Το καλοκαίρι είναι συνυφασμένο με την ανεμελιά, τις διακοπές, τις εξόδους με φίλους και φυσικά με την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών. Ένα κοκτέιλ δίπλα στη θάλασσα, ένα ποτήρι κρασί στο ηλιοβασίλεμα ή μια παγωμένη μπύρα μετά το μπάνιο αποτελούν για πολλούς αναπόσπαστο κομμάτι της θερινής εμπειρίας. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εικόνα χαλάρωσης κρύβεται μια πραγματικότητα που συχνά υποτιμάται: το αλκοόλ είναι μια τοξική ουσία, η οποία μπορεί να μετατρέψει μια ευχάριστη εκδρομή σε σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και τη ζωή.

Διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες αιτίες σοβαρών τραυματισμών και θανάτων σε νέους ανθρώπους που ταξιδεύουν. Τα τροχαία ατυχήματα, οι πνιγμοί στη θάλασσα ή στις πισίνες, οι πτώσεις από ύψος, τα ατυχήματα κατά τη διάρκεια θαλάσσιων ή ορεινών δραστηριοτήτων, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα  και οι οξείες βλάβες του ήπατος και το αλκοολικό κώμα αποτελούν τις πιο συχνές και επικίνδυνες επιπλοκές της κατάχρησης αλκοόλ κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή το αίσθημα χαλάρωσης των διακοπών οδηγεί πολλούς ανθρώπους να εγκαταλείπουν τις συνήθεις προφυλάξεις τους. Η υψηλή θερμοκρασία του περιβάλλοντος, η αφυδάτωση, η πολύωρη έκθεση στον ήλιο και οι αυξημένες φυσικές δραστηριότητες ενισχύουν τις επιδράσεις του αλκοόλ στον οργανισμό, καθιστώντας ακόμη και ποσότητες που υπό άλλες συνθήκες φαίνονται «ανεκτές», δυνητικά επικίνδυνες.

Κοινά λάθη που αφορούν την κατανάλωση αλκοόλ κατά τα ταξίδια:

  1. Η υπέρβαση των ασφαλών ορίων κατανάλωσης

Το συχνότερο λάθος είναι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Πολλοί πιστεύουν ότι στις διακοπές «επιτρέπονται οι υπερβολές», όμως ο ανθρώπινος οργανισμός δεν αλλάζει τους βιολογικούς του κανόνες επειδή βρισκόμαστε σε περίοδο αναψυχής.

Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, τα γενικά αποδεκτά όρια χαμηλού κινδύνου είναι έως δύο ποτά ημερησίως για άνδρες κάτω των 65 ετών, έως ένα ποτό ημερησίως για άνδρες ηλικίας 65 ετών και άνω και έως ένα ποτό ημερησίως για όλες τις γυναίκες. Ως μία τυπική μερίδα αλκοόλ θεωρούνται περίπου 355 ml μπύρας με περιεκτικότητα 5%, 148 ml κρασιού με περιεκτικότητα 12% ή 44 ml αποστάγματος με περιεκτικότητα 40%.

Τα όρια αυτά δεν ισχύουν για όλους. Άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όπως ηπατικές ή νεφρικές παθήσεις, σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση ή καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς και όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους πριν καταναλώσουν αλκοόλ. Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και μικρές ποσότητες μπορεί να είναι επιβλαβείς.

  1. Η επιλογή φθηνών και αμφιβόλου ποιότητας ποτών

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές ή σε χώρες με διαφορετικά πρότυπα ελέγχου της αγοράς, αρκετοί καταναλωτές επιλέγουν πολύ φθηνά ή μη πιστοποιημένα αλκοολούχα ποτά. Η επιλογή αυτή μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη.

Η νοθεία των ποτών με μεθανόλη (μεθυλική αλκοόλη), βιομηχανική αλκοόλη ή άλλες τοξικές ουσίες εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε αρκετές περιοχές του κόσμου. Σε αντίθεση με την αιθανόλη που περιέχουν τα κανονικά αλκοολούχα ποτά, η μεθανόλη μεταβολίζεται σε ιδιαίτερα τοξικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη τύφλωση, σοβαρή μεταβολική οξέωση, πολυοργανική ανεπάρκεια και ακόμη και θάνατο.

Παράλληλα, η χρήση ακατάλληλων χρωστικών ουσιών, αρωμάτων ή προσθέτων μπορεί να επιβαρύνει το ήπαρ, τους νεφρούς, το κεντρικό νευρικό σύστημα και το ανοσοποιητικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό συνιστάται η αγορά ποτών μόνο από αξιόπιστες επιχειρήσεις και η αποφυγή προϊόντων άγνωστης προέλευσης ή ύποπτα χαμηλής τιμής.

  1. Η κατανάλωση αλκοόλ με άδειο στομάχι

Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι η κατανάλωση αλκοόλ χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιο γεύμα. Όταν το στομάχι είναι άδειο, η απορρόφηση της αιθανόλης πραγματοποιείται πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα η συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα να αυξάνεται απότομα. Αυτό οδηγεί σε ταχύτερη μέθη, μειωμένα αντανακλαστικά, διαταραχή της κρίσης και μεγαλύτερο κίνδυνο ατυχημάτων.

Η κατανάλωση ενός ελαφρού και ισορροπημένου γεύματος πριν ή κατά τη διάρκεια της λήψης αλκοόλ επιβραδύνει την απορρόφησή του και περιορίζει τις έντονες διακυμάνσεις των επιπέδων αλκοόλ στο αίμα. Αντίθετα, τα πολύ βαριά και λιπαρά γεύματα δεν αποτελούν ιδανική επιλογή, καθώς αυξάνουν την πιθανότητα δυσπεψίας, γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και γαστρεντερικής δυσφορίας, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με υψηλές θερμοκρασίες και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ.

Εξίσου σημαντική είναι και η επαρκής ενυδάτωση. Το αλκοόλ προκαλεί αυξημένη αποβολή υγρών μέσω των νεφρών, γεγονός που ευνοεί την αφυδάτωση. Όταν αυτή συνδυάζεται με ζέστη, έντονη εφίδρωση και έκθεση στον ήλιο, οι πιθανότητες θερμικής εξάντλησης και λιποθυμικών επεισοδίων αυξάνονται σημαντικά.

  1. Οδήγηση, κολύμβηση και αθλητικές δραστηριότητες μετά την κατανάλωση αλκοόλ

Η επίδραση του αλκοόλ στον εγκέφαλο αρχίζει πολύ πριν εμφανιστεί η εικόνα της μέθης. Η κρίση, η αντίληψη των αποστάσεων, ο χρόνος αντίδρασης, ο συντονισμός των κινήσεων και η ικανότητα λήψης αποφάσεων μειώνονται ακόμη και μετά από σχετικά μικρές ποσότητες.

Για τον λόγο αυτό, η οδήγηση μετά την κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων παγκοσμίως. Εάν έχει προηγηθεί κατανάλωση ποτού, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η μετακίνηση με ταξί ή με οδηγό που δεν έχει πιει.

Ο ίδιος κανόνας ισχύει και για το κολύμπι. Πολλοί πνιγμοί κάθε καλοκαίρι σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ, καθώς μειώνεται η ικανότητα αντίληψης του κινδύνου, αυξάνονται οι μυϊκές κράμπες και επιβραδύνονται τα αντανακλαστικά. Αντίστοιχα, θαλάσσια σπορ, ορειβασία, πεζοπορία, ποδηλασία ή οποιαδήποτε δραστηριότητα απαιτεί ισορροπία, συγκέντρωση και ταχεία αντίδραση πρέπει να αποφεύγονται μετά την κατανάλωση αλκοόλ.

  1. Ο ύπνος αμέσως μετά την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ

Μια ιδιαίτερα επικίνδυνη λανθασμένη αντίληψη είναι ότι κάποιος που έχει πιει πολύ «πρέπει απλώς να κοιμηθεί». Στην πραγματικότητα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, μείωση της αναπνευστικής λειτουργίας και εμέτους. Εάν το άτομο βρίσκεται σε βαθύ ύπνο ή έχει χάσει τις αισθήσεις του, υπάρχει κίνδυνος εισρόφησης γαστρικού περιεχομένου και ασφυξίας.

Ιδανικά, μετά από κατανάλωση αλκοόλ θα πρέπει να μεσολαβεί χρονικό διάστημα περίπου δύο ωρών πριν από τον ύπνο, ώστε να έχει ξεκινήσει η διαδικασία μεταβολισμού του αλκοόλ. Σε περιπτώσεις έντονης μέθης, το άτομο δεν πρέπει να μένει μόνο του. Εάν παρουσιάζει δυσκολία στην αφύπνιση, επίμονους εμέτους, αργή ή ακανόνιστη αναπνοή, κυάνωση ή απώλεια συνείδησης, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να πρόκειται για αλκοολικό κώμα.

Το μέτρο είναι ο καλύτερος σύμμαχος των διακοπών

Οι διακοπές έχουν ως στόχο την ξεκούραση, τη χαρά και τη δημιουργία όμορφων αναμνήσεων. Το αλκοόλ, όταν καταναλώνεται με μέτρο και υπευθυνότητα, μπορεί να αποτελέσει μέρος της κοινωνικής ζωής χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την υγεία. Όταν όμως καταναλώνεται ανεξέλεγκτα ή συνδυάζεται με επικίνδυνες δραστηριότητες, υψηλές θερμοκρασίες, αφυδάτωση ή αμφιβόλου ποιότητας ποτά, μετατρέπεται σε σοβαρό παράγοντα κινδύνου.

Η υπεύθυνη κατανάλωση, η επιλογή ασφαλών προϊόντων, η αποφυγή οδήγησης και κολύμβησης μετά το ποτό, η σωστή ενυδάτωση και η τήρηση των ατομικών ορίων αποτελούν τις καλύτερες προϋποθέσεις ώστε οι καλοκαιρινές αποδράσεις να ολοκληρωθούν με ασφάλεια. Γιατί οι πιο όμορφες διακοπές είναι εκείνες από τις οποίες επιστρέφουμε μόνο με ευχάριστες αναμνήσεις.

 

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
230η Αποστολή Κινητών Ιατρικών Μονάδων στους Φούρνους
Δυο θάνατοι από κυκλοσπορίαση στις ΗΠΑ
Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός:  10 βασικές συμβουλές για προστασία μετά από πυρκαγιά