Η περιοδοντίτιδα αποτελεί μία από τις πιο συχνές παθήσεις της στοματικής κοιλότητας και μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στα δόντια, αλλά και στη συνολική υγεία.

Ερευνητές του Ινστιτούτου Fraunhofer ανακάλυψαν μια ουσία που στοχεύει επιλεκτικά τα βακτήρια που προκαλούν την ασθένεια, χωρίς να καταστρέφει τα ωφέλιμα μικρόβια του στόματος. Η τεχνολογία αυτή μετατράπηκε σε προϊόντα στοματικής φροντίδας από τη νεοφυή εταιρεία PerioTrap.

Το ανθρώπινο στοματικό μικροβίωμα φιλοξενεί περισσότερα από 700 διαφορετικά είδη βακτηρίων. Ανάμεσά τους υπάρχουν ορισμένα παθογόνα που μπορούν να προκαλέσουν περιοδοντίτιδα. Τα βακτήρια αυτά εγκαθίστανται κυρίως στην οδοντική πλάκα, κοντά στη γραμμή των ούλων, προκαλώντας αρχικά ουλίτιδα. Σε περίπτωση εξέλιξης της νόσου, μπορεί να προκληθεί χρόνια φλεγμονή, υποχώρηση των ούλων και χαλάρωση των δοντιών.

Παράλληλα, όταν τα βακτήρια περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης παθήσεων όπως ο διαβήτης, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, ακόμη και η νόσος Αλτσχάιμερ.

Τα συμβατικά προϊόντα στοματικής υγιεινής, όπως ορισμένα στοματικά διαλύματα με αλκοόλη ή χλωρεξιδίνη, εξουδετερώνουν μεν τα παθογόνα βακτήρια, αλλά παράλληλα επηρεάζουν και τα ωφέλιμα μικρόβια.

Όταν το μικροβίωμα επανέρχεται μετά τη χρήση τους, τα επιβλαβή βακτήρια, όπως το Porphyromonas gingivalis, συχνά αποκτούν πλεονέκτημα, καθώς αναπτύσσονται ευκολότερα σε φλεγμονώδες περιβάλλον.

Το αποτέλεσμα είναι η διαταραχή της φυσικής ισορροπίας του στόματος – μια κατάσταση γνωστή ως δυσβίωση – και η πιθανή επανεμφάνιση της νόσου.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Fraunhofer για Κυτταρική Θεραπεία και Ανοσολογία (Fraunhofer IZI) στη Χάλε εντόπισαν μια ουσία που εμποδίζει ειδικά την ανάπτυξη των παθογόνων μικροοργανισμών, αφήνοντας ανεπηρέαστα τα υπόλοιπα βακτήρια.

Η ουσία, με την ονομασία Guanidinoethylbenzylamino Imidazopyridine Acetate, δεν σκοτώνει απλώς τα βακτήρια που προκαλούν ουλίτιδα. Αντίθετα, αναστέλλει την ανάπτυξή τους και εμποδίζει την παραγωγή των βλαβερών τους επιδράσεων.

Έτσι, τα υγιή βακτήρια μπορούν να καταλάβουν ξανά τις θέσεις που είχαν καταλάβει τα παθογόνα και να αποκαταστήσουν σταδιακά τη φυσιολογική ισορροπία του στοματικού μικροβιώματος.

Η τεχνολογία προέκυψε από ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή διεθνών συνεργατών. Το 2018 ιδρύθηκε στη Χάλε η εταιρεία PerioTrap Pharmaceuticals GmbH, με στόχο την ανάπτυξη νέων προϊόντων στοματικής φροντίδας.

Σε συνεργασία με το Fraunhofer IZI και το Fraunhofer Ινστιτούτο Μικροδομής Υλικών και Συστημάτων (IMWS) δημιουργήθηκε μια οδοντόκρεμα που βασίζεται στη λογική της προστασίας του μικροβιώματος.

"Το προϊόν λειτουργεί προληπτικά κατά της περιοδοντίτιδας. Παράλληλα, όπως μια συμβατική οδοντόκρεμα, περιέχει καθαριστικούς παράγοντες και φθόριο για την πρόληψη της τερηδόνας», εξηγεί ο δρ. Mirko Buchholz, ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας.

Η ανάπτυξη του προϊόντος απαίτησε πολυετείς δοκιμές, ώστε η δραστική ουσία να πληροί όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις: να εμποδίζει τα επιβλαβή βακτήρια, να μην είναι τοξική, να μην απορροφάται από τον οργανισμό και να μην προκαλεί δυσχρωμίες στα δόντια.

Οι ερευνητές του Fraunhofer IZI μελέτησαν τη δράση της ουσίας μέσω βιοχημικών αναλύσεων και δομικών βιολογικών εξετάσεων, ώστε να βελτιστοποιήσουν τη σύνθεση της οδοντόκρεμας.

Το Fraunhofer IMWS ανέλαβε τον έλεγχο των ιδιοτήτων του προϊόντος, εξετάζοντας την επίδρασή του στα δόντια και στα ούλα με προηγμένες τεχνικές, όπως ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης και χημικές αναλύσεις.

Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τα πρότυπα της Ορθής Εργαστηριακής Πρακτικής (GLP), ένα διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα διασφάλισης ποιότητας για την αξιολόγηση δραστικών ουσιών.

"Δεν δημιουργήσαμε απλώς μια καλή οδοντόκρεμα με μια νέα ουσία, αλλά ένα προϊόν στοματικής φροντίδας ιατρικής ποιότητας", δήλωσε ο καθηγητής Stephan Schilling, επικεφαλής της ομάδας του Fraunhofer IZI.

Επόμενος στόχος: προϊόντα για οδοντιατρεία και κατοικίδια

Η έρευνα συνεχίζεται με την ανάπτυξη ενός ειδικού τζελ για χρήση μετά από επαγγελματικό καθαρισμό δοντιών στο οδοντιατρείο. Το προϊόν στοχεύει στη διατήρηση της υγιούς στοματικής χλωρίδας και στην προστασία των ούλων από παθογόνα βακτήρια.

Παράλληλα, η PerioTrap σχεδιάζει νέα προϊόντα, όπως στοματικό διάλυμα, αλλά και εφαρμογές σε άλλες αγορές.

Στο μέλλον, η τεχνολογία ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ακόμη και για την οδοντική φροντίδα κατοικίδιων ζώων, καθώς οι αιτίες της περιοδοντικής νόσου σε σκύλους και γάτες παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες με εκείνες των ανθρώπων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΙΣΑ: Ζητεί διευκρινιστική εγκύκλιο για αναβολή στράτευσης ιατρών που βρίσκονται σε αναμονή για ειδικότητα
Απώλεια οστικής πυκνότητας στην εμμηνόπαυση: Όσα πρέπει να γνωρίζετε
"Φάντασμα" στα γονίδιά μας: Μυστηριώδης πρόγονος "κρύβεται" στο ανθρώπινο DNA