Είτε πρόκειται για ένα στιγμιότυπο από τα γενέθλια ενός παιδιού, μια φωτογραφία από τις διακοπές ή ένα στιγμιότυπο οθόνης κατά τη διάρκεια μιας διάλεξης, πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν τις ψηφιακές καταγραφές ως βοήθημα για τη μνήμη.

Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Binghamton της Νέας Υόρκης, αυτό μπορεί να είναι παραπλανητικό.

Όταν κάποιος χρησιμοποιεί το smartphone του για να φωτογραφίσει κάτι κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερης εμπειρίας, συχνά θυμάται αργότερα λιγότερα από όσα συνέβησαν.

Η ψυχολόγος Sophia Fabrizio και η ερευνητική της ομάδα αποκαλούν το φαινόμενο "Photo-Taking Impairment Effect", δηλαδή "φαινόμενο εξασθένησης της μνήμης λόγω της φωτογράφισης", σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό "Memory & Cognition".

Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο όταν οι άνθρωποι δεν ξαναβλέπουν ποτέ τις ψηφιακές τους φωτογραφίες. "Εφόσον δεν χρησιμοποιείτε ενεργά αυτές τις εικόνες ως σημεία αναφοράς για να ανακαλέσετε λεπτομερώς μια εμπειρία, είναι απίθανο να αποκομίσετε κάποιο όφελος από αυτές", εξηγεί η Fabrizio σε ανακοίνωση του πανεπιστημίου.

Κατά μέσο όρο, τραβάμε περίπου 20 φωτογραφίες την ημέρα, ενώ σε ένα συνηθισμένο smartphone αποθηκεύονται περίπου 2.000 φωτογραφίες.

Οι ερευνητές εξέτασαν, μεταξύ άλλων, πώς επηρεάζει τη μνήμη η ψηφιακή καταγραφή έργων τέχνης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ούτε οι φωτογραφίες ούτε τα στιγμιότυπα οθόνης προσέφεραν πλεονέκτημα σε σύγκριση με την απλή παρατήρηση. Αντίθετα, η ικανότητα των συμμετεχόντων να θυμούνται μειώθηκε. Ακόμη και ο επιπλέον χρόνος παρατήρησης ή οι απλούστερες δυνατότητες φωτογράφισης δεν βελτίωσαν τη μνήμη.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στην εξασθένηση της μνήμης συμβάλλουν διάφοροι παράγοντες. Ο πρώτος είναι η διχασμένη προσοχή, καθώς η φωτογράφιση απαιτεί γνωστικούς πόρους που διαφορετικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εδραίωση της μνήμης.

Ένας δεύτερος παράγοντας είναι η λεγόμενη "γνωστική εξωτερική αποθήκευση": γνωρίζοντας ότι οι πληροφορίες θα αποθηκευτούν εξωτερικά και θα είναι διαθέσιμες αργότερα, ο εγκέφαλος ενδέχεται να μην επενδύει την ίδια προσοχή στην απομνημόνευσή τους. Τέλος, υπάρχει η "αποσύνδεση της προσοχής", δηλαδή η πιθανότητα η ίδια η διαδικασία της φωτογράφισης να δημιουργεί ασυνείδητα μια απόσταση από την εμπειρία.

Υπέρ αυτής της τελευταίας εξήγησης συνηγορεί το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες δυσκολεύονταν περισσότερο να θυμηθούν αν είχαν φωτογραφίσει ένα έργο τέχνης ή αν απλώς το είχαν παρατηρήσει. Ορισμένοι μάλιστα μπέρδευαν ακόμη και τη θέση του έργου μέσα στην έκθεση.

Σύμφωνα με τη μελέτη, επομένως, το έλλειμμα προσοχής φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο το ίδιο το αντικείμενο, αλλά και ολόκληρο το πλαίσιο της εμπειρίας.

Όποιος θέλει να θυμάται καλύτερα ιδιαίτερες εμπειρίες, θα ήταν προτιμότερο να χρησιμοποιεί χαρτί και μολύβι, συμβουλεύει η Fabrizio.

Η γραφή μας αναγκάζει να οργανώνουμε, να επιλέγουμε και να επεξεργαζόμαστε ενεργά τις πληροφορίες. Αυτή η πνευματική προσπάθεια μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργία και την εδραίωση των αναμνήσεων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πόσα πληρώνει το νοσοκομείο "Ευαγγελισμός" για φύλαξη - καθαριότητα
Νέο κεφάλαιο για τις κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες στην Ελλάδα
ΕΟΔΥ: 5 νέοι θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από ιό του Δυτικού Νείλου