. Θεωρώ μάλιστα πως το ποτάμι έχει κυλήσει και δεν γυρίζει πίσω", λέει εισαγωγικά στο iatronet.gr, πριν αναλύσει τους λόγους για τους οποίους θεωρεί πως θα αποτύχει στην πράξη το μέτρο της απαγόρευσης πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα κοινωνικά δίκτυα, που ανακοίνωσε η κυβέρνηση τη Μεγάλη Τετάρτη.

"Κατακρίνουμε τα παιδιά μας, σχολιάζοντας στις ιστοσελίδες"...

Τα παιδιά σήμερα γεννήθηκαν, μεγάλωσαν, υπάρχουν και ζουν στο web2, στο διαδίκτυο των αλληλεπιδράσεων. Είναι η εξέλιξη των στατικών ιστοσελίδων του web1, όπου ο αναγνώστης έβλεπε αναρτημένο περιεχόμενο χωρίς δυνατότητα να συμμετάσχει με σχόλιο, και ο προάγγελος του επερχόμενου web3, όταν το ίδιο διαδίκτυο θα «σκέφτεται».

"Στα δικά μας μάτια αυτό μπορεί να φαίνεται παράταιρο, αλλά για τα παιδιά είναι ο πραγματικός κόσμος, γεννήθηκαν μέσα σε αυτό", επισημαίνει ο κ. Σπυρόπουλος, παρατηρώντας παράλληλα πως "οι περισσότεροι γονείς που είναι έτοιμοι να κατακρίνουν τα παιδιά τους, το κάνουν σχολιάζοντας οι ίδιοι μέσα στις ίδιες ιστοσελίδες".

Απέναντι στη δαιμονοποίηση της χρήσης των social media και της μπλε οθόνης από τα παιδιά, ο ίδιος αντιτάσσει την εκπαίδευση για τα οφέλη και τους κινδύνους από τη χρήση τους. "Όπως και σε πολλά άλλα πράγματα, τίποτα δεν είναι μόνο αρνητικό ή μόνο θετικό. Το διαδίκτυο κρύβει αρκετούς κινδύνους, όπως και ο πραγματικός κόσμος, δεν πρέπει να το φοβόμαστε περισσότερο", υποστηρίζει.

Ο εθισμός, η εξάρτηση, η καθιστική ζωή, οι διαταραχές ύπνου, οι διαδικτυακές απάτες, το grooming (χειραγώγηση ανήλικου από ενήλικο που παριστάνει τον ανήλικο, με σεξουαλικά ή άλλα κίνητρα), το sexting, το revenge porn είναι υπαρκτές απειλές. Από την άλλη μεριά, τα social media αύξησαν την κοινωνικοποίηση των εφήβων, αναδιαμόρφωσαν το φλερτ, ενίσχυσαν τη συμμετοχή σε κοινωνικά ζητήματα, ενώ παρείχαν εύκολη πρόσβαση και σε εκπαιδευτικό περιεχόμενο, μέσω διάσημων influencers που παράγουν και μοιράζονται εκλαϊκευμένη επιστήμη.

"Βασική αρχή είναι πως ό,τι υπάρχει στο διαδίκτυο μένει για πάντα, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει στον φυσικό κόσμο. Αυτό που λέγεται ψηφιακή ταυτότητα του καθενός δίνει μια ειδική βαρύτητα στα πράγματα, είναι το αποτύπωμα που αφήνουμε. Βλέπουμε ότι αλλάζει το βλέμμα των εφήβων όταν τους το εξηγούμε", σημειώνει ο κ. Σπυρόπουλος, ο οποίος μέσω της εθελοντικής ομάδας SafeMed360, από κοινού με την Όλγα Τζέτζη και τον Ιωάννη Κουσιούμη, επισκέπτονται σχολεία και άλλες δομές, ενημερώνοντας για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου.

Γιατί πιστεύω πως η απαγόρευση θα αποτύχει

Ο δρ Σπυρόπουλος εκτιμά πως το μέτρο που ανακοίνωσε η κυβέρνηση θα αποτύχει πλήρως. "Όπως το Σύνταγμα λέει πως η τήρησή του επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, εδώ θα πω πως επαφίεται στη φιλοπονία των γονέων", λέει και εξηγεί: "Δεν ξέρω αν οι γονείς είναι έτοιμοι και διατεθειμένοι, εκεί που έχουν ‘παρκάρει’ τα παιδιά τους μπροστά από τις μπλε οθόνες, να πάρουν πρωτοβουλία ώστε να τα ‘ξεπαρκάρουν’".

Ο ίδιος παραπέμπει στις εικόνες που μπορεί να δει οποιοσδήποτε σε ένα εστιατόριο, όπου όλα τα παιδιά κάτω των 15 ετών είναι "κολλημένα" μπροστά στην οθόνη και περιγράφει μια παγιωμένη κατάσταση που βολεύει τους γονείς. "Τα παιδιά παραδίδονται στις οθόνες από τους γονείς τους. Αυτό ξεκινάει από τις μικρές ηλικίες, όπου για κάποιο λόγο ο γονιός θαυμάζει τον τρόπο που χειρίζεται το παιδί του τις ψηφιακές συσκευές και ταυτόχρονα ξεκινάει ο εθισμός, που βολεύει πολύ τον γονέα. Οπότε πιστεύω πως το μέτρο θα αποτύχει, γιατί οι γονείς είναι οι πρώτοι που δεν θέλουν να παιδιά να φύγουν από τις οθόνες, κι έχω κραταιά πεποίθηση σε αυτό".

Υπάρχει "συνταγή" ορθής χρήσης;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν μπορεί να είναι ίδια για όλους, ωστόσο υπάρχουν ορθές πρακτικές που μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες κάθε περίπτωσης. "Αν η οθόνη βρίσκεται σε δημόσια θέα μέσα στο σπίτι και όχι σε κλειστά δωμάτια πίσω από κλειστές πόρτες, αν το παιδί έχει κι άλλες δραστηριότητες, όπως αθλητικές, έξω από το σπίτι σε μέρη όπου δεν υπάρχουν οθόνες, αν ο γονιός κάνει πράγματα μαζί με το παιδί στο διαδίκτυο, π.χ. βλέπει μαζί του αστεία βίντεο και reels όσο είναι μικρό, πριν φτάσει στην εφηβική ηλικία, αυτές οι σωστές πρακτικές σίγουρα θα στήσουν πιο ισχυρούς χαρακτήρες που θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στους κινδύνους του διαδικτύου και να ωφεληθούν από τα θετικά που μπορεί να τους προσφέρει", σημειώνει, και διερωτάται: "Άλλωστε, πώς μπορούμε να απαγορεύσουμε κάτι που το κάνουμε εμείς οι ίδιοι; ξέρετε, τα περισσότερα πράγματα διδάσκονται από το παράδειγμα".

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΕΟΔΥ: 3 θάνατοι ασθενών με CoViD - Υποχωρούν νοσηλείες και θετικότητα
Όμιλος Επιχειρήσεων Σαρακάκη & Kinsen: Πασχαλινό Bazaar 2026 με την ΕΛΕΠΑΠ και το Make-a-Wish
Γιατί τα παιδιά στην Ολλανδία θεωρούνται τα πιο ευτυχισμένα στον κόσμο