Δύο άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών μπορεί να έχουν παρόμοιο επίπεδο βιολογικής γήρανσης στον εγκέφαλό τους. Αυτό μπορεί να συμβεί επειδή η γήρανση και η μεταβολική υγεία ακολουθούν διαφορετικές οδούς που επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου.

Ενώ είναι γνωστό ότι ο εγκέφαλος αλλάζει καθώς μεγαλώνουμε, νέα έρευνα που ανέλυσε 3.000 απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου, έδειξε ότι μεταβολικά θέματα επηρεάζουν τον εγκέφαλο μέσω διαφορετικής βιολογικής οδού έναντι της γήρανσης.

Οι δύο άξονες δρουν ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, που σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να είναι σχετικά νέος αλλά να έχει αλλαγές στον εγκέφαλο που συνδέονται με κακή μεταβολική υγεία. Αυτές οι αλλαγές από μεταβολικούς παράγοντες, επίσης συνδέονται με τη νοητική επίδοση στον πραγματικό κόσμο.

Άνθρωποι με πιο κακή μεταβολική υγεία προσπαθούσαν περισσότερο σε εργασίες που χρειάζονταν νοητική ευελιξία ή την ικανότητα εναλλαγής μεταξύ απαιτήσεων. Η σχέση ήταν πιο ισχυρή στις γυναίκες.

Ο άξονας γήρανσης επηρεάζει τον εγκέφαλο διαβρώνοντας τη δομική του ακεραιότητα. Αυτό περιλαμβάνει τη λέπτυνση της εξωτερικής στοιβάδας του εγκεφάλου και αγγειακή δυσλειτουργία που επιβραδύνει τη ροή αίματος στα αγγεία. Ο μεταβολικός άξονας δρα διαφορετικά. Αντί για μία κύρια αιτία, έχει πολλούς παράγοντες, όπως το σωματικό βάρος, την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη, που δρουν ταυτόχρονα.  Ως αποτέλεσμα, λιγότερο αίμα φτάνει στον εγκέφαλο.

Για να εντοπιστούν απλοί δείκτες που θα μπορούσαν αξιόπιστα να δείχνουν την υγεία του εγκεφάλου, οι ερευνητές εξέτασαν πρώτα τι πληροφορίες θα μπορούσαν να έχουν για τον εγκέφαλο από βασικές πληροφορίες υγείας. Στη συνέχεια εξέτασαν ποιες μετρήσεις με βάση μαγνητικές τομογραφίες συνδέονται πιο στενά με πλευρές της υγείας του εγκεφάλου.

Συλλέχθηκαν στοιχεία από δύο ομάδες: 597 συμμετέχοντες από το Human Connectome Project–Ageing (HCP–A), ηλικίας 36 έως 100, για να εντοπιστούν τα κύρια βιολογικά μοτίβα που συνδέουν τη σωματική υγεία με την εγκεφαλική, και 3.013 συμμετέχοντες στη UK Biobank, ηλικίας 51 έως 83, για να εξεταστεί αν αυτά τα μοτίβα ισχύουν σε διαφορετική ομάδα ανθρώπων. Στη συνέχεια εφάρμοσαν εξελιγμένο στατιστικό εργαλείο για να εντοπίσουν σχέσεις μεταξύ των στοιχείων του σώματος και του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η εγκεφαλική υγεία δεν διαμορφώνεται μόνο από τη γήρανση αλλά από δύο χωριστούς και ανεξάρτητους άξονες: έναν που συνδέεται με τη γήρανση καθαυτή και έναν δεύτερο που συνδέεται με τη μεταβολική υγεία. Αυτά τα μοτίβα φάνηκαν σε άντρες και γυναίκες. Η γήρανση επηρεάζει διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, ενώ η κακή μεταβολική υγεία κυρίως στοχεύει την παροχή αίματος στον εγκέφαλο.

Σημείωσαν ότι η ανεξάρτητη φύση των δύο αξόνων καθιστά τη μεταβολική υγεία τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου. Αν και ο άνθρωπος δεν μπορεί να σταματήσει τη γήρανση, μπορεί να ελέγξει το βάρος του, τη χοληστερόλη και την αρτηριακή του πίεση για να προστατεύσει τη ροή αίματος στον εγκέφαλο και, με τη σειρά της, την υγεία του.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο PLOS Biology.

Πηγές:
PLOS Biology.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής: Μονιμοποιείται ο θεσμός του προσωπικού βοηθού [νομοσχέδιο]
Είναι κακό που το παιδί μου πιπιλάει τον αντίχειρά του;
ECDC: Πέντε άτομα σε στενή επαφή με τον Γάλλο γιατρό που μολύνθηκε από Έμπολα