Νέα μελέτη δείχνει ότι η ακτινοβολία του θύμου αδένα κατά τη θεραπεία του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα μπορεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο απομακρυσμένων μεταστάσεων.

Στη θεραπεία με ακτινοβολία του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα (NSCLC), η προσοχή των γιατρών στρέφεται παραδοσιακά κυρίως στην προστασία της καρδιάς, των πνευμόνων και του οισοφάγου. Ένα άλλο όργανο, όμως, φαίνεται ότι έχει παραμείνει μέχρι σήμερα στο περιθώριο: ο θύμος αδένας.

Νέα μελέτη δείχνει ότι ο θύμος μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό, αλλά μέχρι σήμερα υποτιμημένο, όργανο που θα πρέπει να προστατεύεται κατά την ακτινοθεραπεία.

Ο θύμος είναι το βασικό όργανο όπου πραγματοποιείται η ανάπτυξη και η επιλογή των Τ-λεμφοκυττάρων, δηλαδή κυττάρων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανοσολογική άμυνα. Παρότι με την ηλικία ένα μέρος του λειτουργικού θύμου αντικαθίσταται από λιπώδη ιστό, η παλαιότερη αντίληψη ότι ο θύμος χάνει σχεδόν πλήρως τη σημασία του στην ενήλικη ζωή αμφισβητείται πλέον όλο και περισσότερο.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην ογκολογία, καθώς η ακούσια ακτινοβόληση λειτουργικού θυματικού ιστού ενδέχεται να επηρεάζει την ανοσολογική λειτουργία του οργανισμού.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Vasco Prudente, στο πλαίσιο του προγράμματος Artificial Intelligence in Medicine (AIM) του Mass General Brigham και της Ιατρικής Σχολής του Harvard στη Βοστώνη, σε συνεργασία με τον δρα Simon Bernatz από την Κλινική Ακτινολογίας και Πυρηνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Goethe της Φρανκφούρτης.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Oncology¨".

Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 1.107 ασθενείς με τοπικά προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, προερχόμενους από τρεις ανεξάρτητες ομάδες.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 460 ασθενείς από την τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης ΙΙΙ RTOG-0617, καθώς και δύο ομάδες ασθενών από την καθημερινή κλινική πρακτική: 422 ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χημειοακτινοθεραπεία και 225 ασθενείς που έλαβαν στη συνέχεια και θεραπεία ενοποίησης με δουρβαλουμάμπη (durvalumab).

Οι επιστήμονες ανακατασκεύασαν από τα σχέδια ακτινοθεραπείας τη μέση δόση ακτινοβολίας που δέχθηκε ο θύμος. Παράλληλα, χρησιμοποίησαν ένα προηγουμένως επικυρωμένο μοντέλο βαθιάς μηχανικής μάθησης (deep learning), το οποίο ανέλυσε τις αξονικές τομογραφίες των ασθενών και υπολόγισε έναν απεικονιστικό δείκτη που ονομάζεται «Thymic Health», με στόχο την εκτίμηση της λειτουργικής ακεραιότητας του θύμου.

Τα αποτελέσματα ήταν αξιοσημείωτα συνεπή και στις τρεις ομάδες ασθενών.

Στη μελέτη RTOG-0617, κάθε επιπλέον 1 Gray (Gy) στη μέση δόση ακτινοβολίας του θύμου συνδεόταν στατιστικά με 1,57% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης απομακρυσμένων μεταστάσεων. Η συσχέτιση παρέμενε ακόμη και μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως το στάδιο της νόσου, ο όγκος του όγκου, το ιστορικό καπνίσματος, αλλά και η ακτινοβολία που δέχονταν η καρδιά και οι πνεύμονες.

Παρόμοια ήταν τα ευρήματα και στην ομάδα των ασθενών που είχαν υποβληθεί μόνο σε χημειοακτινοθεραπεία. Εκεί, κάθε επιπλέον Gy στη μέση δόση του θύμου συσχετιζόταν με 1,76% αύξηση του κινδύνου απομακρυσμένων μεταστάσεων.

Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ήταν τα αποτελέσματα στους ασθενείς που έλαβαν στη συνέχεια δουρβαλουμάμπη και στους οποίους είχε διατηρηθεί λειτουργικός θυματικός ιστός. Σε αυτή την ομάδα, κάθε επιπλέον Gy ακτινοβολίας συνδεόταν με 4,21% υψηλότερο κίνδυνο μεταστάσεων.

Τα ευρήματα ανοίγουν ένα νέο πεδίο έρευνας στην ακτινοθεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα. Μέχρι σήμερα, η προστασία του θύμου δεν αποτελούσε συνήθως βασική προτεραιότητα στον σχεδιασμό της ακτινοθεραπείας, σε αντίθεση με την καρδιά, τους πνεύμονες και τον οισοφάγο.

Η μελέτη υποδεικνύει ότι η διατήρηση του λειτουργικού θυματικού ιστού ενδέχεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανοσολογική απόκριση των ασθενών, πιθανώς και σε συνδυασμό με σύγχρονες ανοσοθεραπείες.

Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ουσιαστικά την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση. Τα δεδομένα δείχνουν συσχέτιση μεταξύ της ακτινοβόλησης του θύμου και του κινδύνου μεταστάσεων, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι η ακτινοβολία του θύμου προκαλεί τις μεταστάσεις.

Το επόμενο βήμα θα ήταν να διερευνηθεί σε προοπτικές κλινικές μελέτες κατά πόσο η σκόπιμη προστασία του θύμου κατά την ακτινοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει την ανοσολογική λειτουργία και τελικά την πρόγνωση των ασθενών, χωρίς να επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας απέναντι στον όγκο.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Οδοντίατροι: Θετικός ο πρωθυπουργός για πιθανή επαναφορά του Dentist Pass
Κ. Μητσοτάκης από Κοζάνη: Κεντρική πολιτική προτεραιότητα η ανάταξη των υποδομών του ΕΣΥ
Η μαστογραφία μπορεί να "αποκαλύψει" καρδιαγγειακές παθήσεις