Προκαλεί η κατάθλιψη απώλεια μνήμης;

Τα κενά μνήμης, όπως το να ξεχνάτε ραντεβού ή προγραμματισμένες υποχρεώσεις, δεν είναι αναγκαστικά κάτι που χρειάζεται να μας ανησυχήσει. Πολλές φορές μπορεί να είναι ζήτημα στρες, άλλων, πιο πιεστικών ευθυνών, ακόμα και μπερδέματος. Έχει όμως παρατηρηθεί πως είναι συχνά σε ανθρώπους με κατάθλιψη. Το θετικό είναι ότι τα προβλήματα μνήμης που σχετίζονται με την κατάθλιψη δεν θεωρούνται απαραίτητα μόνιμα. Η αντιμετώπιση της κατάθλιψης μπορεί παράλληλα να βοηθήσει και την γνωστική μας λειτουργία.

Η σύνδεση μεταξύ διάθεσης και μνήμης

Οι ερευνητές δυσκολεύονται να διαχωρίσουν πλήρως την αιτία από το αποτέλεσμα στη σχέση κατάθλιψης και μνήμης. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετοί μηχανισμοί που φαίνεται να συνδέουν τις δύο καταστάσεις.

Χημεία του εγκεφάλου

Ο ιππόκαμπος είναι μια περιοχή του εγκεφάλου που παίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη, την μάθηση και την συναισθηματική ρύθμιση. Η κατάθλιψη έχει συσχετιστεί με φλεγμονή και με αλλαγές στη λειτουργία και το μέγεθος του ιππόκαμπου, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάζουν την μνήμη. Η κατάθλιψη μπορεί επίσης να μεταβάλλει την λειτουργία νευροδιαβιβαστών όπως η ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη. Το στρες, ειδικότερα, μπορεί να επηρεάσει το σύστημα ντοπαμίνης και τη λειτουργία του ιππόκαμπου, δυσκολεύοντας ενδεχομένως την δημιουργία και την ανάκληση αναμνήσεων.

Προβλήματα ύπνου

Η αϋπνία και άλλες διαταραχές του ύπνου συνδέονται στενά με την κατάθλιψη. Ο ύπνος και η διάθεση αλληλεπιδρούν και μπορούν να επηρεάσουν την συγκέντρωση και την μνήμη. Όταν δεν κοιμόμαστε καλά, ξυπνάμε με λιγότερη ενέργεια και μειωμένη πνευματική εγρήγορση, ενώ το μυαλό μας μοιάζει θολό. Παράλληλα, τόσο ο ανεπαρκής όσο και ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να εμφανίζονται ως συμπτώματα της κατάθλιψης. Η περιορισμένη διάρκεια ή η κακή ποιότητα ύπνου έχουν επίσης συνδεθεί με δυσκολία ανάκλησης συγκεκριμένων αναμνήσεων. Ορισμένες ενδείξεις δείχνουν ότι η στέρηση ύπνου μπορεί να ενισχύσει την εστίαση σε αρνητικές πληροφορίες και αναμνήσεις.

Στρες και αναμάσημα σκέψεων

Το στρες μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα πληροφοριών που μπορούμε να συγκρατήσουμε και να επεξεργαστούμε προσωρινά. Για παράδειγμα, η μνήμη αυτή χρησιμοποιείται όταν συγκρατούμε έναν αριθμό τηλεφώνου ή μια νοητή λίστα αγορών. Όταν το μυαλό είναι απασχολημένο με κάτι που προκαλεί άγχος, απομένουν λιγότεροι διαθέσιμοι πόροι για συγκέντρωση σε μια συζήτηση ή σε άλλες υποχρεώσεις. Στην κατάθλιψη είναι επίσης συχνό το αναμάσημα σκέψεων, δηλαδή η επίμονη εστίαση σε αρνητικές σκέψεις και αναμνήσεις. Αυτό μπορεί να καταλαμβάνει σημαντικό μέρος της προσοχής και να δυσκολεύει την επεξεργασία άλλων πληροφοριών.

Ποια προβλήματα μνήμης συνδέονται με την κατάθλιψη;

Η θολούρα στον εγκέφαλο, η διάσπαση της προσοχής και η δυσκολία στην συγκέντρωση συνδέονται με την κατάθλιψη. Η δυσκολία στην συγκέντρωση αποτελεί, μάλιστα, ένα από τα συμπτώματα που αξιολογούνται στο μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο. Η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάζει ορισμένες μορφές μνήμης περισσότερο από άλλες.

Δυσκολία ανάκλησης συγκεκριμένων αναμνήσεων

Η κατάθλιψη μπορεί επίσης να επηρεάσει την αυτοβιογραφική μνήμη, δηλαδή τις αναμνήσεις που συνθέτουν την προσωπική ιστορία ενός ανθρώπου. Για παράδειγμα, αντί να θυμάστε ένα συγκεκριμένο γεγονός από την εφηβεία σας, μπορεί να θυμάστε μόνο γενικά ότι κάνατε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα εκείνη την περίοδο. Μελέτες δείχνουν ότι τα προβλήματα αυτά μπορεί να γίνονται εντονότερα όσο αυξάνονται τα καταθλιπτικά επεισόδια.

Πρόκειται για άνοια;

Τα προβλήματα μνήμης μπορεί να προκαλούν ανησυχία για άνοια ή νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, τα γνωστικά προβλήματα που σχετίζονται με την κατάθλιψη δεν είναι απαραίτητα ίδια με εκείνα της άνοιας. Στην άνοια μπορεί να υπάρχει σημαντική δυσκολία στη διατήρηση νέων πληροφοριών, ενώ στην κατάθλιψη συχνά επηρεάζονται περισσότερο η συγκέντρωση, η ανάκληση και το συναισθηματικό περιεχόμενο των αναμνήσεων. Επιπλέον, στην κατάθλιψη μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη τάση ανάκλησης αρνητικών αναμνήσεων και δυσκολία πρόσβασης σε θετικές. Στην άνοια, αντίθετα, η έκπτωση της μνήμης είναι γενικότερη και μπορεί να αφορά διαφορετικούς τύπους αναμνήσεων.

Τι μπορεί να βελτιώσει την μνήμη όταν πάσχετε από κατάθλιψη;

Ακολουθήστε θεραπεία

Η αντιμετώπιση της κατάθλιψης μπορεί να βελτιώσει τόσο τη διάθεση όσο και την γνωστική λειτουργία. Εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή, μη φαρμακευτικές θεραπείες όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των αρνητικών μοτίβων σκέψης.

Ασκηθείτε

Η άσκηση μπορεί να ωφελήσει την διάθεση, την λειτουργία του εγκεφάλου και την γενικότερη υγεία. Περπάτημα, τρέξιμο, γιόγκα, προπόνηση ενδυνάμωσης και άλλες μορφές σωματικής δραστηριότητας έχουν μελετηθεί ως μέρος της αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με τα αποτελέσματα να είναι ομόφωνα θετικά.

Βελτιώστε τον ύπνο σας

Η βελτίωση του ύπνου μπορεί να βοηθήσει τόσο τη διάθεση όσο και τη συγκέντρωση. Χρήσιμες συνήθειες είναι ένα σταθερό πρόγραμμα που θα κοιμάστε και θα ξυπνάτε, η έκθεση στο φως του ήλιου κατά τη διάρκεια της ημέρας, ένα σκοτεινό και ήσυχο υπνοδωμάτιο και ο περιορισμός της χρήσης οθονών πριν από τον ύπνο. Η αποφυγή καφεΐνης και αλκοόλ αργότερα μέσα στην ημέρα μπορεί επίσης να βοηθήσει.

Αντιμετωπίστε το άγχος

Το στρες μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, να επιβαρύνει την κατάθλιψη και να δυσκολέψει την μνήμη. Η καταγραφή σκέψεων σε ημερολόγιο, ο διαλογισμός, η γιόγκα ή η συζήτηση με έναν θεραπευτή (αλλά ακόμα και με φίλους) μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των επίμονων και αρνητικών σκέψεων.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Υπογεννητικότητα και Οικογένεια: Συνθέτοντας λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα
Ιατρικός Σύλλογος Λάρισας για ''κοκτέιλ ευεξίας'' και σωστή χρήση βιταμινών
ΙΣΘ: "Το κλείνουμε και ξανανοίγει με άλλο ΑΦΜ" - Έλεγχοι σε ιατρεία, θεσμικά κενά