Ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης αποτελεί μια συχνή διαταραχή που παρουσιάζεται συνήθως μετά τον 6ο μήνα της κύησης. Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), ο « διαβήτης της κύησης είναι μια διαταραχή της ανοχής στη γλυκόζη η οποία οδηγεί σε υπεργλυκαιμία και διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της κύησης».

Σακχαρώδης διαβήτης κύησης: Παθοφυσιολογία και διάγνωση

Όπως και στους άλλους τύπους διαβήτη, ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης χαρακτηρίζεται από την αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία), μια κατάσταση που, αν δεν ελεγχθεί, μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές στην κύηση και στον τοκετό, δυνητικά  επικίνδυνες τόσο για τη μητέρα, όσο και για το έμβρυο. Κατά την εγκυμοσύνη αυξάνονται ορμόνες όπως η ανθρώπινη πλακουντιακή λακτογόνος (hPL), η κορτζιλόλη, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη που προκαλούν  ινσουλινοαντίσταση, δηλαδή μειώνουν την αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης.

Στον προγεννητικό έλεγχο, η τιμή της γλυκόζης μετά από νηστεία 12 ωρών, πρέπει να είναι κάτω από 92 mg/dL. Αν είναι πάνω από 126 mg/dL, τίθεται διάγνωση διαβήτη τύπου 2. Σε περίπτωση κύησης, τιμές άνω των 92 mg/dL είναι ενδεικτικές διαβήτη κύησης.Αν οι αρχικές τιμές είναι φυσιολογικές, πραγματοποιείται δοκιμασία ανοχής γλυκόζης μεταξύ 24ης και 28ης εβδομάδας κύησης (δηλαδή στο δεύτερο τρίμηνο κύησης).

Η δοκιμασία ανοχής γλυκόζης (OGTT), γνωστή ως«καμπύλη σακχάρου»πραγματοποιείται πριν, 1 ώρα και 2 ώρες μετά τη λήψη 75 γρ. γλυκόζης. Σύμφωνα με τα διαγνωστικά όρια, οι τιμές διάγνωσης διαβήτηείναι:

  • Νηστείας ≥ 92 mg/dL
  • 1 ώρα ≥ 180 mg/dL
  • 2 ώρες ≥ 153 mg/dL

Όλες οι γυναίκες μπορούν να εμφανίσουν διαβήτη κύησης, ωστόσο πιο εντατικός έλεγχος κατά τη διάρκεια της κύησης προτείνεται κυρίως σε αυτές που παρουσιάζουν τα εξής χαρακτηριστικά:

  • παχυσαρκία
  • ηλικία άνω των 35 ετών
  • οικογενειακό ιστορικό διαβήτη (π.χ. γονέας με διαβήτη)
  • ατομικό ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη της κύησης
  • προηγούμενο νεογνό με βάρος >4 κιλά

Τα συμπτώματα του σακχαρώδη διαβήτη κύησης

Τα συμπτώματα του διαβήτη κύησης δεν είναι ιδιαίτερα εμφανή και τις πιο πολλές φορές η διάγνωση πραγματοποιείται μέσω των τακτικών αιματολογικών ελέγχων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της κύησης. Ωστόσο τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι η αυξημένη δίψα, η συχνή ανάγκη για ούρηση, ηξηροστομία και η κόπωση που δεν υποχωρεί.

Κίνδυνοι για τη μητέρα και το έμβρυο

Αν ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης παραμείνει αρρύθμιστος, αυξάνεται η πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών για τη μητέρα και το έμβρυο. Πιο συγκεκριμένα η μητέρα κινδυνεύει από προεκλαμψία,αυξημένη πιθανότητα καισαρικής τομής, μελλοντικό σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 καθώς και καρδιομεταβολικά νοσήματα.

Το έμβρυο/νεογνό κινδυνεύει από μακροσωμία (λόγω υπερινσουλιναιμίας εμβρύου), ίκτερο, νεογνική υπογλυκαιμία,αναπνευστική δυσχέρεια και αυξημένες πιθανότητες για παχυσαρκία και διαβήτη αργότερα.

Ρύθμιση σακχαρώδη διαβήτη κύησης: Ο ρόλος της διατροφής και της άσκησης

Στις περισσότερες περιπτώσεις μια ισορροπημένη διατροφήμπορεί να βοηθήσει με τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, με κύριο χαρακτηριστικό τον περιορισμό και την ελεγχόμενη ποσότητα υδατανθράκων. Τα γεύματα πρέπει να είναι συχνά και τακτικά κατά τη διάρκεια της ημέρας προκειμένου να  αποφεύγονται μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές του σακχάρου. Επίσης και η τακτική, ήπια άσκηση  συμβάλλει στη μείωση της ινσουλινοαντίστασης και στη βελτίωση της γλυκαιμίας.

Αν τα μέτρα αυτά δεν είναι αρκετά, το επόμενο βήμα είναι η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, συνήθως με λήψη ινσουλίνης. Η χορήγηση της ινσουλίνης θεωρείται απόλυτα ασφαλής, καθώς η ορμόνη δεν διαπερνά τον πλακούντα.

Παρακολούθηση μετά τον τοκετό

Αμέσως μετά τον τοκετό, μητέρα και νεογνό παρακολουθούνται σταθερά λόγω του διαβήτη κύησης. Το νεογνό αν διαγνωστεί με υπογλυκαιμία χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση τις πρώτες ώρες που ακολουθούν τη γέννηση.

Για τη μητέρα συνήθως οι τιμές γλυκόζης μετά τη γέννηση επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα, όμως ο κίνδυνος ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον,παραμένει αυξημένος.

ΠΟΥ: Οι πρώτες παγκόσμιες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση του διαβήτη κατά την εγκυμοσύνη

Αναγνωρίζοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δημοσίευσε το 2025 τις πρώτες παγκόσμιες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση του διαβήτη κατά την εγκυμοσύνη, μια πάθηση που επηρεάζει περίπου μία στις έξι εγκυμοσύνες. Ο ΠΟΥ έχει εκδώσει εδώ και καιρό οδηγίες για τον διαβήτη και την εγκυμοσύνη ξεχωριστά, τώρα όμως  είναι η πρώτη φορά που εκδίδεται ένα συγκεκριμένο μοντέλο φροντίδας αποκλειστικά για τη διαχείριση του διαβήτη στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Οι επιστημονικές αυτές οδηγίες παρέχουν σαφείς και τεκμηριωμένες στρατηγικές για την παροχή υψηλής ποιότητας φροντίδας, δημιουργώντας συνολικά ένανχρήσιμο οδηγό για την αντιμετώπιση αυτής της αυξανόμενης πρόκλησης για τη δημόσια υγεία.

Οι οδηγίες περιλαμβάνουν 27 βασικές συστάσεις, με έμφαση στα εξής:

  • Εξατομικευμένη φροντίδα:Ειδικές συστάσεις για διατροφή, σωματική δραστηριότητα και στόχους γλυκόζης αίματος.
  • Βέλτιστη παρακολούθηση: Όλες οι γυναίκες με διαβήτη κύησης θα πρέπει να ελέγχουν τακτικά τα επίπεδα σακχάρου, τόσο κατά τις επισκέψεις σε δομές υγείας, όσο και στο σπίτι.
  • Εξατομικευμένη θεραπεία: Συγκεκριμένα θεραπευτικά σχήματα για διαβήτη τύπου 1, τύπου 2 και διαβήτη κύησης όταν απαιτείται φαρμακευτική αγωγή.
  • Συνεχής ιατρική υποστήριξη: Πολυεπιστημονική φροντίδα για γυναίκες με προϋπάρχοντα διαβήτη.

O διαβήτης κύησης δεν σημαίνει απαραίτητα πως η εγκυμοσύνη θα παρουσιάσει επιπλοκές,σηματοδοτεί όμως την ανάγκη γιαεντατικότερη ιατρική παρακολούθηση. Σήμερα οι κυήσεις υψηλού κινδύνου, όπως όλες οι περιπτώσεις κυήσεων υψηλού κινδύνου, αντιμετωπίζονται από γυναικολόγους με γνώση και εμπειρία στα ιατρικά αυτά ζητήματα που μπορούν να εγγυηθούν για την ασφάλεια της μητέρας και του νεογνού.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
H DEMO στο Top 3 των πιο ελκυστικών εργοδοτών στην Ελλάδα για το 2026
ECDC: 0,45% η πιθανότητα μετάδοσης κρούσματος Έμπολα στην Ευρώπη έως τις 25 Ιουνίου
Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Πανελλήνιο Σύλλογο Επισκεπτών Υγείας