Ερευνητική ομάδα από την Ελβετία και τη Γερμανία μελέτησε για πρώτη φορά τον συνδυασμό θεραπείας με βακτηριοφάγους και μεταμόσχευσης μικροβιώματος του εντέρου για την αντιμετώπιση ασθενών με επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στις συμβατικές θεραπείες.

Τα πρώτα αποτελέσματα από σειρά περιστατικών τριών ασθενών δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό "Nature Microbiology" και αποτελούν τη βάση για τον σχεδιασμό κλινικής μελέτης.

Οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις (rUTI) συγκαταλέγονται στις συχνότερες βακτηριακές λοιμώξεις παγκοσμίως και πλήττουν κυρίως τις γυναίκες. Παρότι τα αντιβιοτικά παραμένουν η βασική θεραπεία, οι συχνές υποτροπές και η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ενισχύουν το ενδιαφέρον για εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η θεραπεία με βακτηριοφάγους.

Οι βακτηριοφάγοι είναι μικροί ιοί που προσβάλλουν στοχευμένα βακτήρια και μπορούν να εξουδετερώσουν ακόμη και πολυανθεκτικά στελέχη.

Επιστήμονες από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Balgrist και το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, το Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κολωνίας, το Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης και το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τις Λοιμώξεις (DZIF) εφάρμοσαν για πρώτη φορά συνδυασμένη θεραπεία με βακτηριοφάγους (PT) και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταμόσχευση κοπρανώδους μικροβιώματος (FMT).

Στόχος ήταν να αντιμετωπιστούν τα βακτηριακά "ρεζερβουάρ" τόσο στο ουροποιητικό όσο και στο έντερο των ασθενών με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις.

Τη μελέτη συντόνισαν η βιολόγος της ιατρικής Dr. Shawna McCallin και ο ουρολόγος Dr. Lorenz Leitner από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Balgrist στη Ζυρίχη.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν επίσης η λοιμωξιολόγος PD Dr. Lena Biehl και η Dr. Annika Y. Claßen από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κολωνίας, καθώς και η καθηγήτρια Dr. Maria Vehreschild από το Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης.

Η νέα θεραπευτική προσέγγιση εφαρμόστηκε σε τρεις γυναίκες με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, οι οποίες δεν είχαν ανταποκριθεί ούτε στα αντιβιοτικά ούτε σε συνήθεις μη αντιβιοτικές θεραπείες. Και στις τρεις ασθενείς είχε ανιχνευθεί, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, το βακτήριο Escherichia coli.

Οι θεραπείες πραγματοποιήθηκαν το χρονικό διάστημα μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου του 2023. Και οι τρεις γυναίκες έλαβαν για οκτώ ημέρες θεραπεία με βακτηριοφάγους, τόσο από το στόμα όσο και ενδοκυστικά, δηλαδή απευθείας στην ουροδόχο κύστη μέσω καθετήρα. Δύο από τις τρεις ασθενείς υποβλήθηκαν στη συνέχεια και σε μεταμόσχευση κοπρανώδους μικροβιώματος στη Γερμανία.

Η λογική πίσω από τη συνδυαστική θεραπεία είναι ότι τα βακτήρια που προκαλούν επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις μπορεί να εγκαθίστανται τόσο στο ουροποιητικό σύστημα όσο και στο έντερο. Τα βακτήρια του εντέρου που επιβιώνουν μετά από αντιβιοτική θεραπεία μπορούν στη συνέχεια να λειτουργούν ως "δεξαμενή" για νέες λοιμώξεις και να εμφανίζουν αυξημένη αντοχή στα αντιβιοτικά.

Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, οι θεραπείες ήταν καλά ανεκτές και δεν προκάλεσαν αισθητές ανεπιθύμητες ενέργειες. Στις δύο ασθενείς που έλαβαν τον συνδυασμό θεραπείας με βακτηριοφάγους και FMT παρατηρήθηκε μακροχρόνια μείωση των ουρολοιμώξεων σε διάστημα δύο ετών.

Η ασθενής που έλαβε μόνο θεραπεία με βακτηριοφάγους παρουσίασε νέες λοιμώξεις, ωστόσο τα συμπτώματα ήταν ηπιότερα. Και στις τρεις γυναίκες αναφέρθηκε σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής, ενώ μειώθηκε αισθητά η ανάγκη για θεραπεία με αντιβιοτικά.

"Τρεις ασθενείς δεν αρκούν για να καθιερωθεί αυτή η νέα θεραπεία, ενώ έλειπε και ομάδα ελέγχου", επισημαίνει η Shawna McCallin. Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη εμπειρία συνέβαλε στη δημιουργία της βάσης για μια κλινική μελέτη που θα εξετάσει συστηματικά την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής προσέγγισης και θα μπορούσε, εφόσον επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα, να ανοίξει τον δρόμο για την ευρύτερη εφαρμογή της.

"Ενώ η θεραπεία με βακτηριοφάγους έχει ως στόχο την εξάλειψη του παθογόνου, η FMT αποσκοπεί στην αποκατάσταση ενός υγιούς μικροβιώματος και, κατ’ επέκταση, στην επίτευξη τόσο άμεσων όσο και μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων", σημειώνει η Lena Biehl από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κολωνίας.

Η κλινική μελέτη αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο του 2027, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος REPhRAME, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος "Horizon Europe".

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πρώτες νευροχειρουργικές επεμβάσεις στο νοσοκομείο της Κω
Η ανακάλυψη Moderna - Merck μπορεί να οδηγήσει σε κύμα εμβολίων κατά του καρκίνου
ΠΟΕΔΗΝ: Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 4 Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ