Ακριβώς 100 χρόνια από την ίδρυσή της, η Ουρολογική Κλινική του νοσοκομείου "Άγιος Δημήτριος" στη Θεσσαλονίκη, η πρώτη και επί 30 χρόνια η μοναδική στη Βόρεια Ελλάδα, παραμένει στην πρωτοπορία της αντιμετώπισης ουρολογικών παθήσεων. Ο σημερινός διευθυντής της, Απόστολος Παπαλάκης (φωτογραφία) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια απειλή που λίγοι συνδέουν με το κάπνισμα: Με τον καρκίνο του προστάτη να παραμένει ο συχνότερος στον ανδρικό πληθυσμό, τα περιστατικά καρκίνου της ουροδόχου κύστης αυξάνονται ραγδαία και στα δύο φύλα, κυρίως στις γυναίκες.
Ο ουρολόγος μιλάει στο iatronet.gr για το χθες, το σήμερα και το αύριο της ενδοουρολογίας και της ουρογεννητικής ογκολογίας, ενώ στέλνει το μήνυμα πως η αιματουρία είναι ένα σύμπτωμα - alert που πρέπει να οδηγήσει στο γιατρό, χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση.
Καρκίνος ουροδόχου κύστης
"Μεγάλο μέρος του κόσμου νομίζει ότι το κάπνισμα προκαλεί μόνο εμφράγματα, βουλώνει αρτηρίες ή κάνει πνευμονοπάθειες. Εκτός από αυτά, είναι με διαφορά η πρώτη αιτία πρόκλησης καρκίνου στην ουροδόχο κύστη", επισημαίνει ο κ. Παπαλάκης, και εξηγεί γιατί τα περιστατικά αυξάνονται τώρα, παρά τη μείωση της καπνιστικής συνήθειας. "Όσοι κάπνιζαν επί δεκαετίες, βλέπουν να βγαίνουν τώρα τα συμπτώματα. Είκοσι χρόνια καπνίσματος μπορούν να φέρουν τη νόσο", παρατηρεί, προσθέτοντας πως η αύξηση των κρουσμάτων παρατηρείται με δυσανάλογο ρυθμό στις γυναίκες. "Είμαι 26 χρόνια ειδικός ουρολόγος και είναι η πρώτη φορά που παρατηρώ αυτό το φαινόμενο: Παλιότερα η αναλογία ήταν 80% στους άνδρες και 20% στις γυναίκες, τώρα πάνε σιγά σιγά να εξισωθούν, κι αυτό αποδίδεται στην αύξηση της καπνιστικής συνήθειας στο γυναικείο φύλο". Η νόσος εκδηλώνεται κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά δεν λείπουν και ασθενείς 40 ως 50 ετών με ιστορικό 20 και πλέον ετών καπνίσματος.
Συμπτώματα και αντιμετώπιση
Το κύριο σύμπτωμα που οδηγεί σε διερεύνηση καρκίνου στην ουροδόχο κύστη είναι η αιματουρία. "Πρόκειται για πραγματικό alarm. Αίμα στα ούρα σημαίνει τρέχω στο γιατρό, και όσοι δεν το κάνουν σκοτώνουν τον εαυτό τους, αυτοκτονούν. Είναι κρίμα", επισημαίνει ο ουρολόγος.
Ο ίδιος διευκρινίζει πως η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης ανήκει στους ουρολόγους, οι οποίοι παραπέμπουν στους ογκολόγους όταν χρειάζεται συστηματική ογκολογική θεραπεία, όπως η χημειοθεραπεία. "Αν ο άνθρωπος είναι τυχερός και έχει επιφανειακό καρκίνο, στο πρώτο στάδιο, και απευθυνθεί άμεσα στον γιατρό, συνήθως προλαβαίνουμε τον όγκο και είναι αντιμετωπίσιμος", σημειώνει. Η αντιμετώπιση γίνεται πρώτα χειρουργικά, με εξαίρεση του όγκου από την κύστη. Στη συνέχεια δίνονται τα φάρμακα πρώτης γραμμής στην κύστη και ακολουθεί παρακολούθηση του ασθενή. "Σε προχωρημένες μορφές, που ο καρκίνος έχει φτάσει να γίνει μυοδιηθητικός, μπορεί να φτάσουμε στο σημείο να αφαιρέσουμε την κύστη και να παραπέμψουμε τον ασθενή στους ογκολόγους για χημειοθεραπείες και περαιτέρω αντιμετώπιση".

Ελάχιστα επεμβατική αντιμετώπιση πέτρας
Η Κλινική καλύπτει όλο το φάσμα των ουρολογικών παθήσεων και αποτελεί μεγάλο κέντρο αντιμετώπισης της λιθίασης, με μεγάλο όγκο περιστατικών, που πλέον αντιμετωπίζονται ενδοουρολογικά. "Μπαίνουμε από την ουρήθρα, με τα εύκαμπτα ουρηθροσκόπια, ανεβαίνουμε στην ουροδόχο κύστη ή και μέσα στο νεφρό, σε όποιο σημείο βρίσκεται η πέτρα, τη βρίσκουμε και με τις νέες τεχνολογίες τη σπάζουμε σε μικρά κομματάκια, τα οποία ‘ψαρεύουμε’ στη συνέχεια με ειδικά baskets", αναφέρει ο κ. Παπαλάκης.
Συνολικά, δέχεται κατά μέσο όρο 5.000 ως 6.000 ασθενών ετησίως και πραγματοποιεί 1.100 - 1.200 χειρουργικές επεμβάσεις, με μεγάλη αύξηση τα τελευταία χρόνια.
Η στελέχωση της Κλινικής με ιατρικό προσωπικό κρίνεται ως ικανοποιητική, με 5 ειδικούς γιατρούς και 7 θέσεις ειδικευόμενων, με λίστα αναμονής για νέους γιατρούς που θέλουν να ειδικευτούν στον "Άγιο Δημήτριο" (φωτογραφία πάνω). "Εκεί που πονάμε, όπως και πολλές άλλες Κλινικές σε ολόκληρο το ΕΣΥ, είναι στο νοσηλευτικό προσωπικό. Οι νοσηλεύτριές μας είναι ηρωίδες, τρέχουν για να προλάβουν", σημειώνει.

Το Δημοτικό νοσοκομείο, μετέπειτα 'Αγιος Δημήτριος στις αρχές του 20ού αιώνα.
Εκατό χρόνια προσφοράς
Στη Θεσσαλονίκη του μεσοπολέμου, λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση της πόλης και τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και με μεγάλο αριθμό προσφύγων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, φτάνει από τη Γαλλία ο πρώτος ουρολόγος, ο Γεώργιος Μανθόπουλος. Με καταγωγή από τις 40 Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης, έχει σπουδάσει Ιατρική στην Αθήνα και έχει λάβει ειδικότητα στην Ουρολογία στο Μονπελιέ, ενώ έχει διατελέσει και αναπληρωτής καθηγητής σε νοσοκομείο του Παρισιού, πριν εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη. "Δεν υπήρχε τότε ειδικότητα ουρολογίας εδώ, τα ουρολογικά περιστατικά αντιμετωπίζονταν από τους γενικούς χειρουργούς", σημειώνει ο κ.Παπαλάκης.
Στο τότε "Δημοτικό" νοσοκομείο, που μετέπειτα ονομάστηκε "Άγιος Δημήτριος" ο Γ. Μανθόπουλος ίδρυσε την πρώτη Ουρολογική Κλινική της πόλης, που παρέμεινε η μοναδική σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα επί τρεις δεκαετίες, μέχρι την ίδρυση δεύτερης, στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο.
"Σε όλη τη διαδρομή ήταν πρωτοπόρος στην παροχή υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες, υιοθετώντας σταδιακά όλες τις νέες εξελίξεις, κυστεοσκόπια, διουρηθρικές τεχνικές, κάθε νέα μέθοδο, ενώ εκπαίδευσε πολλές γενιές νέων ουρολόγων", υπογραμμίζει ο σημερινός διευθυντής της Κλινικής, η οποία γιόρτασε τον πρώτο αιώνα ιστορίας με σειρά επιστημονικών εκδηλώσεων.
Στην έναρξη του δεύτερου αιώνα, ο κ .Παπαλάκης θέτει ως πρώτο στόχο «να είμαστε γεροί, να προσφέρουμε το 110% αυτού που μπορούμε, για το καλό των ασθενών», και ως όραμα τη μελλοντική είσοδο της Κλινικής στη σύγχρονη ρομποτική τεχνολογία. "Είμαστε πολύ καλά εξοπλισμένοι με λέιζερ και σύγχρονα ενδοσόπια, οι τεχνικές που εφαρμόζουμε είναι ελάχιστα επεμβατικές, όμως με τη ρομποτική, τα συστήματα Da Vinci, μπορεί κάποιος να έχει μεγαλύτερη ακρίβεια, καλύτερα αποτελέσματα και μικρότερη νοσηλεία για τον ασθενή", σημειώνει και καταλήγει: "Το κόστος απόκτησης είναι υψηλό, προς το παρόν σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα παρέχεται μόνο από ιδιωτικά κέντρα, αλλά ευελπιστούμε πως θα μειωθεί σταδιακά και θα πάμε προς τα εκεί. Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της σύγχρονης Ουρολογίας".
Προσθέστε το iatronet.gr στο DiscoverΕιδήσεις υγείας σήμερα
Τροφές που ενισχύουν την υγεία του εντέρου
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός διοργανώνει τριήμερη εθελοντική αιμοδοσία στην Κάσο
Η πρώτη στον κόσμο μεταμόσχευση πνεύμονα από HIV-θετικό σε HIV-θετικό