Τα ερυθρά αιμοσφαίρια επηρεάζουν τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων περισσότερο απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Ερευνητές από το γερμανικό κέτντρο για την καρδιαγγειακή έρευνα έδειξαν ότι τα μόνιμα αυξημένα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου μπορούν να προκαλέσουν απρόσμενες αντιδράσεις στο τοίχωμα των αγγείων.
Το μονοξείδιο του αζώτου θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες του αγγειακού συστήματος. Διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, μειώνει την αρτηριακή πίεση και προστατεύει το αγγειακό τοίχωμα. Ωστόσο, ερευνητές από το Μάιντς, τη Φρανκφούρτη και τη Χαϊδελβέργη έδειξαν ότι τα χρόνια αυξημένα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου μπορεί να οδηγήσουν και σε ανεπιθύμητες αντιρροπιστικές αντιδράσεις. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Redox Biology".
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Εκτός από τη μεταφορά οξυγόνου, παράγουν επίσης μονοξείδιο του αζώτου. Οι επιστήμονες μελέτησαν ποντίκια στα οποία έλειπε από τα ερυθρά αιμοσφαίρια το ένζυμο αργινάση-1. Έτσι, υπήρχε περισσότερη αργινίνη διαθέσιμη για την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου.
Τα ζώα εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα νιτρωδών στο αίμα και χαμηλότερη μέση και διαστολική αρτηριακή πίεση. Παρ’ όλα αυτά, το αγγειακό τοίχωμα χαλάρωνε δυσκολότερα, παρά τα αυξημένα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου. Τόσο τα μεγάλα αγγεία όσο και οι μικρές αρτηρίες αντίστασης ανταποκρίνονταν ασθενέστερα στην ακετυλοχολίνη, έναν σημαντικό παράγοντα που προκαλεί αγγειοδιαστολή μέσω του ενδοθηλίου.
Οι ερευνητές εντόπισαν ως αιτία μια αντιρροπιστική αντίδραση στα ενδοθηλιακά κύτταρα, δηλαδή στα κύτταρα που καλύπτουν το εσωτερικό των αγγείων. Εκεί παρατηρήθηκε αυξημένη παραγωγή του ενζύμου GSNOR, το οποίο αφαιρεί τις λεγόμενες S-νιτροζυλιώσεις από τις πρωτεΐνες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την τροποποίηση σημαντικών σηματοδοτικών μηχανισμών που ρυθμίζουν τη λειτουργία των αγγείων.
Η επικεφαλής της μελέτης, Katrin Schäfer από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μάιντς, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως τα χρόνια αυξημένα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου προκαλούν πολύπλοκους μηχανισμούς προσαρμογής στα αγγεία και ότι περισσότερο μονοξείδιο του αζώτου δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη αγγειακή λειτουργία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η διαταραγμένη αγγειοδιαστολή βελτιώθηκε όταν αναστάλθηκε το GSNOR, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αλλαγές αυτές ίσως είναι αναστρέψιμες.
Η μελέτη διευρύνει την κατανόησή μας για τον τρόπο με τον οποίο τα ερυθρά αιμοσφαίρια επηρεάζουν τη λειτουργία των αγγείων και για το πόσο λεπτά ρυθμίζεται το μονοξείδιο του αζώτου στο κυκλοφορικό σύστημα.
Τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να αποδειχθούν σημαντικά για παθήσεις που σχετίζονται με δυσλειτουργία των αγγείων και διαταραχές του μεταβολισμού του μονοξειδίου του αζώτου.
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εθισμός στα social media: Τι πρέπει να ξέρετε
1,2 δισ. άνθρωποι πάσχουν από ψυχικές διαταραχές
Ποδήλατο για βελτιωμένη υγεία εγκεφάλου και ευεξία [επισκόπηση]