Γιατί δύο άνθρωποι που εκτίθενται στους ίδιους παράγοντες κινδύνου μπορεί να εμφανίσουν διαφορετική πορεία της ίδιας καρκινικής νόσου;

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, στην οποία συμμετείχε και το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο, έδειξε σε μελέτη με ποντίκια ότι το γενετικό υπόβαθρο ενός οργανισμού επηρεάζει καθοριστικά την εξέλιξη της καρκινογένεσης.

Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό "Nature", προσφέρουν νέα στοιχεία για τα πρώτα στάδια ανάπτυξης των όγκων και ανοίγουν τον δρόμο για πιο ακριβή, εξατομικευμένη προσέγγιση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες των πανεπιστημίων του Κέιμπριτζ, του Εδιμβούργου και του Γέιλ, σε συνεργασία με το DKFZ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερους από 580 όγκους του ήπατος από τέσσερις γενετικά διαφορετικές σειρές ποντικών. Οι γενετικές διαφορές μεταξύ των τεσσάρων ομάδων ήταν αντίστοιχες με εκείνες που παρατηρούνται μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων στον πληθυσμό.

Όλα τα ζώα ζούσαν υπό ακριβώς ίδιες συνθήκες και εκτέθηκαν στην ίδια καρκινογόνο ουσία. Παρ’ όλα αυτά, η ανάπτυξη των όγκων ακολούθησε διαφορετική πορεία ανάλογα με το γενετικό υπόβαθρο κάθε ομάδας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, παρά τις διαφορετικές διαδρομές με τις οποίες δημιουργήθηκαν οι όγκοι, στο τέλος ενεργοποιήθηκαν οι ίδιοι βασικοί βιολογικοί μηχανισμοί — κυρίως το λεγόμενο μονοπάτι σηματοδότησης MAPK.

Πρόκειται για μια πολύπλοκη αλυσίδα μοριακών σημάτων που ρυθμίζει κρίσιμες λειτουργίες των κυττάρων, όπως η ανάπτυξη και η διαφοροποίησή τους, και παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές μορφές καρκίνου.

Πολλά γνωστά γονίδια που προάγουν την ανάπτυξη καρκίνου, όπως τα BRAF και KRAS, συνδέονται με τη μόνιμη ενεργοποίηση αυτού του μονοπατιού.

Ωστόσο, το γενετικό υπόβαθρο καθόρισε ποιες μεταλλάξεις θα επικρατούσαν, πόσο σταθερό θα παρέμενε το γενετικό υλικό των καρκινικών κυττάρων και πόσο γρήγορα θα εξελισσόταν η νόσος. Οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικές διαφορές στον χρόνο εμφάνισης των όγκων μεταξύ των τεσσάρων ομάδων ποντικών, οι οποίες μάλιστα δεν σχετίζονταν άμεσα με τον αριθμό ή το είδος των γενετικών μεταβολών.

Αξιοσημείωτη ήταν επίσης η παρατήρηση ότι σε μία από τις γενετικές ομάδες αρκούσαν λιγότερες μεταλλάξεις για να μετατραπούν τα κύτταρα σε κακοήθη και να διατηρηθεί η ανάπτυξη του όγκου, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες τρεις ομάδες.

Η μελέτη αποτελεί την πρώτη απόδειξη, υπό αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες, ότι η αλληλεπίδραση ανάμεσα στη γενετική προδιάθεση και στους περιβαλλοντικούς παράγοντες επηρεάζει σε τόσο μεγάλο βαθμό την πορεία ανάπτυξης του καρκίνου.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και σχετικά μικρές διαφορές στο DNA μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις, στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, στη βιολογία του όγκου, και πιθανώς στην ανταπόκριση των ασθενών στις θεραπείες.

"Ο καρκίνος δεν δημιουργείται αποκλειστικά από τυχαία γεγονότα. Παρότι οι όγκοι μπορεί τελικά να παρουσιάζουν κοινά βιολογικά χαρακτηριστικά, η διαδρομή μέχρι εκεί καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ατομικό γενετικό υπόβαθρο", δήλωσε ο Duncan T. Odom από το DKFZ, ένας από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης.

Όπως πρόσθεσε, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεκτίμησης του γενετικού υπόβαθρου στον σχεδιασμό και την ερμηνεία της βιοϊατρικής και μεταφραστικής έρευνας, αποτελώντας ένα ακόμη βήμα προς μια πιο ακριβή και εξατομικευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου στο μέλλον.

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Τριχόπτωση από φάρμακα GLP-1: Πόσο συχνό είναι το φαινόμενο - Τι δείχνουν μελέτες
Στην κορυφή των βάσεων για ακόμη μια χρονιά η Ιατρική και η Νομική του ΕΚΠΑ
Πώς να ενισχύσετε την καρδιά σας